Mantra 8
Rishi: Traditionally ascribed within the Vājasaneyin transmission (often treated as Yājñavalkya-lineage in ritual attribution)
Devata: Deva as ‘netṛ’ (contextually Agni as leader of offerings, or Indra as bestower of dyumna/rayi)
Chandas: Mixed/irregular (yajus-style prose-verse); not a strict ṛgvedic metre
Samhita Patha (Devanagari)
विश्वो॑ दे॒वस्य॑ ने॒तुर्मर्तो॑ वुरीत स॒ख्यम् । विश्वो॑ रा॒य इ॑षुध्यति द्यु॒म्नं वृ॑णीत पु॒ष्यसे॒ स्वाहा॑
Transliteration
víśvo devásya netúr márto vurīta sakhyám | víśvo rāyá iṣudhyati dyumnáṃ vṛṇīta púṣyase svā́hā
Translation
દેવના નેતા સાથે મૈત્રી પસંદ કરવા ઇચ્છે છે દરેક મર્ત્ય; દરેક મનુષ્ય ધન માટે પ્રયત્ન કરે છે અને પોતાની પુષ્ટિ માટે તેજસ્વી યશ (દ્યુમ્ન) પસંદ કરે છે—સ્વાહા!
Padapatha (Word Analysis)
विश्वः । देवस्य । नेतुः । मर्तः । वुरीत । सख्यम् । विश्वः । रायः । इषुध्यति । द्युम्नम् । वृणीत । पुष्यसे । स्वाहा ।
Word by Word
विश्वःall, every (one)
विश्वः:
Kartā
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
देवस्यof the god
देवस्य:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
नेतुःof the leader/guide
नेतुः:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootनेतृ (प्रातिपदिक)
मर्तःa mortal
मर्तः:
Kartā
TypeNoun
Rootमर्त (प्रातिपदिक)
वुरीतchooses, seeks
वुरीत:
Kriyā (verbal action)
TypeVerb
Rootवृ (धातु) / वृणीते इत्यस्य वैदिक-रूपम्
सख्यम्friendship
सख्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक)
विश्वःall, every (one)
विश्वः:
Kartā
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
रायःof wealth/bounty
रायः:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक; ‘wealth, bounty’)
इषुध्यतिaims at, strives for
इषुध्यति:
Kriyā (verbal action)
TypeVerb
Rootइषुध्य (धातु; ‘to aim/strive for, seek’)
द्यूम्नम्splendour, glory
द्यूम्नम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्यूम्न (प्रातिपदिक)
वृणीतmay he choose
वृणीत:
Kriyā (verbal action)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
पुष्यसेfor you to prosper / you prosper
पुष्यसे:
Sampradāna (beneficiary; ‘for you’)
TypeVerb
Rootपुष् (धातु)
स्वाहाsvāhā (ritual exclamation)
स्वाहा:
(Mantra-ending exclamation)
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/अव्यय)
Entities Mentioned
A
Agni (as Netṛ, leader of offerings)I
Indra (as giver of dyumna and rāy)V
Viśve Devāḥ (implicit in ‘viśvaḥ’)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes