Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 21

Rishi: Not specified in the excerpt; Vājasaneyin transmission.
Devata: Indra; Mitra-Varuṇa; Maruts (auxiliary).
Chandas: Not determinable from the excerpt alone.

इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑ऽसि मि॒त्रावरु॑णयोस्त्वा प्रशा॒स्त्रोः प्र॒शिषा॑ युनज्मि । अव्य॑थायै त्वा स्व॒धायै॒ त्वाऽरि॑ष्टो॒ अर्जु॑नो म॒रुतां॑ प्रस॒वेन॑ ज॒यापा॑म॒ मन॑सा॒ समि॑न्द्रि॒येण॑

índrasya vájro ’si mitrā́varuṇayos tvā praśāstróḥ praśíṣā yunajmi | avyáthāyai tvā svadhā́yai tvā ’ríṣṭo árjuno marútāṃ prasavéna jayā́pām mánasā sám indríyeṇa

તું ઇન્દ્રનો વજ્ર છે. મિત્ર અને વરુણના વિધાનથી, બે પ્રશાસ્તાઓના આદેશથી, હું તને જોડું છું. અવ્યથા માટે તને જોડું છું; સ્વધા માટે તને જોડું છું. અરીષ્ટ, ઉજ્જ્વળ—મરુતોના પ્રસવથી—અમે મનથી અને ઇન્દ્રિયબળથી જળોને જીતીએ.

इन्द्र॑स्य । वज्रः॑ । अ॒सि॒ । मि॒त्रा-वरु॑णयोः । त्वा॒ । प्र॒शा॒स्त्रोः । प्र॒शिषा॑ । यु॒न॒ज्मि॒ । अ॒व्य॑थायै । त्वा॒ । स्व॒धायै॑ । त्वा॒ । अ॒रि॑ष्टः । अर्जु॑नः । म॒रुताम् । प्र॒स॒वेन॑ । ज॒यापाम् । मन॑सा । सम् । इ॒न्द्रि॒येण॑

इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootइन्द्र
वज्रःthe thunderbolt
वज्रः:
कर्तृ/विशेष्य (नामपद) / विधेय
TypeNoun
Rootवज्र
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (असँ)
मित्रावरुणयोःof Mitra and Varuṇa
मित्रावरुणयोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमित्रावरुण (द्वन्द्व-समास)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्
प्रशास्त्रोःof the two directors/overseers
प्रशास्त्रोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootप्रशास्तृ
प्रशिषाwith instruction/command
प्रशिषा:
करण
TypeNoun
Rootप्रशिष् (स्त्री)
युनज्मिI yoke/join
युनज्मि:
क्रिया
TypeVerb
Rootयुज् (युजँ)
अव्यथायैfor non-injury/without distress
अव्यथायै:
सम्प्रदान (उद्देश्य)
TypeNoun
Rootअव्यथा
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्
स्वधायैfor svadhā (proper power/oblation-formula)
स्वधायै:
सम्प्रदान (उद्देश्य)
TypeNoun
Rootस्वधा
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अरिष्टःunharmed, uninjured
अरिष्टः:
विधेय-विशेषण
TypeAdjective
Rootअरिष्ट
अर्जुनःbright/white, clear
अर्जुनः:
विधेय-विशेषण
TypeAdjective
Rootअर्जुन
मरुताम्of the Maruts
मरुताम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमरुत्
प्रसवेनby the impulse/instigation
प्रसवेन:
करण
TypeNoun
Rootप्रसव
जयापाम्victories and attainments (gains)
जयापाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootजया + आप् (द्वन्द्व/समाहार-समास; पाठभेद-संभाव्य)
मनसाwith the mind
मनसा:
करण
TypeNoun
Rootमनस्
सम्together, completely
सम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसम्
इन्द्रियेणwith strength/faculty (power)
इन्द्रियेण:
करण
TypeNoun
Rootइन्द्रिय
I
Indra
M
Mitra
V
Varuṇa
M
Maruts