Adhyaya 26

Verse 1

व्यास उवाच । मार्कंडेयोद्धाटितं वै स्वर्गद्वारमपावृतम् । तत्र ये देहसंत्यागं कुर्वंति फलकांक्षया

વ્યાસજી બોલ્યા: માર્કંડેય ઋષિ દ્વારા ઉઘાડવામાં આવેલું સ્વર્ગનું દ્વાર ખરેખર ખુલ્લું જ છે. ત્યાં જેઓ ફળની આકાંક્ષાથી દેહત્યાગ કરે છે...

Verse 2

लभंते तत्फलं ह्यंते विष्णोः सायुज्यमाप्नुयुः । अतः किं बहुनोक्तेन द्वारवत्यां सदा नरैः

તેઓ અંતે તે ફળ પામે છે અને વિષ્ણુનું સાયુજ્ય પ્રાપ્ત કરે છે. તેથી વધુ કહેવાથી શું? દ્વારવતીમાં સદાય મનુષ્યોએ...

Verse 3

देहत्यागः प्रकर्तव्यो विष्णोर्लोकजिगीषया । अनाशके जले वाग्नौ ये च संति नरोत्तमाः । सर्वपापविनिर्मुक्ता यांति विष्णोः पुरीं सदा

વિષ્ણુલોકને જીતવાની ઈચ્છાથી દેહત્યાગ કરવો જોઈએ. જે નરોત્તમ (શ્રેષ્ઠ મનુષ્યો) અનશન, જળ કે અગ્નિમાં દેહત્યાગ કરે છે, તેઓ સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈને સદાય વિષ્ણુની નગરીમાં જાય છે.

Verse 4

अन्योपि व्याधिरहितो गच्छेदनशनं तु यः । सर्वपाप विनिर्मुक्तो याति विष्णोः पुरीं नरः

બીજો કોઈ પુરુષ પણ રોગરહિત થઈ ઉપવાસ કરવા જાય તો, તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈ વિષ્ણુની પુરીને પ્રાપ્ત કરે છે।

Verse 5

शतवर्षसहस्राणां वसेदंते दिवि द्विजः । ब्राह्मणेभ्यः परं नास्ति पवित्रं पावनं भुवि

દ્વિજ સ્વર્ગમાં હજારો-હજારો વર્ષ વસે તોય, ધરતી પર બ્રાહ્મણોથી પરે વધુ પવિત્ર અને પાવન કંઈ નથી।

Verse 6

उपवासै स्तथा तुल्यं तपः कर्म्म न विद्यते । नास्ति वेदात्परं शास्त्रं नास्ति मातृसमो गुरु

ઉપવાસ સમાન કોઈ તપકર્મ નથી; વેદથી પરે કોઈ શાસ્ત્ર નથી; અને માતા સમાન કોઈ ગુરુ નથી।

Verse 7

न धर्मात्परमस्तीह तपो नानशनात्परम् । स्नात्वा यः कुरुते ऽत्रापि श्राद्धं पिंडोदकक्रियाम्

અહીં ધર્મથી પરે કંઈ નથી, અને ઉપવાસથી પરે કોઈ તપ નથી। જે અહીં સ્નાન કરીને શ્રાદ્ધ—પિંડ તથા ઉદકક્રિયા—કરે છે, તે મહાફળ પામે છે।

Verse 8

तृप्यंति पितरस्तस्य यावद्ब्रह्मदिवानिशम् । तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा केशवं यस्तु पूजयेत्

તેના પિતૃઓ બ્રહ્માના એક દિવસ-રાત્રી જેટલો સમય તૃપ્ત રહે છે। અને જે મનુષ્ય તે તીર્થમાં સ્નાન કરીને કેશવની પૂજા કરે છે, તે એવો સ્થિર ફળ પામે છે।

Verse 9

स मुक्तपातकैः सर्वेर्विष्णुलोकमवाप्नुयात् । तीर्थानामुत्तमं तीर्थं यत्र संनिहितो हरिः

તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈ વિષ્ણુલોકને પ્રાપ્ત કરે છે. તીર્થોમાં તે જ પરમ ઉત્તમ તીર્થ છે, જ્યાં સ્વયં હરિ સન્નિહિત છે.

Verse 10

हरते सकलं पापं तस्मिंस्तीर्थे स्थितस्य सः । मुक्तिदं मोक्षकामानां धनदं च धनार्थिनाम् । आयुर्दं सुखद चैव सर्वकामफलप्रदम्

તે તીર્થમાં નિવાસ કરનારનું સર્વ પાપ તે હરિ લે છે. મોક્ષકામીઓને મુક્તિ, ધનાર્થીઓને ધન, આયુષ્ય અને સુખ આપે છે તથા સર્વ ધર્મ્ય કામનાઓનું ફળ પ્રદાન કરે છે.

Verse 11

किमन्येनात्र तीर्थेन यत्र देवो जनार्द्दनः । स्वयं वसति नित्यं हि सर्वेषामनुकम्पया

અહીં બીજા કોઈ તીર્થની શું જરૂર, જ્યાં દેવ જનાર્દન સ્વયં સર્વ પર કરુણાથી નિત્ય વસે છે?

Verse 12

तत्र यद्दीयते किचिद्दानं श्रद्धासमन्वितम् । अक्षयं तद्भवेत्सर्वमिह लोके परत्र च

ત્યાં શ્રદ્ધાસહ જે કંઈ દાન આપવામાં આવે છે, તે સર્વ અક્ષય બને છે—આ લોકમાં પણ અને પરલોકમાં પણ।

Verse 13

यज्ञैर्दानैस्तपो भिश्च यत्फलं प्राप्यते बुधैः । तदत्र स्नानमात्रेण शूद्रैरपि सुसेवकैः

યજ્ઞ, દાન અને તપથી જે ફળ બુદ્ધિમાનો મેળવે છે, તે જ ફળ અહીં માત્ર સ્નાનથી—સત્સેવક શૂદ્રોને પણ—પ્રાપ્ત થાય છે.

Verse 14

तत्र श्राद्धं च यः कुर्यादेकादश्यामुपोषितः । स पितॄनुद्धरे त्सर्वान्नरकेभ्यो न संशयः

તે પવિત્ર સ્થાને જે કોઈ એકાદશીનું ઉપવાસ કરીને શ્રાદ્ધ કરે છે, તે નિઃસંદેહ પોતાના સર્વ પિતૃઓને નરક લોકોથી ઉદ્ધારે છે।

Verse 15

अक्षय्यां तृप्तिमाप्नोति परमात्मा जनार्द्दनः । दीयतेऽत्र यदुद्दिश्य तदक्षय्यमुदाहृतम्

અહીં પરમાત્મા જનાર્દન અક્ષય તૃપ્તિ પ્રાપ્ત કરે છે; અહીં પવિત્ર સંકલ્પથી જે દાન અપાય તે ‘અક્ષય’ કહેવાય છે।