HomeUpanishadsBrahmavidyaVerse 11
Previous Verse
Next Verse

Verse 11

Brahmavidya

पद्मसूत्रनिभा सूक्ष्मा शिखा सा दृश्यते परा । सा नाडी सूर्यसंकाशा सूर्यं भित्त्वा तथापरा ॥ द्विसप्ततिसहस्राणि नाडीं भित्त्वा च मूर्धनि । वरदः सर्वभूतानां सर्वं व्याप्यावतिष्ठति ॥१०–११॥

पद्म-सूत्र-निभा । सूक्ष्मा । शिखा । सा । दृश्यते । परा । सा । नाडी । सूर्य-संकाशा । सूर्यम् । भित्त्वा । तथा । अपरा । द्वि-सप्तति-सहस्राणि । नाडीः । भित्त्वा । च । मूर्धनि । वरदः । सर्व-भूतानाम् । सर्वम् । व्याप्य । अवतिष्ठति ।

padmasūtranibhā sūkṣmā śikhā sā dṛśyate parā | sā nāḍī sūryasaṅkāśā sūryaṃ bhittvā tathāparā || dvisaptatisahasrāṇi nāḍīḥ bhittvā ca mūrdhani | varadaḥ sarvabhūtānāṃ sarvaṃ vyāpyāvatiṣṭhati ||10–11||

પદ્મસૂત્ર સમી અતિ સૂક્ષ્મ એવી પરમ શિખા દેખાય છે. સૂર્યસમાન તેજવાળી તે નાડી સૂર્યને ભેદીને પણ પરાત્પર અવસ્થામાં સ્થિત થાય છે. બેહોતેર હજાર નાડીઓને ભેદીને અને મસ્તકના શિખર (મૂર્ધા) સુધી પહોંચી, સર્વભૂતોને વર આપનાર, સર્વમાં વ્યાપીને, અચલ રીતે પ્રતિષ્ઠિત રહે છે.

A subtle, supreme flame (śikhā), like a lotus-fibre thread, is seen. That nāḍī, radiant like the sun, having pierced the sun, is likewise beyond. Having pierced the seventy-two thousand nāḍīs and (reaching) the crown of the head, the boon-giver of all beings, pervading all, remains established.

Brahman/Ātman realization through suṣumṇā and ascent to the crown (mūrdhan)Mahavakya: Supports identity-knowledge implied by ‘अहं ब्रह्मास्मि’ (Aham brahmāsmi) by locating realization beyond all phenomenal ‘lights’ (including the sun).AtharvaChandas: Mixed/Anuṣṭubh-like (late Upaniṣadic śloka style)