Mantra 31
Rishi: Ritual formula tradition.
Devata: Uṣasā-Naktā.
Chandas: Triṣṭubh-like liturgical verse.
Samhita Patha (Devanagari)
आ सु॒ष्वय॑न्ती यज॒ते उपा॑के उ॒षासा॒नक्ता॑ सदतां॒ नि योनौ॑ । दि॒व्ये योष॑णे बृह॒ती सु॑रु॒क्मे अधि॒ श्रिय॑ᳪ शुक्र॒पिशं॒ दधा॑ने
Transliteration
ā́ suṣváyantī yajáte upā́ke uṣā́sā náktā sadatāṃ ní yónau | divyé yóṣaṇe bṛhatī́ surukmé ádhi śríyaṃ śukrapíśaṃ dádhāne
Translation
મધુર ધ્વનિથી સમીપ આવતી, યજમાનની નજીક, ઉષા અને રાત્રિ પોતાના યોગ્ય યોનિ (આસન)માં બેસે. તે બે દિવ્ય યુવતીઓ—મહાન, સુવર્ણ તેજથી શોભિત—પોતે પર શ્રી અને ઉજ્જ્વળ અલંકાર ધારણ કરે.
Padapatha (Word Analysis)
आ । सु॒ष्वय॑न्ती । यज॒ते । उपा॑के । उ॒षासा॑ । नक्ता॑ । स॒द॒ता॒म् । नि । योनौ॑ । दि॒व्ये । योष॑णे । बृ॒ह॒ती । सु॒रु॒क्मे । अधि॑ । श्रिय॑म् । शु॒क्र॒पिश॑म् । दधा॑ने ।
Word by Word
आtowards; forth
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
सु-ष्वयन्तीwell-swelling / well-stirring (she)
सु-ष्वयन्ती:
Kartā
TypeVerb
Rootष्वय् (धातु) + सु- (उपसर्ग)
यजतेworships; performs sacrifice
यजते:
Kartā
TypeVerb
Rootयज्
उपाकेat the near side; in proximity
उपाके:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootउपाक (प्रातिपदिक)
उषासाDawn (the two Dawns)
उषासा:
Kartā
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
नक्ताNight (the two Nights)
नक्ता:
Kartā
TypeNoun
Rootनक्त्/नक्तम् (प्रातिपदिक)
सदताम्let (them) sit; let (them) take their seat
सदताम्:
Kartā
TypeVerb
Rootसद्
निdown; into
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग)
योनौin the womb; in the seat/source
योनौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
दिव्येin the heavenly; divine
दिव्ये:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
योषणेin the (female) abode; in the womanly form/seat
योषणे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootयोषण (प्रातिपदिक)
बृहतीthe great; expansive
बृहती:
Kartā
TypeAdjective
Rootबृहती (प्रातिपदिक)
सुरुक्मेin the fair-golden (ornamented) one
सुरुक्मे:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootसु-रुक्म (प्रातिपदिक)
अधिupon; over
अधि:
—
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
श्रियम्splendour; prosperity
श्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
शुक्रपिशम्brightly-adorned; having shining decoration
शुक्रपिशम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशुक्र-पिश (प्रातिपदिक; समास)
दधानेbearing; placing; putting on
दधाने:
Kartā
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Entities Mentioned
U
Uṣas (Dawn)N
Naktā / Rātri (Night)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes