Mantra 18
Rishi: Vedic tradition attributes many Indra-Soma verses to seers of the Soma cycle; specific r̥ṣi assignment for VS 34.18 is edition-dependent (often mapped from RV source-hymns).
Devata: Indra (in Soma context)
Chandas: Tr̥ṣṭubh (by RV-source cadence; confirm against the RV original)
Samhita Patha (Devanagari)
इ॒च्छन्ति॑ त्वा सो॒म्यास॒: सखा॑यः सु॒न्वन्ति॒ सोमं॒ दध॑ति॒ प्रया॑ᳪसि । तिति॑क्षन्ते अ॒भिश॑स्तिं॒ जना॑ना॒मिन्द्र॒ त्वदा कश्च॒न हि प्र॑के॒तः
Transliteration
icchánti tvā somyā́ḥ sakhā́yaḥ sunvánti sómaṃ dádhati práyāṃsi | titíkṣante abhíśastiṃ jánānām índra tvádā́ kaścána hí práketáḥ ||
Translation
સોમપ્રિય સખાઓ તને ઇચ્છે છે; તેઓ સોમને પીસે છે, અર્પણો (પ્રયાંસિ) અર્પે છે. તેઓ મનુષ્યોની અભિશસ્તિ (શાપ/નિંદા) સહે છે; હે ઇન્દ્ર, તારા પાસેથી જ કોઈ પ્રગટ પ્રજ્ઞા અને પરાક્રમવાળો ઉપજે છે.
Padapatha (Word Analysis)
इच्छन्ति । त्वा । सोम्याः । सखायः । सुन्वन्ति । सोमम् । दधति । प्रयांसि । तितिक्षन्ते । अभिशस्तिम् । जनानाम् । इन्द्र । त्वत् । आ । कश्चन । हि । प्रकेतः
Word by Word
इच्छन्तिthey desire / seek
इच्छन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootइष् (इच्छ-)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्)
सोम्यासःSoma-related, Soma-loving
सोम्यासः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसोम्य (प्रातिपदिक)
सखायःfriends
सखायः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
सुन्वन्तिthey press (Soma)
सुन्वन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootसु (सुनोति) / √सु (सोम-प्रसवने)
सोमम्Soma
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
दधतिthey place / bestow
दधति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (दधाति)
प्रयांसिofferings, oblations
प्रयांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootप्रयांस् (प्रातिपदिक; नपुंसक)
तितिक्षन्तेthey endure / bear
तितिक्षन्ते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootतिज्/तिक्ष् (तितिक्षते) ‘to endure’
अभिशस्तिम्imprecation, curse, accusation
अभिशस्तिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअभिशस्ति (प्रातिपदिक)
जनानाम्of people
जनानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (Vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
त्वदाःfrom you (indeed/at all)
त्वदाः:
अपादान
TypePronoun (Ablative form) / Indeclinable particle in padapāṭha-style
Rootत्वद् (युष्मद्-प्रातिपदिक) + आ (उपसर्ग/अव्ययार्थ)—पदपाठ-रूप
कश्चनanyone at all
कश्चन:
कर्तृ
TypePronoun
Rootक (प्रातिपदिक) + चन (निपात)
हिindeed, for
हि:
(सम्बन्ध/निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
प्रकेतःwise, discerning; one with insight
प्रकेतः:
कर्तृ/विशेषण
TypeNoun/Adjective
Rootप्रकेत (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
I
IndraS
SomaRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes