Mantra 25
Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Ādityas (praised), Indra as recipient locus
Chandas: Yajus-style seasonal-stoma formula
Samhita Patha (Devanagari)
व॒र्षाभि॑रृ॒तुना॑ऽऽदि॒त्या स्तोमे॑ सप्तद॒शे स्तु॒ताः । वै॒रू॒पेण॑ वि॒शौज॑सा ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः
Transliteration
varṣā́bhir ṛtúnā''dityā́ stomé saptadaśé stutā́ḥ | vairūpéṇa viśáujasā havír índre váyo dadhúḥ
Translation
વર્ષા ઋતુને પોતાના ઋતુરૂપે લઈને દેવો—આદિત્યો—સપ્તદશ સ્તોમમાં સ્તુત થયા. વૈરૂપ (છંદ/સામ) દ્વારા, વિશૌજસ—સર્વવ્યાપી તેજ/બળ સાથે, તેમણે હવિઃ—વયઃ (પ્રાણબળ)—ઇન્દ્રમાં સ્થાપિત કર્યું.
Padapatha (Word Analysis)
व॒र्षाभिः॑ । ऋ॒तुना॑ । आ॒दि॒त्याः । स्तोमे॑ । सप्त-द॒शे । स्तु॒ताः । वै॒रू॒पेण॑ । वि॒शौज॑सा । ह॒विः । इन्द्रे॑ । वयः॑ । दधुः
Word by Word
वर्षाभिःwith rains
वर्षाभिः:
करण
TypeNoun
Rootवर्षा (प्रातिपदिक)
ऋतुनाwith the season / by the proper season
ऋतुना:
करण
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
आदित्याःthe Ādityas
आदित्याः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
स्तोमेin/with the hymn of praise
स्तोमे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
सप्तदशेin the seventeenth (stoma)
सप्तदशे:
अधिकरण
TypeAdjective
Rootसप्तदश (संख्यावाचक-प्रातिपदिक)
स्तुताःpraised
स्तुताः:
कर्तृ
TypeAdjective
Root√स्तु (स्तुत, क्त-प्रत्ययान्त) / स्तुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
वैरूपेणwith the Vairūpa (stoma/form)
वैरूपेण:
करण
TypeNoun
Rootवैरूप (प्रातिपदिक)
विशौजसाwith all-strength / with manifold vigor
विशौजसा:
करण
TypeAdjective
Rootविशौजस् (प्रातिपदिक)
हविःthe oblation
हविः:
कर्म
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
इन्द्रेin/unto Indra
इन्द्रे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वयःvital strength / vigor
वयः:
कर्म
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
दधुःthey placed / they bestowed
दधुः:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा (दधुः)
Entities Mentioned
Ā
ĀdityasI
IndraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary