Adhyaya 20

અધ્યાય ૨૦માં નારદ ભગવાનને તે “એકાંત” ધર્મ પૂછે છે જે વાસુદેવને સદા પ્રિય છે. શ્રીનારાયણ નારદના શુદ્ધ આશયને માન્ય કરી આ ઉપદેશને સનાતન કહે છે અને એકાંતિક-ધર્મને લક્ષ્મીસહિત ઈશ્વર પ્રત્યેની અનન્ય ભક્તિ તરીકે નિર્ધારિત કરે છે, જે સ્વધર્મ, જ્ઞાન અને વૈરાગ્યથી પોષાય છે. ત્યારબાદ નારદ સ્વધર્મના વિશેષ લક્ષણો અને સંબંધિત નિયમો પૂછે છે, અને નારાયણને સર્વ શાસ્ત્રોનું મૂળ માને છે. પછી ધર્મ બે સ્તરે વર્ણવાય છે—(૧) સર્વ મનુષ્યો માટે સામાન્ય સદગુણો: અહિંસા, અદ્વેષ, સત્ય, તપ, આંતરિક-બાહ્ય શુચિતા, અસ્તેય, ઇન્દ્રિયસંયમ, મદ્ય અને દુરાચારનો ત્યાગ, યમો સાથે એકાદશી ઉપવાસ, હરિના જન્મોત્સવ વગેરે પર્વોનું પાલન, સરળતા, સજ્જનોની સેવા, અન્નવિતરણ અને ભક્તિ. (૨) વર્ણાનુસાર કર્તવ્યો—બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય, શૂદ્રના કર્મ, જીવનોપાર્જનના નિયમો અને આપદ્ધર્મ. સત્સંગને મુક્તિદાયક કહી દુષ્ટસંગથી ચેતવે છે; સાધુ, બ્રાહ્મણ અને ગાયને હાનિ કરવાના દોષફળ જણાવે છે અને તેમને તીર્થસમાન પવિત્ર મૂલ્યસ્થાન ગણાવે છે. અંતે આશ્રમધર્મ તરફ પરિવર્તનનો સંકેત મળે છે।