Adhyaya 2

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथाहमुच्चरन्वेदानशेषैर्वदनैः शिवम् । अस्तौषं भक्तिसंपूर्णं कृत्वा मानसमर्चनम्

બ્રહ્મા બોલ્યા - ત્યારપછી મેં મારા તમામ મુખો વડે વેદોનું ઉચ્ચારણ કરતા કરતા, મનમાં ભક્તિ ભરીને અને માનસિક પૂજા કરીને શિવની સ્તુતિ કરી.

Verse 2

नमः शिवाय महते सर्वलोकैकहेतवे । येन प्रकाश्यते सर्वं ध्रियते सततं नमः

તે મહાન શિવને નમસ્કાર હો, જે સર્વ લોકના એકમાત્ર કારણ છે. જેના દ્વારા બધું પ્રકાશિત થાય છે અને સતત ધારણ કરવામાં આવે છે, તેમને નમસ્કાર.

Verse 3

विश्वव्याप्तमिदं तेजः प्रकाशयति संततम् । नेक्षंते त्वद्दयाहीना जात्यंधा भास्करं यथा

આ તેજ સમગ્ર વિશ્વમાં વ્યાપીને સતત પ્રકાશે છે; પરંતુ તારી કૃપાવિહિન જન તેને નથી જોતા—જેમ જન્માંધ સૂર્યને નથી જોઈ શકતા।

Verse 4

भूलिंगममलं ह्येतद्दृश्यमध्यात्मचक्षुषा । अंतस्स्थं वा बहिस्स्थं वा त्वद्भक्तैरनुभूयते

આ નિર્મળ ભૂ-લિંગ નિશ્ચયે આધ્યાત્મિક નેત્રથી દેખાય છે; અંદર હોય કે બહાર, તારા ભક્તો તેને અનુભવે છે।

Verse 5

अपरिच्छेद्यमाकारमंतरात्मनि योगिनः । तदेतत्तव देवेश ज्वलितं दर्पणो यथा

યોગીઓની અંતરાત્મામાં તારો રૂપ અપરિમેય અને અપરિચ્છેદ્ય છે; હે દેવેશ, તે તેજસ્વી દર્પણની જેમ ઝળહળે છે।

Verse 6

अथवा शांकरी शक्तिः सत्याऽणोरप्यणीयसी । मत्तो नान्यतरः कश्चिद्यन्मय्यपि विलीयते

અથવા શાંકરી શક્તિ સત્ય છે—અણુથી પણ અણિયસી; મારાથી ભિન્ન બીજું કશું નથી, કારણ કે એ શક્તિ પણ મારામાં જ લીન થાય છે।

Verse 7

अणुस्ते करुणापात्रं महत्त्वं ध्रुवमश्नुते । नाधिकोऽस्ति परस्त्वत्तो न मत्तोऽपि तदाश्रयात्

અણુ જેટલો નાનો પણ તારી કરુણાનો પાત્ર બને તો નિશ્ચયે મહત્ત્વ પામે છે. તારા કરતાં ઊંચો કોઈ નથી; અને તે આશ્રયથી હું પણ ઊંચો નથી।

Verse 9

स्वयमीश महादेव प्रसीद भुवनाधिक । आदिश प्रयतं भक्तमपेक्षितनियुक्तिषु

હે ઈશ! હે મહાદેવ! હે ભુવનાધિક! પ્રસન્ન થાઓ. આપના આ સંયમી ભક્તને અપેક્ષિત કાર્યોમાં સ્વયં આદેશ આપો.

Verse 10

इदं विज्ञाप्य विनयान्नमस्कृत्वा पुनःपुनः । प्रांजलिर्देवदेवेशं न्यषीदं सविधे विभो

વિનયપૂર્વક આ વિજ્ઞાપના કરીને અને વારંવાર નમસ્કાર કરીને, હાથ જોડીને હું દેવાધિદેવની સમીપ બેઠો.

Verse 11

अथ विष्णुर्नवांभोदगंभीरध्वनिरभ्यधात् । वाचः कृतार्थन्भूयः शुक्लाः शंकरकीर्त्तनैः

ત્યારબાદ નવીન મેઘ સમાન ગંભીર ધ્વનિવાળા ભગવાન વિષ્ણુએ શંકરના કીર્તનથી પુનઃ પવિત્ર થયેલી વાણીમાં કહ્યું.

Verse 12

जय त्रिभुवनाधीश जय गंगाधर प्रभो । जय नाथ विरूपाक्ष जय चंद्रार्द्धशेखर

હે ત્રિભુવનાધીશ! આપનો જય હો. હે ગંગાધર પ્રભુ! આપનો જય હો. હે નાથ! હે વિરૂપાક્ષ! આપનો જય હો. હે ચંદ્રશેખર! આપનો જય હો.

Verse 13

अव्याजममितं शंभो कारुण्यं तव वर्द्धते । येन निर्धूतमखिलं भक्तेषु ज्ञानमाहितम्

હે શંભુ! આપની નિષ્કપટ અને અસીમ કરુણા નિરંતર વધતી રહે છે, જેનાથી ભક્તોના સર્વ પાપ ધોવાઈ જાય છે અને જ્ઞાન પ્રગટ થાય છે.

Verse 14

पालनं सर्वविद्यानां प्रापणं भूतिसंचयैः । पुराणं च सपुत्राणां पितुरेव प्रवर्धनम्

તમે સર્વ વિદ્યાઓના પાલક છો; ઐશ્વર્ય અને મંગલસમૃદ્ધિનો સંચય આપો છો. અને પુત્રો માટે તમે જ પિતાસ્વરૂપ છો, જેમના દ્વારા વંશ વધે અને દૃઢ બને છે.

Verse 15

शतानामपि मूर्तीनामेकामपि नवैः स्तवैः । स्तोतुं न शक्नुमेशान समवायस्तु कि पुनः

હે ઈશાન! તમારી સૈંકડો મૂર્તિઓમાંથી એકનું પણ અમે નવા સ્તવોથી યથોચિત સ્તવન કરી શકતા નથી; તો તમારી સમગ્રતાનું એકસાથે સ્તવન કેવી રીતે શક્ય બને?

Verse 16

त्वमेव त्वामलं वेत्तुं यदि वा त्वत्प्रसादतः । भ्रमरः कीटमाकृष्य स्वात्मानं किं न चानयेत्

તમારા નિર્મળ સ્વરૂપને યથાર્થ રીતે તમે જ જાણો છો; અથવા માત્ર તમારા પ્રસાદથી જ તેનું જ્ઞાન થાય છે. જેમ ભમરો કીટને ખેંચી પોતાના જ ભાવમાં લઈ આવે છે.

Verse 17

देवास्त्वदंशसंभूतिप्रभवो न भवन्ति किम् । अप्यायस्याग्निकीलस्य दाहे शक्तिर्न किं भवेत्

દેવતાઓ શું તમારા અંશશક્તિમાંથી જ ઉત્પન્ન થતા નથી? અગ્નિના નાનકડા ચિંકારીમાં પણ દહન કરવાની શક્તિ નથી શું?

Verse 18

देशकालक्रियायोगाद्यथाग्नेर्भेदसम्भवः । तथा विषयभेदेन त्वमेकोऽपि विभिद्यसे

જેમ દેશ-કાળ-ક્રિયાના સંયોગથી અગ્નિ ભિન્ન ભિન્ન રૂપે દેખાય છે, તેમ વિષયભેદને કારણે તમે એક હોવા છતાં અનેક રૂપે પ્રતીત થાઓ છો.

Verse 19

अनुग्रहपरो देव मूर्तिं दर्शय शंकर । आवयोरखिलाधार नयनानंददायिनीम्

હે અનુગ્રહપર દેવ, હે શંકર, તમારી દિવ્ય મૂર્તિ અમને દર્શાવો. હે અખિલાધાર, જે અમારા નેત્રોને આનંદ આપનારી છે.

Verse 20

एवं प्रणमतोर्देवः श्रद्धाभक्तिसमन्वितम् । प्रससाद परं शंभुः स्तुवतोरावयोर्द्वयोः

આ રીતે અમે બે જણ શ્રદ્ધા-ભક્તિથી યુક્ત થઈ પ્રણામ કરીને સ્તુતિ કરતા હતા; ત્યારે પરમ શંભુ અમારાં પર પ્રસન્ન થયા.

Verse 21

तेजःस्तंभात्पुनस्तस्माद्देवश्चन्द्रार्द्धशेखरः । आविर्बभूव पुरुषः कपिलः कालकन्धरः

પછી તે તેજસ્તંભમાંથી ચન્દ્રાર્ધશેખર દેવ પ્રગટ થયા—કપિલવર્ણ પુરુષ, કાલકંઠધારી.

Verse 22

परशुं बालहरिणं करैरभयविश्रमौ । दधानः पुरुषोऽवादीत्पुत्रावावामिति प्रभुः

હાથોમાં પરશુ અને બાળહરિણ ધારણ કરીને, અભય અને વિશ્રામની મુદ્રા દર્શાવતા, પ્રભુ પુરુષરૂપે બોલ્યા—“તમે બે જણ મારા પુત્રો છો.”

Verse 23

परितुष्टोऽस्मि युवयोर्भक्त्या युक्तात्मनोर्मयि । भवतं सर्वलोकानां सृष्टिरक्षाधिपौ युवाम्

“મારામાં એકાગ્ર થયેલા તમારાં બન્નેના ભક્તિથી હું પૂર્ણ તૃપ્ત છું. તમે બન્ને સર્વ લોકોની સૃષ્ટિ અને રક્ષાના અધિપતિ બનો.”

Verse 24

युवयोरिष्टसिद्ध्यर्थमाविर्भूतोऽस्म्यहं यतः । वरं वृणुतमन्यं च वरदोऽहमुपागतः

તમારા ઈચ્છિત કાર્યની સિદ્ધિ માટે હું પ્રગટ થયો છું, તેથી વરદાન માંગો અને બીજું વરદાન પણ માંગો. હું વરદાન આપનાર તરીકે અહીં આવ્યો છું.

Verse 25

इति देवस्य वचनात्सप्रीतौ च कृतांजली । विज्ञापयामासिवतौ स्वं स्वमर्थं पृथक्पृथक्

ભગવાનના વચનો સાંભળીને, પ્રસન્ન થઈને અને હાથ જોડીને, તે બંનેએ અલગ અલગ પોતપોતાની ઈચ્છા રજૂ કરી.

Verse 26

अहं मन्त्रैः शिशुप्रायजगत्त्रयविधायकः । संस्तुवन्वैदिकैर्मंत्रैरीशानमपराजितम्

હું, જે ત્રણેય લોકનો સર્જક છું (જોકે બાળક સમાન છું), વૈદિક મંત્રો દ્વારા અપરાજિત ઈશાનની સ્તુતિ કરું છું.

Verse 27

नमस्येहमिदं रूपं शश्वद्वरदमीश्वरम् । तेजोमयं महादेवं योगिध्येयं निरंजनम्

હું ઈશ્વરના આ રૂપને નમસ્કાર કરું છું, જે સદાય વરદાન આપનાર, તેજોમય, મહાદેવ, યોગીઓ દ્વારા ધ્યાન કરવા યોગ્ય અને નિરંજન છે.

Verse 28

आपूर्यमाणं भवता तेजसा गगनांतरम् । परिपृच्छ्यः सुरावासः क्षणाद्देव भविष्यति

હે દેવ! તમારા તેજથી આકાશ ભરાઈ રહ્યું છે; ક્ષણભરમાં દેવતાઓનું નિવાસસ્થાન પણ પ્રશ્નાર્થ (અસ્થિર) બની જશે.

Verse 29

सिद्धचारणगन्धर्वा देवाश्च परमर्षयः । नावसन्दिवि संचारं लभेरंस्तेजसा तव

સિદ્ધો, ચારણો, ગંધર્વો, દેવો તથા પરમર્ષિઓ—તમારા પ્રચંડ તેજના કારણે સ્વર્ગમાં પણ સંચાર કરી શકશે નહીં।

Verse 30

पृथ्वी च सकला चैव तप्यमाना तवौजसा । चराचरसमुत्पत्तिक्षमा नैव भविप्यति

અને તમારા ઓજસથી દગ્ધ થતી સમગ્ર પૃથ્વી હવે ચર-અચર જીવોની ઉત્પત્તિ કરવા સમર્થ નહીં રહે।

Verse 31

उपसंहृत्य तेजः स्वमरुणाचलसंज्ञया । भव स्थावरलिंगं त्वं लोकानुग्रहकारणात्

અતએવ, તમારું તેજ ઉપસંહરી ‘અરુણાચલ’ નામે તમે સ્થાવર લિંગરૂપ થાઓ—લોકાનુગ્રહના હેતુથી।

Verse 32

ज्योतिर्मयमिदं रूपमरुणाचलसंज्ञितम् । ये नमन्ति नरा भक्त्या ते भवन्त्यमराधिकाः

‘અરુણાચલ’ નામે પ્રસિદ્ધ આ રૂપ જ્યોતિર્મય છે. જે મનુષ્યો ભક્તિથી તેને નમે છે, તેઓ અમરપદના અધિકારી બને છે।

Verse 33

सेवंतां सकला लोकाः सिद्धाश्च परमर्षयः । गणाश्च विविधा भूमौ मानुषं भावमास्थिताः

સમસ્ત લોકો તમારી સેવા-પૂજા કરે—સિદ્ધો અને પરમર્ષિઓ પણ; અને ભૂમિ પર માનુષભાવ ધારણ કરેલા વિવિધ ગણો પણ તમારી સેવા કરે।

Verse 34

दिव्याराम समुद्भूतकल्पकाद्याः सुरद्रुमाः । सेविनस्त्वां प्ररोहंतु भरिता विविधैः फलैः

દિવ્ય બગીચાઓમાંથી પ્રગટ થયેલા કલ્પવૃક્ષ વગેરે દેવવૃક્ષો, વિવિધ ફળોથી લદાયેલા રહીને તમારી સેવામાં અહીં ઉગે.

Verse 35

दिव्यौषधिगणास्सर्वे सिंहाद्या मृगजातयः । प्रशांताः परिवर्त्तंता पापकल्मषनाशनम्

અહીં સર્વ દિવ્ય ઔષધિઓનો સમૂહ રહે; અને સિંહ વગેરે પશુઓ શાંત થઈને વિચરણ કરે, કારણ કે આ સ્થાન પાપ અને મેલનો નાશ કરનારું છે.

Verse 36

अयनद्वयभिन्नेन गमनेनापि संयुतः । न लंघयिष्यति रविः शृंगं लिंगतनोस्तव

ઉત્તરાયણ અને દક્ષિણાયન એમ બે માર્ગે ગતિ કરતો હોવા છતાં સૂર્ય, તમારા લિંગાકાર શરીરના શિખરનું ઉલ્લંઘન કરશે નહીં.

Verse 37

दिव्य दुंदुभिशंखानां घोषैः पुष्पौघवृष्टिभिः । सेवितो भव देव त्वमप्सरोनृत्यगीतिभिः

હે દેવ! દિવ્ય દુંદુભિઓ અને શંખોના નાદથી, પુષ્પોની વર્ષાથી તથા અપ્સરાઓના નૃત્ય અને ગીતો દ્વારા તમારી સેવા થાઓ.

Verse 38

अमरत्वं च सिद्धत्वं रससिद्धीश्च निर्वृतिम् । लभंतां मानुषा नित्यं त्वत्संनिधिमुपागताः

તમારા સાન્નિધ્યમાં આવેલા મનુષ્યો હંમેશા અમરત્વ, સિદ્ધત્વ, રસસિદ્ધિ અને પરમ શાંતિને પામે.

Verse 39

ईशत्वं च वशित्वं च सौभाग्यं कालवंचनम् । त्वामाश्रित्य नरास्सर्वे लभंतामरुणाचल

હે અરુણાચલ! તારો આશ્રય લઈને સર્વ મનુષ્યો ઈશ્વરત્વ, વશિત્વ, સૌભાગ્ય અને કાળને પણ વંચિત કરવાની શક્તિ પ્રાપ્ત કરે.

Verse 40

सर्वावयवदानेन सर्वव्याधिविनाशनात् । सर्वाभीष्टप्रदानेन दृश्यो भव महीतले

સર્વ અંગોને કલ્યાણ આપીને, સર્વ વ્યાધિઓનો નાશ કરીને, અને સર્વ અભીષ્ટો પ્રદાન કરીને—હે પ્રભુ, ધરતી પર દૃશ્યમાન થાઓ.

Verse 41

तथेति वरदं देवमरुणाद्रिपतिं शिवम् । प्रणम्य कमलानाथः प्रार्थयन्निदमब्रवीत्

“તથાસ્તુ” કહી વરદાતા દેવ—અરુણાદ્રિના અધિપતિ શિવને—પ્રણામ કરીને કમલાનાથ (બ્રહ્મા) પ્રાર્થના કરતાં આ રીતે બોલ્યા.

Verse 42

प्रसीद करुणापूर्ण शोणशैलेश्वर प्रभो । महेश सर्वलोकानां हिताय प्रकटोदय

હે કરુણાપૂર્ણ શોણશૈલેશ્વર પ્રભુ! પ્રસન્ન થાઓ. હે મહેશ, સર્વ લોકના હિત માટે તમે પ્રગટ રૂપે પ્રકટ થયા છો.

Verse 43

यदाहं त्वामुपाश्रित्य जगद्रक्षणदक्षिणः । श्रीपतित्वमनुप्राप्तस्तदा भक्ता भवंतु ते

કારણ કે મેં તારો આશ્રય લઈને જગત્‌રક્ષણમાં કુશળતા મેળવી અને શ્રીપતિપદ પ્રાપ્ત કર્યું; તેથી તેઓ સૌ તારા ભક્ત બને.

Verse 44

नाल्पपुण्यैरुपास्येत त्वद्रूपं महदद्भुतम् । मया च ब्रह्मणा चैवमदृष्टपदशेखरः

અલ્પ પુણ્યવાળાઓથી તમારું આ મહાન અદ્ભુત સ્વરૂપ ઉપાસ્ય નથી. હું અને બ્રહ્માજી પણ તમારા પરમ શિખર-પદને જોઈ શક્યા નથી.

Verse 45

प्रदक्षिणानमस्कारैर्नृत्यगीतैश्च पूजनैः । त्वामर्चयंति ये मर्त्याः कृतार्थास्ते गतांहसः

પ્રદક્ષિણા, નમસ્કાર, નૃત્ય-ગીત અને પૂજા-અર્પણોથી જે મર્ત્યો તમારું અર્ચન કરે છે, તેઓ કૃતાર્થ થાય છે અને તેમના પાપો નાશ પામે છે.

Verse 46

उपवासैर्व्रतैः सत्रैरुपहारैस्तथार्चनैः । त्वामर्चयंति मनुजाः सार्वभौमा भवंतु ते

ઉપવાસ, વ્રત, સત્ર-યજ્ઞ, દાન-ઉપહાર અને વિધિપૂર્વક અર્ચનથી જે મનુષ્યો તમારું પૂજન કરે છે, તેઓ સર્વભૌમ બને.

Verse 47

आरामं मंडपं चापि कूपं विधिविशोधनम् । कुर्वतामरुणाद्रीश संनिधाने पुनर्भव

હે અરુણાદ્રીશ! જે બગીચો, મંડપ, કૂવો અને વિધિપૂર્વક શુદ્ધિ-વ્યવસ્થા કરે છે, તેમના સાન્નિધ્યમાં તમે ફરી નિવાસ કરો.

Verse 48

अंगप्रदक्षिणं कुर्वन्नष्टैश्वर्यसमन्वितः । अशेषपातकैः सद्यो विमुक्तो निर्मलाशयः

અંગપ્રદક્ષિણા કરનાર અષ્ટૈશ્વર્યથી યુક્ત બને છે; તે સર્વ પાતકોથી તત્ક્ષણ મુક્ત થઈ નિર્મળ આશયવાળો થાય છે.

Verse 49

आवामप्यविमुंचंतौ सदा त्वत्पादपंकजम् । ध्यातव्यं मनुजैः सर्वैस्तव संनिधिमागतैः

અમે પણ આપના ચરણકમળોને ક્યારેય છોડતા નથી. તેથી, આપના સાન્નિધ્યમાં આવેલા સર્વ મનુષ્યોએ આપના ચરણકમળોનું ધ્યાન કરવું જોઈએ.

Verse 50

तथास्त्विति वरं दत्त्वा विष्णवे चंद्रशेखरः । भरुणाचलरूपेण प्राप्तः स्थावरलिंगताम्

"તથાસ્તુ" એમ કહીને ચંદ્રશેખરે વિષ્ણુને વરદાન આપ્યું અને અરુણાચલ રૂપે સ્થાવર લિંગપણું પ્રાપ્ત કર્યું.

Verse 51

तैजसं लिंगमेतद्धि सर्वलोकैककारणम् । अरुणाद्रिरिति ख्यातं दृश्यते वसुधातले

આ તેજોમય લિંગ જ સર્વ લોકોનું એકમાત્ર કારણ છે. 'અરુણાદ્રિ' નામથી પ્રખ્યાત આ લિંગ પૃથ્વી પર દ્રશ્યમાન છે.

Verse 52

युगांतसमये क्षुब्धैश्चतुर्भिरपि सागरैः । अपि निर्मग्नलोकांतैरस्पृष्टांतिकभूतलम्

યુગાંત સમયે જ્યારે ચારેય સાગરો ક્ષુબ્ધ થઈને લોકોને ડુબાડી દે છે, ત્યારે પણ તેની નજીકની ભૂમિ અસ્પૃશ્ય રહે છે.

Verse 53

गजप्रमाणैः पृषतैः पूरयंतो जगत्त्रयम् । पुष्कराद्या महामेघा विश्रांता यस्य सानुनि

હાથી જેવડા મોટા જળબિંદુઓથી ત્રણેય લોકને ભરી દેતા પુષ્કર આદિ મહામેઘો પણ આના શિખરો પર વિશ્રામ કરે છે.

Verse 54

प्रवृत्ते भूतसंहारे प्रकृतौ प्रतिसंचरे । भविष्यत्सर्वबीजानि निषेदुर्यत्र निश्चयम्

જ્યારે ભૂતસંહાર પ્રવર્તે અને સર્વે પ્રકૃતિમાં પ્રતિસંચરે, ત્યારે ભાવિ સૃષ્ટિના સર્વ બીજ નિશ્ચયે ત્યાં જ નિવાસ કરે છે.

Verse 55

मया चाहूयमानेभ्यः प्रलयानंतरं पुनः । यत्पादसेविविप्रेभ्यो वेदाध्ययनसंग्रहः

અને પ્રલય પછી, જ્યારે હું તેમને ફરી આહ્વાન કરું છું, ત્યારે તેના પાદસેવામાં તત્પર બ્રાહ્મણોથી વેદો તથા વેદાધ્યયનનો સંગ્રહ ફરી એકત્ર થાય છે.

Verse 56

सर्वासामपि विद्यानां कलानां शास्त्रसंपदाम् । आगमानां च वेदानां यत्र सत्यव्यवस्थितिः

ત્યાં જ સર્વ વિદ્યાઓ, કલાઓ, શાસ્ત્રસંપદાઓ, આગમો અને વેદોની સત્યવ્યવસ્થા દૃઢપણે સ્થાપિત છે.

Verse 57

यद्गुहागह्वरांतस्स्था मुनयः शंसितव्रताः । जटिनः संप्रकाशंते कोटिसूर्याग्नितेजसः

તેની ગુફાઓ અને ઊંડા ગહ્વરોમાં પ્રશંસિત વ્રતધારી મુનિઓ વસે છે; જટાધારી તપસ્વીઓ કરોડો સૂર્ય અને અગ્નિના તેજથી પ્રકાશિત થાય છે.

Verse 58

पंचब्रह्ममयैर्मंत्रैः पंचाक्षरवपुर्धरैः । अकारपीठिकारूढो नादात्मा यः सदाशिवः

જે સદાશિવ નાદસ્વરૂપ છે, ‘અ’કારની પીઠિકા પર આરૂઢ છે, પંચબ્રહ્મમય મંત્રોથી યુક્ત છે અને પંચાક્ષરી મંત્રરૂપ દેહ ધારણ કરે છે.

Verse 59

अष्टभिश्च सदा लिंगैरष्टदिक्पालपूजितः । अष्टमूर्त्तितया योऽयमष्टसिद्धिप्रदायकः

તે સદાય આઠ લિંગો સ્વરૂપે આઠ દિક્પાલો દ્વારા પૂજાય છે; અષ્ટમૂર્તિ હોવાથી તે અષ્ટસિદ્ધિ પ્રદાન કરે છે.

Verse 60

यत्र सिद्धास्तथा लोकान्स्वान्स्वान्मुक्त्वा सुरेश्वराः । अपेक्षंते स्थिता मुक्तिं विहाय कनकाचलम्

જ્યાં સિદ્ધો તથા દેવોના સ્વામીઓ પોતપોતાના લોક અને કનકાચલ (મેરુ) નો ત્યાગ કરીને મુક્તિની અપેક્ષાએ સ્થિત રહે છે.

Verse 61

एवं वसुंधरापुण्यपरिपाकसमुच्चयः । अरुणाद्रिरिति ख्यातो भक्तभक्तिवरप्रदः

આ રીતે પૃથ્વીના પુણ્યોના પરિપાક સમૂહ રૂપ આ પર્વત 'અરુણાદ્રિ' નામે પ્રખ્યાત છે, જે ભક્તોને ભક્તિ અનુસાર વરદાન આપે છે.

Verse 62

कैलासान्मेरुशिखरादागतैर्देवसंचयैः । पूज्यते शोणशैलात्मा शंभुः सर्ववरप्रदः

કૈલાસ અને મેરુ શિખરો પરથી આવેલા દેવસમૂહો દ્વારા શોણશૈલ (અરુણાચલ) સ્વરૂપ, સર્વ વરદાન આપનાર શંભુની પૂજા કરવામાં આવે છે.

Verse 63

इति कमलजवक्त्रपद्मजां तं मुदितमनाः सनको निशम्य भक्त्या । विरचितविनयः प्रणम्य पुत्रः पितरमपृच्छदशेषवेदसारम्

બ્રહ્માજીના મુખકમળમાંથી આ સાંભળીને પ્રસન્ન થયેલા સનકે ભક્તિપૂર્વક, વિનમ્રતાથી પ્રણામ કરીને પિતાને સમસ્ત વેદોનો સાર પૂછ્યો.