Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 27

Devanagari script

कृतं सर्वं महाभाग देव कृत्यं त्वयाऽधुना । तस्मात्संतु सनाथास्ते देवाः शक्रपुरोगमाः

Transliteration

kṛtaṃ sarvaṃ mahābhāga deva kṛtyaṃ tvayā'dhunā | tasmātsaṃtu sanāthāste devāḥ śakrapurogamāḥ

Translation

હે મહાભાગ દેવ! હવે તમારા દ્વારા સર્વ દેવકાર્ય પૂર્ણ થયું છે; તેથી શક્ર-પુરોગામી દેવગણ તમારા આશ્રયે નિર્ભય રહે।

Word by Word

• कृतम्: done
• कृतम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) → कृत (कृदन्त-क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; भावे/कर्मणि ‘done/accomplished’

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; ‘everything’

• महाभाग: O greatly fortunate one
• महाभाग: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महाभाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः (महान् भागः यस्य)

• देव: O god/lord
• देव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• कृत्यम्: the task
• कृत्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कृत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; ‘duty/task’

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/Agent-in-passive)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• अधुना: now
• अधुना: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अधुना (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेतौ/तस्मात् = ‘therefore/from that’

• सन्तु: let (them) be
• सन्तु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• सनाथाः: protected
• सनाथाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सनाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; उपसर्ग-समासः (स + नाथ) = ‘having a protector’

• ते: those/they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• शक्रपुरोगमाः: with Indra at their head
• शक्रपुरोगमाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शक्र (प्रातिपदिक) + पुरोगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शक्रः पुरोगमः येषाम्)

Speaker

Devadūta

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rāma (implied)

Visual Art Cues

Scene: A celestial envoy praises the divine hero: ‘all is accomplished’; behind him, Indra and the devas appear relieved, hands folded, as if the cosmos exhales after danger.

Characters & Entities

• Devadūta
• Śakra (Indra)
• devāḥ (gods)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When dharma’s task is completed, the worlds and the gods regain stability—divine action is portrayed as protection for the cosmos.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.