Adhyaya 32

અધ્યાય ૩૨માં વાસુદેવ-કેન્દ્રિત ઉપદેશને વક્તા–શ્રોતા પરંપરાના સુવ્યવસ્થિત પ્રવાહ દ્વારા દૃઢ કરવામાં આવે છે. સ્કંદ કહે છે—નારદ ઈશાનની સ્તુતિ કરીને શમ્યાપ્રાસ સ્થિત વ્યાસાશ્રમમાં જાય છે અને જિજ્ઞાસુને ‘એકાંતિક ધર્મ’ સંભળાવે છે. પછી આ ઉપદેશ બ્રહ્માની સભામાં સ્થિર થાય છે; દેવો, પિતૃઓ અને ઋષિઓને શિક્ષા મળે છે, અને ભાસ્કર (સૂર્ય) નારદે અગાઉ નારાયણ પાસેથી સાંભળેલું જ ફરી સાંભળે છે એમ કહેવાય છે. આ પછી પરંપરા વાલખિલ્યોમાં, મેરુ પર ઇન્દ્ર સહિત દેવસમૂહમાં, અસિત દ્વારા પિતૃઓમાં, આગળ રાજા શાંતનુ, ભીષ્મ અને અંતે ભારતયુદ્ધ સમાપ્ત થયા પછી યુધિષ્ઠિર સુધી પહોંચે છે. આ માહાત્મ્યનું શ્રવણ મુક્તિલક્ષી પરાભક્તિ ઉત્પન્ન કરે છે; વાસુદેવને પરમ કારણ અને વ્યૂહો તથા અવતારોના મૂળ સ્ત્રોત તરીકે પ્રતિપાદિત કરવામાં આવે છે. ઘન ફલશ્રુતિમાં તેને પુરાણકથાનો સાર, વેદ–ઉપનિષદોનો ‘રસ’, તેમજ સાંખ્ય–યોગ, પાંચારાત્ર અને ધર્મશાસ્ત્રનો નિષ્કર્ષ કહેવાયો છે. મનઃશુદ્ધિ, અમંગળનાશ, અને ધર્મ–કામ–અર્થ–મોક્ષ જેવા લોકિક તથા પારમાર્થિક ફળો; વર્ણાશ્રમ અનુસાર વિશેષ પરિણામો, રાજાઓ અને સ્ત્રીઓ માટે શુભફળોનું વચન આપવામાં આવે છે. અંતે સૂત વિદ્વાન શ્રોતાઓને એકમાત્ર વાસુદેવની ઉપાસના કરવા પ્રેરે છે અને ગોલોકાધિપતિ, તેજોમય તથા ભક્ત્યાનંદવર્ધક વાસુદેવને નમસ્કાર કરીને અધ્યાય પૂર્ણ કરે છે.