Mantra 26
Rishi: Yājñavalkya (traditional White Yajurveda attribution; specific r̥ṣi not always separately stated for individual yajus-formulas)
Devata: Āditya / Sūrya (solar ray as the operative power of lustre)
Chandas: Yajus (prose formula; not metrical in the strict ṛc-sense)
Samhita Patha (Devanagari)
स्व॒यं॒भूर॑सि॒ श्रेष्ठो॑ र॒श्मिर्व॑र्चो॒दा अ॑सि॒ वर्चो॑ मे देहि । सूर्य॑स्या॒वृत॒मन्वाव॑र्ते
Transliteration
svayambhū́r asi śréṣṭho raśmír varcodā́ asi várcó me dehi | sū́ryasyā́vṛtam ánvāvartate ||
Translation
તું સ્વયંભૂ છે; તું શ્રેષ્ઠ કિરણ છે; તું વર્ચોદા (તેજ આપનાર) છે—મને વર્ચસ્ (તેજ) આપ. તે સૂર્યના પરાવર્તિત (ફરી વળતા) માર્ગને અનુસરે છે.
Padapatha (Word Analysis)
स्वयम्-भूः असि । श्रेष्ठः रश्मिः वर्चः-दाः असि । वर्चः मे देहि । सूर्यस्य आवृतम् अनु-आ-वर्तते ।
Word by Word
स्वयम्भूःself-existent (one)
स्वयम्भूः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootस्वयम्भू (प्रातिपदिक) < स्वयम् + भू
असिyou are
असि:
(copula)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
श्रेष्ठःbest, most excellent
श्रेष्ठः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
रश्मिःray
रश्मिः:
Kartā (सम्बन्ध/विशेषण-भावः)
TypeNoun
Rootरश्मि (प्रातिपदिक)
वर्चोदाgiver of radiance/splendour
वर्चोदा:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवर्चस् + द (दा/ददाति) → वर्चोदा (प्रातिपदिक, बहुव्रीहि/उपपद-समास)
असिyou are
असि:
(copula)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
वर्चःsplendour, radiance
वर्चः:
Karma
TypeNoun
Rootवर्चस् (प्रातिपदिक)
मेto/for me; my
मे:
Sampradāna (प्राप्तृ-सम्बन्धः: ‘to/for me’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
देहिgive
देहि:
(main verb)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
(genitive relation)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
आवृतम्the covered/veiled (one/thing)
आवृतम्:
Karma (with अनु-√वृत्)
TypeParticiple
Rootआ + वृत् (धातु) → आवृत (कृदन्त)
अनुafter, along
अनु:
(preverb)
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय)
आवर्तेI turn/return (towards), I follow
आवर्ते:
Kartā
TypeVerb
Rootआ + वृत् (धातु)
Entities Mentioned
Ā
Āditya / SūryaR
Rashmi (Solar Ray) as operative powerRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes