Mantra 31

Rishi: Traditionally connected with the Agnicayana mantra-corpus (Yājñavalkya lineage in Śukla tradition)

Devata: Agni (as Apāṃ pati; altar-Agni)

Chandas: Triṣṭubh (predominant cadence; mixed/irregular in some YV prose-verse contexts)

Samhita Patha (Devanagari)

त्रीन्त्स॑मु॒द्रान्त्सम॑सृपत् स्व॒र्गान॒पां पति॑र्वृष॒भ इष्ट॑कानाम् । पुरी॑षं॒ वसा॑नः सुकृ॒तस्य॑ लो॒के तत्र॑ गच्छ॒ यत्र॒ पूर्वे॒ परे॑ताः

Transliteration

trīn samudrā́n sam asṛpat svargā́n apā́m patír vṛṣabhá iṣṭakānām | purī́ṣaṃ vásānaḥ sukṛtásya loké tátra gaccha yátra pū́rve párētāḥ

Translation

તે ત્રણ સમુદ્રોને એકત્ર વહેતો સ્વર્ગલોક તરફ પ્રવાહિત થયો—અપાં પતિ, ઇષ્ટકાઓનો વૃષભ. પૂરીષ (ભરાવાની માટી) ધારણ કરીને, સુકૃતના લોકમાં—ત્યાં જા, જ્યાં પૂર્વે ગયેલા પિતૃઓ પરલોક પામ્યા છે.

Padapatha (Word Analysis)

त्रीन् । समु॒द्रान् । सम् । असृपत् । स्व॒र्गान् । अ॒पाम् । पतिः । वृष॒भः । इष्ट॑कानाम् । पुरी॑षम् । वसा॑नः । सु॒कृ॒तस्य॑ । लो॒के । तत्र॑ । गच्छ । यत्र॑ । पूर्वे॑ । परे॑ताः

Word by Word

त्रीन्three

समुद्रान्oceans

सम्together/fully

असृपत्crept/advanced

स्वर्गान्heavens

अपाम्of the waters

पतिःlord

वृषभःbull (the mighty one)

इष्टकानाम्of the bricks

पुरीषम्filling/packing (earth, mortar)

वसानःwearing/putting on

सुकृतस्यof the well-done (merit/good deed)

लोकेin the world

तत्रthere

गच्छgo

यत्रwhere

पूर्वेthe former ones

परेताःdeparted (gone beyond)

Entities Mentioned

Agni (as Apāṃ pati)

Apas (Waters)

Pitṛs (the Former/Ancestors)

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes