Adhyaya 35

Verse 1

लोमश उवाच । वनं गते महादेवे गिरिजा विरहातुरा । सुखं न लेभे तन्वंगी हर्म्येष्वायतनेषु वा

લોમશ બોલ્યા—મહાદેવ વનમાં ગયા ત્યારે વિરહથી વ્યાકુળ ગિરિજા, તે સુકુમારી, મહેલોમાં પણ સુખ ન પામી, પવિત્ર નિવાસોમાં પણ નહીં.

Verse 2

चिंतयंती शिवंतन्वी सर्वभावेन शोभना । चिंतमानां शिवां ज्ञात्वा ह्युवाच विजया सखी

એ શોભના સુકુમારી સર્વભાવથી શિવનું ચિંતન કરતી હતી. શિવા (પાર્વતી)ને એવી ચિંતામગ્ન જાણીને સખી વિજયાએ તેને કહ્યું.

Verse 3

विजयोवाच । तपसा महता चैव शिवं प्राप्तासि शोभने । मृषशा द्यूतं कृतं तेन शंकरेण तपस्विना

વિજયાએ કહ્યું—હે શોભને! મહાન તપથી તું શિવને પ્રાપ્ત કરી. પરંતુ તે તપસ્વી શંકરે જાણે તારી સાથે છલનું દ્યુત રમ્યું છે.

Verse 4

द्यूते हि वहवो दोषा न श्रुताः किं त्वयाऽनघे । क्षमा पय शिवं तन्वि त्वरेणैव विचक्षणे

દ્યુતમાં અનેક દોષ હોય છે—હે અનઘે, શું તું સાંભળ્યું નથી? તેથી, હે સુકુમારી અને વિવેકવતી, ત્વરાથી શિવ પાસે જઈ ક્ષમા યાચના કર.

Verse 5

अस्माभिः सहिता देवि गच्छगच्छ वरानने

હે દેવી, હે સુમુખી! અમારાં સાથે આવો, આવો.

Verse 6

यावच्छंभुर्दूरतो नाभिगच्छेत्तावद्गत्वा शंकरं क्षामयस्व । नो चेतन्वि क्षामयेथाः शिवं त्वं दुःखं पश्चात्ते भविष्यत्यवश्यम्

દૂરથી શંભુ અહીં પહોંચે તે પહેલાં જ તાત્કાલિક જઈ શંકર પાસે ક્ષમા માગ. હે સુકુમારી! જો તું શિવને પ્રસન્ન ન કરેશ, તો પછી તને નિશ્ચયે દુઃખ થશે.

Verse 7

निशम्य वाक्य विजयाप्रयुक्तं प्रहस्यामाना समधीरचेताः । उवाच वाक्यं विजयां सखीं च आश्चर्यभूतं परमार्थयुक्तम्

વિજયાએ કહેલા વચન સાંભળી તે હસી, મનથી ધીર અને સ્થિર રહી; અને સખી વિજયાને આશ્ચર્યજનક તથા પરમાર્થયુક્ત વાણી કહી.

Verse 8

मया जितोऽसौ निरपत्रपश्च पुरा वृतो वै परया विभूत्या । किंचिच्च कृत्यं मम नास्ति सद्यो मया विनासौ च विरूप आस्थितः

મેં તેને પહેલેથી જ જીત્યો છે; તે નિર્લજ્જ એક વખત મારી પરમ વિભૂતિથી દબાઈ ગયો હતો. આ ક્ષણે મારું કોઈ કર્તવ્ય બાકી નથી; અને મારા વિના તે વિકૃત અને અપೂರ್ಣ જ રહે છે.

Verse 9

रूपीकृतो मया देवो महेशो नान्यथा वद । मया तेन वियोगश्च संयोगो नैव जायते

મારા દ્વારા જ દેવ મહેશને પ્રગટ રૂપ મળ્યું છે—અન્યથા ન બોલ. તેની સાથે વિયોગ અને સંયોગ—બન્ને—મારા કારણે જ થાય છે.

Verse 10

साकारो हि निराकारो महेशो हि मया कृतः

નિશ્ચયે, નિરાકાર મહેશને મેં સાકાર રૂપે પ્રગટ કર્યો છે.

Verse 11

कृतं मया विश्वमिदं समग्रं चराचरं देववरैः समेतम् । क्रीडार्थमस्योद्भववृत्तिहेतुभिश्चिक्रीडितं मे विजये प्रपश्य

મારા દ્વારા આ સમગ્ર વિશ્વ—ચર અને અચર, દેવશ્રેષ્ઠો સહિત—રચાયું છે. તેની ઉત્પત્તિ અને સ્થિતિનાં હેતુઓ દ્વારા ક્રીડાર્થે મેં ક્રીડા કરી છે; મારી વિજયતા જો।

Verse 12

एवमुक्त्वा तदा देवी गिरिजा सर्वमंगला । शबरीरूपमास्थाय गंतुकामा महेश्वरम्

આમ કહી સર્વમંગલમયી દેવી ગિરિજાએ શબરીનું રૂપ ધારણ કર્યું અને જવાની ઇચ્છાથી મહેશ્વર તરફ પ્રસ્થાન કર્યું।

Verse 13

श्यामा तन्वी शिखरदशना बिंबबिंबाधरोष्ठी सुग्रीवाढ्या कुचभरनता गिरिजा स्निग्धकेशी । मध्ये क्षामा पृथुकटितटा हेमरंभोरुगौरी पल्लीयुक्ता वरवलयिनी बर्हिबर्हावतंसा

ગિરિજા શ્યામવર્ણા, સુકુમારી, તીક્ષ્ણ દંતવાળી અને પક્વ બિંબફળ સમા અધર-ઓષ્ઠવાળી હતી; સુંદર ગ્રીવા, સ્તનભારથી નમેલું દેહ, સ્નિગ્ધ કેશયુક્ત. કમરે ક્ષીણા, નિતંબે વિશાળ, સુવર્ણ કેળીનાં કાંડ સમા ઊરુવાળી ગૌરી; વનવેષધારિણી, ઉત્તમ વલયો વડે શોભિત અને મયૂરપંખના અલંકારથી શિરોભૂષિત।

Verse 14

पाणौ मृणालसदृशं दधती च चापं पृष्ठे लसत्कृतककेतकिबाणकोशम् । सा तं निरीशमलोकयति स्म तत्र संसेविता सुवदना बहुभिः सखीभिः

હાથમાં મૃણાલ સમું ધનુષ ધારણ કરીને અને પીઠ પર કેતકીના નળથી બનાવેલો ઝગમગતો બાણકોષ વહન કરીને, તે સુમુખી ત્યાં અનેક સખીઓથી સેવિત થઈ ઈશ્વરને નિહાળવા લાગી।

Verse 15

भृंगीनादेन महता नादयंती जगत्त्रयम् । गिरिजा मन्मथं सद्यो जीवयंती पुनःपुनः

મહાન ભૃંગી-નાદથી ગિરિજાએ ત્રિલોકને ગુંજાવ્યું અને મન્મથને તત્ક્ષણે વારંવાર જીવંત કર્યો।

Verse 17

एकाकी संस्थितो यत्र यमाधिस्थो महेश्वरः । दृष्टस्ततस्तया देव्या भृंगीनादेन मोहितः

જ્યાં મહેશ્વર એકાકી ધ્યાનાસનમાં સ્થિત હતા, ત્યાં દેવીએ તેમને જોયા; અને તે ભૃંગી-નાદથી તેઓ મોહિત થયા।

Verse 18

प्रबद्धो हि महादेवो निरीक्ष्य शबरीं तदा । समाधेरुत्थितः सद्यो महेशो मदनान्वितः

ત્યારે મહાદેવે શબરીને જોયા સાથે જ પ્રબુદ્ધ થયા; મહેશ તત્ક્ષણે સમાધિમાંથી ઊઠ્યા, મદનભાવથી યુક્ત।

Verse 19

यावत्करे गृह्यमाणो गिरिजां स समीपगः । तावत्तस्य पुरः सद्यस्तिरोधानं गता सती

જેમ જ તે નજીક આવી ગિરિજાનો હાથ પકડવા ઉદ્યત થયો, તેમ જ તે સતી તેના સમક્ષથી તત્ક્ષણે અંતર્ધાન થઈ ગઈ।

Verse 20

तद्दृष्ट्वा तत्क्षणादेव देवो भ्रांतिविनाशनः । भ्रममाणस्तदा शंभुर्नापश्यदसितेक्षणाम्

તે જોઈ તે જ ક્ષણે ભ્રાંતિ-વિનાશક દેવ શોધતા ભટકવા લાગ્યા; છતાં શંભુ તે અસિત-લોચનાને જોઈ શક્યા નહીં।

Verse 21

विरहेण समायुक्तो हृच्छयेन समन्वितः । मदनारिस्तदा शंभुर्ज्ञानरूपो निरंतरम्

વિરહના દુઃખથી સંયુક્ત અને હૃદયશોકથી પરિપૂર્ણ, કામશત્રુ શંભુ સદા જ્ઞાનસ્વરૂપમાં નિરંતર સ્થિત રહ્યા.

Verse 22

निर्मोहो मोहमापन्नो ददर्श गिरिजां पुनः । उवाच वाक्यं शबरीं प्रस्ताव सदृशं महत्

નિર્મોહ હોવા છતાં તેઓ મોહમાં પડ્યા; પછી ફરી ગિરિજાને જોયા અને શબરીને પ્રસંગને અનુરૂપ એક ગಂಭીર વચન કહ્યું.

Verse 23

शिव उवाच । वाक्यं मे श्रृणु तन्वंगि श्रुत्वा तत्कर्तुमर्हसि । कासि कस्यासि तन्वंगि किमर्थमटनं वने । तत्कथ्यतां महाभागे याथातथ्यं सुमध्यमे

શિવ બોલ્યા— હે તન્વંગી, મારું વચન સાંભળ; સાંભળીને તે પ્રમાણે કરવું યોગ્ય છે. તું કોણ છે, કોની છે? વનમાં શા માટે ભટકે છે? હે સુમધ્યમા મહાભાગે, જેવું છે તેવું યથાર્થ કહી દે.

Verse 24

शिवोवाच । पतिमन्वेषयिष्यामि सर्वज्ञं सकलार्थदम् । स्वतंत्रं निर्विकारं च जगतामीश्वरं वरम्

શિવ બોલ્યા— હું એવા પતિને શોધીશ જે સર્વજ્ઞ, સર્વ પુરુષાર્થદાતા, સ્વતંત્ર, નિર્વિકાર અને જગતોના શ્રેષ્ઠ ઈશ્વર હોય.

Verse 25

इत्युक्तः प्रत्युवाचेदं गिरिजां वृषभध्वजः । अहं तवोचितो भद्रे पतिर्नान्यो हि भामिनि

આમ કહ્યા પછી વૃષભધ્વજે ગિરિજાને ઉત્તર આપ્યો— હે ભદ્રે, હું જ તને યોગ્ય પતિ છું; હે ભામિની, બીજો કોઈ નથી.

Verse 26

विमृश्यतां वरारोहे तत्त्वतो हि वरानने । वचो निशम्य रुद्रस्य स्मितपूर्वमभाषत

હે સુશોભિત જાંઘવાળી, હે મનોહર મુખવાળી! તત્ત્વતઃ સત્યરૂપે આ વિષય પર વિચાર કર. રુદ્રના વચન સાંભળી તે પહેલાં સ્મિત કરીને બોલી.

Verse 27

मयार्थितो महाभाग पतिस्त्वं नान्यथा वद । किं तु वक्ष्यामि भद्रं ते निर्गुणोऽसि परंतपः

હે મહાભાગ! મેં તને જ વરરૂપે પ્રાર્થ્યો છે; અન્યથા ન કહો—તમે જ મારા પતિ છો. છતાં તારા હિત માટે કહું છું—હે પરંતપ, તમે નિર્ગુણ છો.

Verse 28

यया पुरा वृतोऽसि त्वं तपसा च परेण हि । परित्यक्ता त्वयारण्ये क्षणमात्रेण भामिनी

જેણે પૂર્વે પરમ તપથી તને વર્યો હતો, તે તેજસ્વિની સ્ત્રીને તું અરણ્યમાં ક્ષણમાત્રમાં પરિત્યાગ કર્યો.

Verse 29

दुराराध्योऽसि सततं सर्वेषां प्राणिनामपि । तस्मान्न वाच्यं हि पुनर्यदुक्तं ते ममाग्रतः

તમે સર્વ પ્રાણીઓ માટે પણ સદૈવ દુર્લભ રીતે પ્રસન્ન થનારા છો. તેથી મારી સામે પહેલાં જે કહ્યું હતું, તે ફરી ન કહો.

Verse 30

शबर्या वचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच वृषध्वजः । मैवं वद विशालाक्षि न त्यक्ता सा तपस्विनी । यदि त्यक्ता मया तन्वि किं वक्तुमिह पार्यते

શબરીના વચન સાંભળી વೃಷધ્વજે ઉત્તર આપ્યો—હે વિશાલાક્ષિ, આવું ન બોલ; તે તપસ્વિની પરિત્યક્ત નથી. હે તન્વી, જો મેં તેને ત્યજી હોત તો અહીં શું કહેવું શક્ય હોત?

Verse 31

एवं ज्ञात्वा विशालाक्षि कृपणं कृपणप्रियम् । तस्मात्त्वया हि कर्तव्यं वचनं मे सुमध्यमे

હે વિશાલાક્ષિ! હું સરળહૃદય છું અને સરળજનનો પ્રિય છું—એવું જાણીને; તેથી હે સુમધ્યમે, તારે નિશ્ચયે મારું વચન માનવું જોઈએ।

Verse 32

एवमभ्यर्थिता तेन बहुधा शूलपाणिना । प्रहस्य गिरिजा प्राह उपहासपरं वच

આ રીતે શૂલપાણિ પ્રભુએ વારંવાર વિનંતી કરતાં ગિરિજાએ હસી ને રમૂજી ઉપહાસભર્યા વચન કહ્યાં।

Verse 33

तपोधनोऽसि योगीश विरक्तोऽसि निरंजनः । आत्मारामो हि निर्द्वंद्वो मदनो येन घातितः

હે યોગીશ્વર! તમે તપોધનથી સમૃદ્ધ છો; તમે વિરક્ત અને નિરંજન છો. તમે આત્મારામ, દ્વંદ્વાતીત—જેનાથી મદન પણ નાશ પામ્યો।

Verse 34

स त्वं साक्षाद्विरूपाक्षो मया दृष्टोसि चाद्य वै । अशक्यो हि मया प्राप्तुं सर्वेषां दुरतिक्रमः । तस्मात्त्वया न वक्तव्यं यदुक्तं च पुरा मम

અને તમે—સાક્ષાત્ વિરূপાક્ષ—આજે ખરેખર મેં દર્શન કર્યા. તમને હું પ્રાપ્ત કરી શકું એમ નથી; તમે સર્વ માટે દુર્લંઘ્ય છો. તેથી મેં અગાઉ જે કહ્યું હતું, તે તમે ફરી ન કહો।

Verse 35

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा प्रोवाच मदनांतकः । मम भार्या भव त्वं हि नान्यथा कर्तुमर्हसि

તેણાં વચન સાંભળી મદનાંતકે કહ્યું—“તું મારી પત્ની બન; અન્યથા કરવું તને શોભતું નથી।”

Verse 36

इत्युक्त्वा तां करेऽगृह्णाच्छबरीं मदनातुरः । उवाच तं स्मयंती सा मुंचमुंचेति सादरम्

આવું કહી કામાતુર થઈ તેણે શબરીનો હાથ પકડી લીધો. તે સ્મિત કરતી સન્માનપૂર્વક બોલી— “છોડો, છોડો.”

Verse 37

नोचितं भगवान्कर्तुं तापसेन बलादिदम् । याचयस्व पितुर्मे त्वं नान्यथाभिभविष्यसि

હે ભગવાન, તપસ્વીએ બળપૂર્વક આવું કરવું યોગ્ય નથી. મારા પિતાને વિનંતી કરીને મને માંગો; નહિ તો તમે વિજયી નહીં થાઓ.

Verse 38

महादेव उवाच । पितरं कथयाशु त्वं स्थितः कुत्र शुभानने । द्रक्ष्यामि तं विशालाक्षि प्रणिपातपुरःसरम्

મહાદેવ બોલ્યા— હે શુભમુખી, તારો પિતા ક્યાં રહે છે તે તુરંત કહો. હે વિશાલાક્ષી, પ્રણામને આગળ રાખીને હું તેમને દર્શન કરવા જઈશ.

Verse 39

एतदुक्तं तदा तेन निशम्यासितनेत्रया । आनीतो हि तया तन्व्या पितरं वृषभध्वजः

તેવું તેણે કહ્યે ત્યારે કાળી આંખોવાળી તે સુકુમારી સાંભળી પોતાના પિતાને લઈ આવી; અને વૃષભધ્વજ (શિવ) તેમના સમક્ષ લાવવામાં આવ્યા.

Verse 40

स्थितं कैलासशिखरे हिमवंतं नगोत्तमम् । अहिभिर्बहुभिश्चैव संवृतं च महाप्रभम्

તેણે કૈલાસશિખર પર સ્થિત હિમવાનને— પર્વતોમાં શ્રેષ્ઠ, મહાપ્રભ— જોયો; તે અનેક નાગોથી ઘેરાયેલો હતો.

Verse 41

द्वारि स्थितं तया देव्या दर्शितं शंकरस्य च । असौ मम पिता देव याचस्व विगतत्रपः । ददाति मां न संदेहस्तपस्विन्मा विलंबितम्

દ્વારે ઊભેલી દેવીએ શંકરને બતાવી કહ્યું—“દેવ, આ મારા પિતા છે; સંકોચ છોડીને યાચના કરો. તેઓ મને તમને આપશે—શંકા નથી. હે તપસ્વી, વિલંબ ન કરશો।”

Verse 42

तथेति मत्वा सहसा प्रणम्य हिमालयं वाक्यमिदं बभाषे । प्रयच्छ तां चाद्य गिरीशवर्य ह्यार्ताय कन्यां सुभगां महामते

“તથાસ્તુ,” એમ માની તેમણે તરત હિમાલયને પ્રણામ કરી કહ્યું—“હે ગિરિરાજ-શ્રેષ્ઠ, હે મહામતિ! આજે જ તે શુભલક્ષણા કન્યાને મને અર્પણ કરો; હું વિરહ-આકુલ થઈ ઊભો છું।”

Verse 43

कृपणं वाक्यमाकर्ण्य समुत्थाय हिमालयः । महेशं च समादाय ह्युवाच गिरिराट् स्वयम्

એ કરુણ વચન સાંભળી હિમાલય ઊભા થયા; અને મહેશને પાસે લઈ ગિરિરાજે સ્વયં કહ્યું।

Verse 44

किं जल्पसि हि भो देव तावयुक्तं च सांप्रतम् । त्वं दाता त्रिषु लोकेषु त्वं स्वामी जगतां विभो

“હે દેવ, તમે આવું કેમ બોલો છો? આ સમયે આવા શબ્દો યોગ્ય નથી. તમે ત્રિલોકના દાતા છો; તમે જ સર્વ જગતના સ્વામી છો, હે વિભુ।”

Verse 45

त्वया ततमिदं विश्वं जगदेतच्चराचरम् । एवं स्तुतिपरोऽभूच्च हिमालयागिरिर्महान् । आगतो नारदस्तत्र ऋषिभिः परिवारितः

“તમારા દ્વારા આ સમગ્ર વિશ્વ—ચર અને અચર જગત—વ્યાપ્ત છે.” એમ કહી મહાન હિમાલય સ્તુતિમાં તલ્લીન રહ્યા. ત્યાર પછી ઋષિઓથી ઘેરાયેલા નારદ મુનિ ત્યાં આવી પહોંચ્યા।

Verse 46

उवाच प्रहसन्वाक्यं शूलपाणे नमः प्रभो । हे शंभो श्रृणु मे वाक्यं तत्त्वसारमयं परम्

હસતાં હસતાં તેણે કહ્યું— “હે પ્રભુ શૂલપાણિ, તમને નમસ્કાર. હે શંભુ, મારા વચન સાંભળો—તે પરમ તત્ત્વસારથી પરિપૂર્ણ છે.”

Verse 47

योषिद्भिः संगति पुंसां विडंबायोपकल्पते । त्वं स्वामी जगतां नाथः पराणां परमः परः । विमृश्य सर्वं देवेश यथावद्वक्तुमर्हसि

“સ્ત્રીઓની સંગતિ ઘણી વાર પુરુષો માટે ઉપહાસનું કારણ બને છે. પરંતુ તમે જગતના નાથ, સ્વામી, અને પરમથી પણ પરે પરમ છો. હે દેવેશ, સર્વ વિચાર કરીને યોગ્ય રીતે કહો.”

Verse 48

एवं प्रबोधितस्तेन नारदेन महात्मना । प्रबोधमगमच्छंभुर्जहास परमेश्वरः

આ રીતે મહાત્મા નારદે પ્રબોધ આપતાં શંભુ પૂર્ણ જાગૃતિને પામ્યા, અને પરમેશ્વર હસ્યા.

Verse 49

शिव उवाच । सत्यमुक्तं त्वया चात्र नान्यथा नारदक्वचित् । योषित्संगतिमात्रेण नृणां पतनमेव च

શિવે કહ્યું— “અહીં તું જે કહ્યું તે સત્ય છે; હે નારદ, કદી અન્યથા નથી. સ્ત્રીવિષયક આસક્તિથી માત્ર સંગતિ થવાથી પણ મનુષ્યનું પતન જ થાય છે.”

Verse 50

भविष्यति न संदेहो नान्यथा वचनं तव । अनया मोहितोऽद्याहमानीतो गंधमादनम्

“એવું જ થશે—કોઈ સંશય નથી; તારો વચન અન્યથા નહીં થાય. તેની મોહમાં આજે હું ગંધમાદન સુધી લાવવામાં આવ્યો છું.”

Verse 51

पिशाचवत्कृतमिदं चरितं परमाद्भुतम्

આ કર્મ પિશાચવત્ કરાયેલું છે; આ ચરિત પરમ અદ્ભુત અને અત્યંત આશ્ચર્યજનક પ્રસંગ છે.

Verse 52

तस्मान्न तिष्ठामि गिरेः समीपे व्रजामि चाद्यैव वनांतरं पुनः । इत्येवमुक्त्वा स जगाम मार्गं दुरत्ययं योगेनामप्यगम्यम्

અતએવ હું પર્વતની નજીક નહિ રહું; આજે જ ફરી વનના અંતરમાં જઈશ. એમ કહી તે દુરત્યય માર્ગે ગયો—જે યોગબળથી પણ અગમ્ય હતો.

Verse 53

निरालंबं स विज्ञाय नारदो वाक्यमब्रवीत् । गिरिजां च गिरींद्रं च पार्षदान्प्रति सत्वरम्

તેને નિરાલંબ (આધારવિહોણો થઈ પ્રસ્થાન કરતો) જાણીને નારદે ત્વરાથી ગિરિજા, ગિરીન્દ્ર અને પારષદોને વચન કહ્યું.

Verse 54

वंदनीयश्च स्तुत्यश्च क्षाम्यतां परमार्थतः । महेशोऽयं जगन्नाथस्त्रिपुरारिर्महायशाः

તે વંદનીય અને સ્તુત્ય છે—પરમાર્થથી ક્ષમા કરજો. આ મહેશ, જગન્નાથ, ત્રિપુરારિ, મહાયશસ્વી પ્રભુ છે.

Verse 55

एतच्छ्रुत्वा तु वचनं नारदस्य मुखोद्गतम् । गिरिजां पुरतः कृत्वा गिरयो हि महाप्रभाः

નારદના મુખમાંથી નીકળેલા આ વચન સાંભળી, મહાપ્રભાવશાળી પર્વતો ગિરિજાને આગળ રાખીને (સજ્જ થયા).

Verse 56

दण्डवत्पतिताः सर्वे शंकरं लोकशंकरम् । तुष्टुवुः प्रणताः सर्वे प्रमथा गुह्यकादयः

સર્વે લોકમંગલકર્તા શંકર સમક્ષ દંડવત્ પ્રણામ કરીને પડી ગયા. પ્રણત થઈ પ્રમથો, ગુહ્યકો આદિ સૌએ તેમનું સ્તવન કર્યું.

Verse 57

स्तूयमानो हि भगवानागतो गंधमादनम् । अंगिरसा हि सर्वेशो ह्यभिषिक्तो महात्मभिः

આ રીતે સ્તુતિ પામેલા ભગવાન ગંધમાદન પર આવ્યા. ત્યાં અંગિરસ તથા મહાત્મા ઋષિઓએ સર્વેશ્વરનો અભિષેક કર્યો.

Verse 58

तदा दुन्दुभयो नेदुर्वादित्राणि बहूनि च । इन्द्रादयः सुराः सर्वे पुष्पवर्षं ववर्षिरे

ત્યારે દુન્દુભિઓ ગાજી ઉઠી અને અનેક વાદ્યો વાગવા લાગ્યા. ઇન્દ્ર આદિ સર્વ દેવોએ પુષ્પવર્ષા વરસાવી.

Verse 59

ब्रह्मादिभिः सुरगणैर्बहुभिः परीतो योगीश्वरो गिरिजया सह विश्ववंद्यः । अभ्यर्थितः परममंगल मंगलैश्च दिव्यासनोपरि रराज महाविभूत्या

બ્રહ્મા આદિ અનેક દેવગણોથી પરિભ્રમિત, વિશ્વવંદ્ય યોગીશ્વર ગિરિજાસહ વિરાજમાન થયા. પરમ મંગલમય સ્તુતિઓથી અભ્યર્થિત થઈ તેઓ દિવ્યાસન પર મહાવિભૂતિથી શોભ્યા.

Verse 60

एवंविधान्यनेकानि चरितानि महात्मनः । महेशस्य च भो विप्राः पापहारीणि श्रृण्वताम्

હે વિપ્રો! મહાત્મા મહેશના આવા અનેક ચરિત્રો છે; જે તેને શ્રવણ કરે છે તેમના પાપો હરી લેવાય છે.

Verse 61

यानियानीह रुद्रस्य चरितानि महांत्यपि । श्रुतानि परमाण्येव भूयः किं कथयामि वः

અહીં રુદ્રનાં જે જે મહાન ચરિતો છે, તે પરમ ઉત્તમ આખ્યાનો પહેલેથી જ શ્રવણ થયાં છે; હવે હું તમને ફરી શું કહું?

Verse 62

ऋषय ऊचुः । एव मुक्तं त्वया सूत चरितं शंकरस्य च । अनेन चरितेनैव संतृप्ताः स्मो न संशयः

ઋષિઓએ કહ્યું—હે સૂત, તમે શંકરનાં ચરિતનું સમ્યક વર્ણન કર્યું છે. આ ચરિતથી જ અમે તૃપ્ત છીએ—એમાં સંશય નથી.

Verse 63

सूत उवाच । व्यासप्रसादाच्छ्रुतमस्ति सर्वं मया ततं शंकररूपमद्भुतम् । सुविस्तृतं चाद्भुतवेदगर्भं ज्ञानात्मकं परमं चेदमुक्तम्

સૂતે કહ્યું—વ્યાસના પ્રસાદથી મેં આ બધું શ્રવણ કર્યું છે; શંકર-સ્વરૂપે વ્યાપ્ત આ અદ્ભુત ઉપદેશ છે. તે બહુ વિસ્તૃત, વેદસારગર્ભ, જ્ઞાનાત્મક અને પરમ તરીકે ઉચ્ચારાયેલ છે.

Verse 64

श्रद्धया परयोपेताः श्रावयंति शिवप्रियम् । श्रृण्वंति चैव ये भक्त्या शंभेर्माहात्म्यमद्भुतम् । शिवशास्त्रमिदं प्रीत्या ते यांति मरमां गतिम्

પરમ શ્રદ્ધાથી યુક્ત થઈ જે આ શિવપ્રિય શાસ્ત્રનું પાઠ કરાવે છે, અને જે ભક્તિથી શંભુનું અદ્ભુત માહાત્મ્ય સાંભળે છે—પ્રીતિપૂર્વક આ શિવશાસ્ત્ર સ્વીકારી તેઓ પરમ ગતિને પામે છે.

Verse 3516

सकामना राजहंसा बभूवुस्तत्क्षणादपि । द्विरेफा बर्हिणश्चैव सर्वे ते हृच्छयान्विताः

એ જ ક્ષણે કામનાવાળા લોકો રાજહંસ બની ગયા; અન્યોએ ભમરા અને મોર પણ રૂપ ધારણ કર્યું—તે બધા હૃદયની અભિલાષાથી યુક્ત હતા.