Verse 17

Kshurika

Sanskrit (Devanagari)

तयोर्मध्ये वरं स्थानं यस्तं वेद स वेदवित् । द्वासप्ततिसहस्राणि प्रतिनाडीषु तैलितम् ॥

Padapatha (Word Split)

तयोः । मध्ये । वरम् । स्थानम् । यः । तम् । वेद । सः । वेद-वित् ॥ द्वा-सप्तति-सहस्राणि । प्रति-नाडीषु । तैलितम् ॥

IAST Transliteration

tayor madhye varaṃ sthānaṃ yas taṃ veda sa vedavit | dvāsaptatisahasrāṇi pratināḍīṣu tailitam ||

Translation

આ બન્ને (ઇડા અને પિંગલા)ની વચ્ચે એક ઉત્તમ સ્થાન છે; જે તેને જાણે છે તે વેદવિદ્ છે. પ્રત્યેક નાડીમાં બાહોતેર હજાર (પ્રવાહ/શાખાઓ) તૈલિત—સ્નિગ્ધ રસથી પરિપૂર્ણ—કહેવાય છે.

Academic Translation

Between those two (iḍā and piṅgalā) there is an excellent place; whoever knows that, he is a knower of the Veda. Seventy-two thousand (channels) are ‘oiled’/filled with oil in each nāḍī (i.e., the nāḍīs are pervaded by an unctuous essence).

Verse Context

• Upāsanā leading to Brahma-jñāna; prāṇa as subtle support for knowledge
• Mahavakya: Indirect: ‘knower of the Veda’ points to culmination in Brahman-knowledge rather than ritual learning; aligns with Mahāvākya intent without quoting one
• Atharva
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka)