Verse 24

Kaivalya

Sanskrit (Devanagari)

एवं विदित्वा परमात्मरूपं गुहाशयं निष्कलमद्वितीयम् । समस्तसाक्षिं सदसद्विहीनं प्रयाति शुद्धं परमात्मरूपम् । यः शतरुद्रियमधीते सोऽग्निपूतो भवति सुरापानात्पूतो भवति स ब्रह्महत्यायाः पूतो भवति स सुवर्णस्तेयात्पूतो भवति स कृत्याकृत्यात्पूतो भवति तस्मादविमुक्तमाश्रितो भवत्यत्याश्रमी सर्वदा सकृद्वा जपेत् ॥२४–२५॥

Padapatha (Word Split)

एवम् । विदित्वा । परम-आत्म-रूपम् । गुहा-शयम् । निष्कलम् । अ-द्वितीयम् । समस्त-साक्षिम् । सत्-असत्-विहीनम् । प्रयाति । शुद्धम् । परम-आत्म-रूपम् । यः । शत-रुद्रियम् । अधीते । सः । अग्नि-पूतः । भवति । सुरा-पानात् । पूतः । भवति । सः । ब्रह्म-हत्यायाः । पूतः । भवति । सः । सुवर्ण-स्तेयात् । पूतः । भवति । सः । कृत्या-अकृत्यात् । पूतः । भवति । तस्मात् । अविमुक्तम् । आश्रितः । भवति । अति-आश्रमी । सर्वदा । सकृत्-वा । जपेत् ।

IAST Transliteration

evaṃ viditvā paramātmarūpaṃ guhāśayaṃ niṣkalam advitīyam | samastasākṣiṃ sadasadvihīnaṃ prayāti śuddhaṃ paramātmarūpam | yaḥ śatarudriyam adhīte so ’gnipūto bhavati surāpānāt pūto bhavati sa brahmahatyāyāḥ pūto bhavati sa suvarṇasteyāt pūto bhavati sa kṛtyākṛtyāt pūto bhavati tasmād avimuktam āśrito bhavaty atyāśramī sarvadā sakṛd vā japet ||

Translation

આ રીતે પરમાત્માના સ્વરૂપને જાણીને—હૃદયગુહામાં નિવાસી, નિષ્કલ, અદ્વિતીય, સર્વનો સાક્ષી, સત્‑અસત્ થી રહિત—માનવ પરમાત્માનું શુદ્ધ સ્વરૂપ પ્રાપ્ત કરે છે. જે શતરુદ્રીય અધ્યયન કરે છે તે અગ્નિથી પવિત્ર બને છે; મદ્યપાનના દોષથી પવિત્ર બને છે; બ્રહ્મહત્યાથી પવિત્ર બને છે; સુવર્ણચોરીથી પવિત્ર બને છે; કર્તવ્ય‑અકર્તવ્ય સંબંધિત પાપોથી પવિત્ર બને છે. તેથી તે અવિમુક્તને આશ્રય કરે છે; સામાન્ય આશ્રમોથી પરે બને છે; સદા—એકવાર પણ કરીને—તેનું જપ/પાઠ કરવો જોઈએ.

Academic Translation

Thus, having known the nature of the Supreme Self—dwelling in the cave (of the heart), partless, non-dual, the witness of all, devoid of being and non-being—one attains the pure nature of the Supreme Self. He who studies the Śatarudriya becomes purified by fire; he becomes purified from drinking liquor; he becomes purified from brahman-killing; he becomes purified from stealing gold; he becomes purified from (sins of) forbidden acts and omissions. Therefore he resorts to Avimukta; he becomes beyond the (ordinary) āśramas; always, having done it once (or even once), he should recite (it).

Verse Context

Mokṣa through brahmajñāna; hṛdaya-guhā (cave of the heart); advaita (non-duality); sākṣitva (witnesshood); śuddhi and upāsanā (Śatarudrīya) as ancillaryMahavakya: Complements ‘Tat Tvam Asi’/‘Aham Brahmāsmi’ by describing the realized Brahman as ‘advitīya’ and ‘samastasākṣin’; the attainment is identity (not travel) into the ‘paramātmarūpa’.AtharvaAtharva-veda (Kaivalya Upaniṣad; śākhā attribution uncertain) ShakhaChandas: First portion: śloka/anuṣṭubh-like; second portion: prose (arthavāda-style eulogy)