Mantra 5
Rishi: Yajus tradition (Antaryāma formulae)
Devata: Indra (Maghavan) in the Antaryāma context
Chandas: Yajus
Samhita Patha (Devanagari)
अ॒न्तस्ते॒ द्यावा॑पृथि॒वी द॑धाम्य॒न्तर्द॑धाम्यु॒र्व॒न्तरि॑क्षम् । स॒जूर्दे॒वेभि॒रव॑रै॒ः परै॑श्चान्तर्या॒मे म॑घवन् मादयस्व
Transliteration
antás te dyā́vā-pṛthivī́ dadhāmy antár dadhāmy urv ántárikṣam | sajū́r devébhi rávàraiḥ páràiś cāntaryā́me maghavan mā́dayasva ||
Translation
તારા અંદર હું દ્યાવા-પૃથિવી સ્થાપું છું; અંદર જ વિશાળ અંતરિક્ષ સ્થાપું છું. નીચલા અને ઊંચલા દેવો સાથે એકસૂર થઈ, અંતર્યામમાં, હે મઘવન્, તું આનંદિત/ઉલ્લાસિત થા.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒न्तः । ते॒ । द्यावा॑-पृथि॒वी । द॒धा॒मि॒ । अ॒न्तः । द॒धा॒मि॒ । उ॒र्व॒न्तरि॑क्षम् । स॒जूर् । दे॒वेभिः॑ । अव॑रैः । परै॑ः । च॒ । अ॒न्तर्या॒मे । म॒घ॒व॒न् । मा॒द॒य॒स्व॒ ।
Word by Word
अन्तःwithin
अन्तः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअन्तस् (प्रातिपदिक)
तेof you / to you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
द्यावापृथिवीheaven-and-earth
द्यावापृथिवी:
Karma
TypeNoun (compound)
Rootद्यावापृथिवी (द्वन्द्व-समास; द्यौस् + पृथिवी)
दधामिI place / I set
दधामि:
Kartā
TypeVerb
Rootधा (डुधाञ्) धातु
अन्तःwithin
अन्तः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअन्तस् (प्रातिपदिक)
दधामिI place
दधामि:
Kartā
TypeVerb
Rootधा (डुधाञ्) धातु
उर्वन्तरिक्षम्the wide mid-region (atmosphere)
उर्वन्तरिक्षम्:
Karma
TypeNoun (with adjective; compound-like)
Rootउरु (विशेषण-प्रातिपदिक) + अन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
सजूर्together (in harmony)
सजूर्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसजूस्/सजूः (अव्यय)
देवेभिःwith the gods
देवेभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अवरैःwith the lower (gods)
अवरैः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootअवर (विशेषण-प्रातिपदिक)
परैःwith the higher (gods)
परैः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootपर (विशेषण-प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
अन्तर्यामेO Inner-Ruler
अन्तर्यामे:
Sambodhana
TypeNoun (vocative)
Rootअन्तर्याम (प्रातिपदिक; ‘inner-controller’)
मघवन्O bountiful one
मघवन्:
Sambodhana
TypeNoun/Adjective (vocative)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)
मादयस्वrejoice / be exhilarated (be gladdened)
मादयस्व:
Kartā
TypeVerb
Rootमद् (मदँ) धातु, णिच् (मादय-)
Entities Mentioned
I
Indra (Maghavan)D
Devas—Avarāḥ and Parāḥ (lower and higher gods)D
Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth)A
Antarikṣa (Mid-air)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes