नारद–हिमालयसंवादवर्णनम् (Nārada and Himālaya: Discourse on Pārvatī’s Signs and Destiny)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एकदा तु शिवज्ञानी शिवलीलाविदांवरः । हिमाचलगृहं प्रीत्यागमस्त्वं शिवप्रेरितः

બ્રહ્માએ કહ્યું—એક વખત શિવતત્ત્વના જ્ઞાતા, શિવલીલાને જાણનારમાં શ્રેષ્ઠ, શિવની પ્રેરણાથી આનંદપૂર્વક હિમાચલના ગૃહે ગયા।

Verse 2

दृष्ट्वा मुने गिरीशस्त्वां नत्वानर्च स नारद । आहूय च स्वतनयां त्वदङ्घ्र्योस्तामपातयत्

હે મુને, તમને જોઈ ગિરીશ (શિવ) તમને નમસ્કાર કરીને, હે નારદ, વિધિપૂર્વક અર્ચન-સત્કાર કર્યો. પછી પોતાની પુત્રીને બોલાવી તમારા ચરણોમાં નમાવ્યો.

Verse 3

पुनर्नत्वा मुनीश त्वामुवाच हिमभूधरः । साञ्जलिः स्वविधिं मत्वा बहुसन्नतमस्तकः

હે મુનીશ્વર, તમને ફરી નમસ્કાર કરીને હિમભૂધર (હિમાલય) બોલ્યા. કરજોડે, યોગ્ય મર્યાદા સમજી, વારંવાર મસ્તક નમાવી વિનયપૂર્વક નિવેદન કર્યું.

Verse 4

हिमालय उवाच । हे मुने नारद ज्ञानिन्ब्रह्मपुत्रवर प्रभो । सर्वज्ञस्त्वं सकरुणः परोपकरणे रतः

હિમાલય બોલ્યા—હે મુનિ નારદ, હે જ્ઞાની, હે બ્રહ્મપુત્રોમાં શ્રેષ્ઠ પ્રભુ! તમે સર્વજ્ઞ અને કરુણામય છો, સદા પરોપકારમાં રત રહો છો.

Verse 5

मत्सुताजातकं ब्रूहि गुणदोषसमुद्भवम् । कस्य प्रिया भाग्यवती भविष्यति सुता मम

મારી પુત્રીનું જાતક અને ભાગ્યવિધાન કહો—તેમાં કયા ગુણ અને કયા દોષ ઉદ્ભવશે. મારી આ સુતા કોની પ્રિયા અને પરમ ભાગ્યવતી બનશે?

Verse 6

ब्रह्मोवाच । इत्युक्तो मुनिवर्य त्वं गिरीशेन हिमाद्रिणा । विलोक्य कालिकाहस्तं सर्वांगं च विशेषतः

બ્રહ્માએ કહ્યું—હે મુનિશ્રેષ્ઠ! હિમાદ્રીના અધિપતિ ગિરીશ (ભગવાન શિવ) દ્વારા આમ કહ્યા પછી તું કાલિકાના હાથને તથા વિશેષ કરીને તેના સર્વ અંગોને ધ્યાનપૂર્વક નિહાળ્યા.

Verse 7

अवोचस्त्वं गिरिं तात कौतुकी वाग्विशारद्ः । ज्ञानी विदितवृत्तान्तो नारदः प्रीतमानसः

ત્યારે, હે તાત, તું ગિરિરાજ (હિમાલય)ને બોલ્યો. કૌતુકી, વાણીમાં નિપુણ, જ્ઞાની, સમગ્ર વૃત્તાંત જાણનાર અને હૃદયે પ્રસન્ન નારદ (તેમને સંબોધવા લાગ્યા)।

Verse 8

इति श्रीशिवमहा पुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखंडे नारदहिमालयसंवादवर्णनं नामाष्टमोऽध्यायः

આ રીતે શ્રીશિવમહાપુરાણની દ્વિતીય રુદ્રસંહિતાના તૃતીય પાર્વતીખંડમાં ‘નારદ-હિમાલય સંવાદવર્ણન’ નામનો આઠમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।

Verse 9

स्वपतेस्सुखदात्यन्तं पित्रोः कीर्तिविवर्द्धिनी । महासाध्वी च सर्वासु महानन्दकरी सदा

તે પોતાના પતિને અતિશય સુખ આપનારી અને માતા-પિતાની કીર્તિ વધારનારી છે. સર્વ સ્ત્રીઓમાં તે મહાસાધ્વી છે અને સદા મહાન આનંદનું કારણ બને છે।

Verse 10

सुलक्षणानि सर्वाणि त्वत्सुतायाः करे गिरे । एका विलक्षणा रेखा तत्फलं शृणु तत्त्वतः

હે ગિરિરાજ! તારી પુત્રીના હાથમાં સર્વ શુભ લક્ષણો છે. પરંતુ એક અદભુત રેખા છે—તેનું તત્ત્વ અને તે દર્શાવતું ફળ મારી પાસેથી સાંભળ.

Verse 11

योगी नग्नोऽगुणोऽकामी मातृतातविवर्जितः । अमानोऽशिववेषश्च पतिरस्याः किलेदृशः

તે યોગી છે—દિગંબર, ગુણાતીત, નિષ્કામ, માતા-પિતાવિહિન. માન ન ઇચ્છે, અશુભ જેવો વેશ ધારણ કરે—શું એવો જ ખરેખર તેનો પતિ થશે?

Verse 12

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्ते हि सत्यं मत्त्वा च दम्पती । मेना हिमाचलश्चापि दुःखितौ तौ बभूवतुः

બ્રહ્માએ કહ્યું—એ વચનો સાંભળી અને તેને સત્ય માનીને, દંપતી મેના અને હિમાચલ પણ બંને દુઃખિત થયા.

Verse 13

शिवाकर्ण्यवचस्ते हि तादृशं जगदम्बिका । लक्षणैस्तं शिवं मत्त्वा जहर्षाति मुने हृदि

શિવાના એવા વચનો સાંભળી જગદંબિકા તેવી જ બની; અને લક્ષણોથી તેને શિવ જ માનીને, હે મુનિ, તે હૃદયમાં અત્યંત હર્ષિત થઈ.

Verse 14

न मृषा नारदवचस्त्विति संचिन्त्य सा शिवा । स्नेहं शिवपदद्वन्द्वे चकाराति हृदा तदा

“નારદના વચન ખોટાં નથી”—એવું વિચારી, તે કલ્યાણી શિવાએ ત્યારે પૂર્ણ હૃદયથી શિવના પાદદ્વંદ્વ પર ઘન સ્નેહભક્તિ સ્થાપી.

Verse 15

उवाच दुःखितः शैलस्त्वान्तदा हृदि नारद । कमुपायं मुने कुर्यामतिदुःखमभूदिति

ત્યારે હૃદયમાં અત્યંત દુઃખિત શૈલરાજ (હિમાલય) તને, હે નારદ, બોલ્યો—“હે મુનિ, હું કયો ઉપાય કરું? મને ભારે શોક થયો છે.”

Verse 16

तच्छुत्वा त्वं मुने प्रात्थ महाकौतुककारकः । हिमाचलं शुभैर्वाक्यैर्हर्षयन्वाग्विशारदः

તે સાંભળીને, હે મુનિ, તમે મહાકૌતુક જગાવતી વાત કહી; વાણીમાં નિપુણ બની શુભ વચનોથી હિમાચલને હર્ષિત કર્યો।

Verse 17

नारद उवाच । स्नेहाच्छृणु गिरे वाक्यं मम सत्यं मृषा न हि । कररेखा ब्रह्मलिपिर्न मृषा भवति धुवम्

નારદે કહ્યું—હે ગિરિરાજ, સ્નેહથી મારી વાત સાંભળો; મારું વચન સત્ય છે, મિથ્યા નથી. કરરેખા—બ્રહ્મલિપિ—નિશ્ચયે ખોટી થતી નથી।

Verse 18

तादृशोऽस्याः पतिः शैल भविष्यति न संशयः । तत्रोपायं शृणु प्रीत्या यं कृत्वा लप्स्यसे सुखम्

હે શૈલરાજ, તેની માટે એવો જ પતિ થશે—એમાં સંશય નથી. હવે પ્રીતિથી તે ઉપાય સાંભળો; તેને કરવાથી તમને સુખ મળશે।

Verse 19

तादृशोऽस्ति वरः शम्भुलीलारूपधरः प्रभुः । कुलक्षणानि सर्वाणि तत्र तुल्यानि सद्गुणैः

આવો વર ખરેખર છે—દિવ્ય લીલા માટે રૂપ ધારણ કરનાર પરમ પ્રભુ શંભુ. તેમામાં ઉત્તમ કુળનાં સર્વ લક્ષણો વિદ્યમાન છે; તે તેમના સત્ય સદ્ગુણોથી સમ અને પરિપૂર્ણ છે.

Verse 20

प्रभौ दोषो न दुःखाय दुःखदोऽत्यप्रभौ हि सः । रविपावकगंगानां तत्र ज्ञेया निदर्शना

સાચા સમર્થ પ્રભુમાં દોષ હોય તો પણ તે દુઃખનું કારણ બનતો નથી; પરંતુ જે સમર્થ નથી તેમાં એ જ દોષ દુઃખદાયક બને છે. અહીં સૂર્ય, અગ્નિ અને ગંગા ઉદાહરણરૂપે જાણવાં.

Verse 21

तस्माच्छिवाय कन्या स्वां शिवां देहि विवेकतः । शिवस्सर्वेश्वरस्सेव्योऽविकारी प्रभुरव्ययः

અતએવ વિવેકપૂર્વક પોતાની શુભ કન્યાને શિવને વિવાહરૂપે અર્પણ કર. શિવ સર્વેશ્વર છે; તે જ સેવ્ય—અવિકારી, પરમ પ્રભુ અને અવ્યય.

Verse 22

शीघ्रप्रसादः स शिवस्तां ग्रहीष्यत्यसंशयम् । तपःसाध्यो विशेषेण यदि कुर्याच्छिवा तपः

શીઘ્ર પ્રસન્ન થનારા તે શિવ નિઃસંદેહ તેને સ્વીકારશે—વિશેષ કરીને કારણ કે તે તપથી સાધ્ય છે; જો શિવા (પાર્વતી) તપ કરે.

Verse 23

सर्वथा सुसमर्थो हि स शिवस्सकलेश्वरः । कुलिपेरपि विध्वंसी ब्रह्माधीनस्त्वकप्रदः

નિશ્ચયે શિવ સર્વ રીતે સમર્થ છે—સમસ્ત સત્તાનો ઈશ્વર. તે કુલિપેરનો પણ વિનાશક છે, છતાં બ્રહ્માના વિધાનાધીન રહી કર્મફળ આપે છે.

Verse 24

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा त्वं पुनस्तात कौतुकी ब्रह्मविन्मुने । शैलराजमवोचो हि हर्षयन्वचनैश्शुभैः

બ્રહ્માએ કહ્યું: આમ કહીને, હે પ્રિય—હે બ્રહ્મવિદ મુનિ—તમે ફરી કૌતુકથી ભરાઈ શૈલરાજ (હિમાલય)ને સંબોધ્યા અને શુભ વચનોથી તેમને હર્ષિત કર્યા.

Verse 25

भाविनी दयिता शम्भोस्सानुकूला सदा हरे । महासाध्वी सुव्रता च पित्रोस्सुखविवर्द्धिनी

તે ભાવિની—સદા મંગલમય બનતી; શંભુની પ્રિયા; અને હરિ પ્રત્યે પણ હંમેશા અનુકૂળ. તે મહાસાધ્વી, સુવ્રતા, અને માતા-પિતાના સુખને વધારનારી છે.

Verse 26

शम्भोश्चित्तं वशे चैषा करिष्यति तपस्विनी । स चाप्येनामृते योषां न ह्यन्यामुद्वहिष्यति

એ તપસ્વિની કન્યા નિશ્ચયે તપના બળથી શંભુનું ચિત્ત વશમાં કરશે; અને શિવ પણ તેના વિના બીજી કોઈ સ્ત્રીને પત્નીરૂપે સ્વીકારશે નહીં।

Verse 27

एतयोस्सदृशं प्रेम न कस्याप्येव तादृशम् । भूतं वा भविता वापि नाधुना च प्रवर्तते

આ બંને જેવું પ્રેમ કોઈમાં નથી; એવો પ્રેમ ભૂતકાળમાં નહોતો, ભવિષ્યમાં પણ નહીં થાય, અને અત્યારે પણ ક્યાંય પ્રવર્તતો નથી।

Verse 28

अनयोस्सुरकार्य्याणि कर्तव्यानि मृतानि च । यानि यानि नगश्रेष्ठ जीवितानि पुनः पुनः

હે નગશ્રેષ્ઠ! આ બંનેના પ્રભાવથી દેવતાઓનાં જે કાર્યો નિષ્ફળ ગયાં હતાં તે સિદ્ધ થશે; અને જે જે જીવો મરી ગયાં હતાં તેઓ વારંવાર ફરી જીવંત થાય છે।

Verse 29

अनया कन्यया तेऽद्रे अर्धनारीश्वरो हरः । भविष्यति तथा हर्षदिनयोर्मिलितम्पुनः

હે અદ્રે (હિમાલય)! આ કન્યાના કારણે હર (શિવ) અર્ધનારીશ્વર બનશે; અને આનંદના દિવસોમાં તે બંને ફરી એકત્રિત થશે।

Verse 30

शरीरार्धं हरस्यैषा हरिष्यति सुता तव । तपः प्रभावात्संतोष्य महेशं सकलेश्वरम्

હે (પર્વતરાજ), તારી આ પુત્રી હર (શિવ)ના શરીરનો અર્ધભાગ ધારણ કરશે. પોતાના તપના પ્રભાવથી તે સર્વેશ્વર મહેશને પ્રસન્ન કરશે.

Verse 31

स्वर्णगौरी सुवर्णाभा तपसा तोष्य तं हरम् । विद्युद्गौरतमा चेयं तव पुत्री भविष्यति

સુવર્ણગૌરી, નિર્મળ સોનાં જેવી તેજસ્વિની, તપસ્યા વડે તે હર ને પ્રસન્ન કરશે; અને આ—વિજળી જેવી અતિગૌરવર્ણા—તારી પુત્રી થશે.

Verse 32

गौरीति नाम्ना कन्या तु ख्यातिमेषा गमिष्यति । सर्वदेवगणैः पूज्या हरिब्रह्मादिभिस्तथा

આ કન્યા ‘ગૌરી’ નામે પ્રસિદ્ધિ પામશે. સર્વ દેવગણો—હરી (વિષ્ણુ), બ્રહ્મા આદિ સહિત—તેની પૂજા કરશે.

Verse 33

नान्यस्मै त्वमिमां दातुमिहार्हसि नगोत्तम । इदं चोपांशु देवानां न प्रकाश्यं कदाचन

હે નગોત્તમ! તું આને અહીં અન્ય કોઈને આપવાનો યોગ્ય નથી. અને આ દેવતાઓનું ગુપ્ત રહસ્ય છે—ક્યારેય ખુલ્લેઆમ પ્રગટ ન કરવું.

Verse 34

ब्रह्मोवाच । इति तस्य वचः श्रुत्वा देवर्षे तव नारद । उवाच हिमवान्वाक्यं मुने त्वाम्वाग्विशारदः

બ્રહ્માએ કહ્યું—હે દેવર્ષિ નારદ! તેના વચન સાંભળી, વાણીમાં નિપુણ હિમવાને, હે મુનિ, તને યોગ્ય ઉત્તર આપતાં કહ્યું.

Verse 35

हिमालय उवाचा । हे मुने नारद प्राज्ञ विज्ञप्तिं कांचिदेव हि । करोमि तां शृणु प्रीत्या तस्त्वं प्रमुदमावह

હિમાલયે કહ્યું—હે મુનિ નારદ, હે પ્રાજ્ઞ! મારી એક વિનંતી છે. કૃપા કરીને તેને પ્રીતિપૂર્વક સાંભળો; પછી મને આનંદ આપો (યોગ્ય ઉપદેશથી).

Verse 36

श्रूयते त्यक्तसंगस्स महादेवो यतात्मवान् । तपश्चरति सन्नित्यं देवानामप्यगोचरः

એવું સાંભળવામાં આવે છે કે મહાદેવ—સંગત્યાગી અને યતાત્મા—સદા તપશ્ચર્યા કરે છે; તેઓ દેવતાઓને પણ અગોચર છે.

Verse 37

स कथं ध्यान मार्गस्थः परब्रह्मार्पितं मनः । भ्रंशयिष्यति देवर्षे तत्र मे संशयो महान्

હે દેવર્ષિ! જે ધ્યાનમાર્ગમાં સ્થિત છે, તે પરબ્રહ્મ શિવને અર્પિત મનને કેવી રીતે ભ્રષ્ટ કરી શકે? આ વિષયે મને મહા સંશય છે.

Verse 38

अक्षरं परमं ब्रह्म प्रदीपकलिकोपमम् । सदाशिवाख्यं स्वं रूपं निर्विकारमजापरम्

તે અક્ષર, પરમ બ્રહ્મ છે—દીવાના સ્થિર જ્યોતિ સમાન. એ જ તેનું સ્વરૂપ ‘સદાશિવ’ નામે પ્રસિદ્ધ છે: નિર્વિકાર, અજ અને અપર।

Verse 39

निर्गुणं सगुणं तच्च निर्विशेषं निरीहकम् । अतः पश्यति सर्वत्र न तु बाह्यं निरीक्षते

એ તત્ત્વ (શિવ) નિર્ગુણ પણ છે અને સગુણ પણ; નિર્વિશેષ અને નિરીહક પણ છે. તેથી જ્ઞાની તેને સર્વત્ર જુએ છે, બહાર કોઈ બાહ્ય વસ્તુ સમજીને શોધતો નથી.

Verse 40

इति स श्रूयते नित्यं किंनराणां मुखान्मुने । इहागतानां सुप्रीत्या किन्तन्मिथ्या वचो धुवम्

હે મુને! આ વાત કિન્નરોના મુખથી નિત્ય સાંભળવામાં આવે છે. અને જે અહીં સાચી પ્રીતિથી આવ્યા છે, તેમના માટે તે વચન કેવી રીતે મિથ્યા થઈ શકે? નિશ્ચયે તે સત્ય છે.

Verse 41

विशेषतः श्रूयते स साक्षान्नाम्ना तथा हरः । समयं कृतवान्पूर्व्वं तन्मया गदितं शृणु

તે વિશેષ રીતે પ્રસિદ્ધ છે—સાક્ષાત હર જ તે નામથી પ્રખ્યાત છે. પૂર્વે તેણે એક પવિત્ર સમય-પ્રતિજ્ઞા સ્થાપી હતી; હું કહું છું તે સાંભળો.

Verse 42

न त्वामृतेऽन्यां वरये दाक्षायणि प्रिये सती । भार्यार्थं न ग्रहीष्यामि सत्यमेतद्ब्रवीमि ते

હે પ્રિય સતી, દક્ષકન્યા! તારા વિના હું બીજાને વરશ નહીં. પત્નીરૂપે અન્ય કોઈને સ્વીકારશ નહીં—આ સત્ય હું તને કહું છું.

Verse 43

इति सत्यासमं तेन पुरैव समयः कृतः । तस्यां मृतायां स कथं स्वयमन्यां ग्रहीष्यति

આ રીતે તેણે બહુ પહેલાં સતી સમાન સત્યમય પ્રતિજ્ઞા કરી હતી. તે મૃત્યુ પામ્યા પછી તે પોતે કેવી રીતે બીજી સ્ત્રીને સ્વીકારી શકે?

Verse 44

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा स गिरिस्तूष्णीमास तस्य पुरस्तव । तदाकर्ण्याथ देवर्षे त्वं प्रावोचस्सुतत्त्वतः

બ્રહ્માએ કહ્યું—આવું કહીને તે પર્વતરાજ તમારા સમક્ષ મૌન રહ્યો. તે સાંભળી, હે દેવર્ષિ, તમે પરમ તત્ત્વ અનુસાર ઉત્તર આપ્યો.

Verse 45

नारद उवाच । न वै कार्या त्वया चिंता गिरिराज महामते । एषा तव सुता काली दक्षजा ह्यभवत्पुरा

નારદે કહ્યું—હે ગિરિરાજ હિમાલય, મહામતિ! તું ચિંતા ન કર. આ તારી પુત્રી કાળી જ પૂર્વે દક્ષની પુત્રી સતી રૂપે જન્મેલી હતી.

Verse 46

सतीनामाभवत्तस्यास्सर्वमंगलदं सदा । सती सा वै दक्षकन्या भूत्वा रुद्रप्रियाभवत

તેણું નામ “સતી” થયું, જે સદા સર્વમંગળ આપનારું છે. એ જ સતી—દક્ષની કન્યા બની—રુદ્રને પ્રિય થઈ।

Verse 47

पितुर्यज्ञे तथा प्राप्यानादरं शंकरस्य च । तं दृष्ट्वा कोपमाधायात्याक्षीद्देहं च सा सती

પિતાના યજ્ઞમાં જઈ શંકરનો અનાદર જોયો ત્યારે, સતી ધર્મયુક્ત ક્રોધ ધારણ કરીને એ જ દેહ ત્યજી દીધો।

Verse 48

पुनस्सैव समुत्पन्ना तव गेहेऽम्बिका शिवा । पार्वती हरपत्नीयं भविष्यति न संशयः

એ જ અંબિકા—સ્વયં શિવા—ફરી તારા ઘરમાં જન્મી છે. તે પાર્વતી બનશે અને હર (શિવ) ની પત્ની થશે; તેમાં શંકા નથી।

Verse 49

एतत्सर्वं विस्तरात्त्वं प्रोक्तवान्भूभृते मुने । पूर्वरूपं चरित्रं च पार्वत्याः प्रीतिवर्धनम्

હે મુને! તમે રાજાને આ બધું વિસ્તારે કહ્યું—પાર્વતીનું પૂર્વરૂપ અને તેનું પાવન ચરિત્ર પણ, જે ભક્તિ-પ્રીતિ વધારનારું છે।

Verse 50

तं सर्वं पूर्ववृत्तान्यं काल्या मुनिमुखाद्गिरिः । श्रुत्वा सपुत्रदारः स तदा निःसंशयोऽभवत्

કાળી દ્વારા મુનિના મુખેથી પૂર્વવૃત્તાંતનું સર્વ વર્ણન સાંભળી તે ગિરિરાજ પુત્રો અને પત્ની સહિત તે સમયે નિઃસંદેહ થયો।

Verse 51

ततः काली कथां श्रुत्वा नारदस्य मुखात्तदा । लज्जयाधोमुखी भूत्वा स्मितविस्तारितानना

ત્યારે કાલીએ નારદના મુખેથી તે કથા સાંભળી લાજથી મુખ નમાવ્યું; અને મૃદુ સ્મિતથી તેનું મુખ પ્રસન્ન થઈ ખીલ્યું।

Verse 52

करेण तां तु संस्पृश्य श्रुत्वा तच्चरितं गिरिः । मूर्ध्नि शश्वत्तथाघ्राय स्वास नान्ते न्यवेशयत्

પછી ગિરિ (હિમાલય) એ હાથથી તેને સ્નેહપૂર્વક સ્પર્શ કર્યો અને તેના ચરિત્રનું વર્ણન સાંભળી, પ્રેમથી વારંવાર તેના મસ્તકને સૂંઘી, તેને પોતાના આસનના અંતે બેસાડ્યો।

Verse 53

ततस्त्वं तां पुनर्दृष्ट्वाऽवोचस्तत्र स्थितां मुने । हर्षयन् गिरिराजं च मेनकान्तनयैः सह

પછી હે મુને! તેને ત્યાં ઊભેલી ફરી જોઈને તું તેને કહ્યું; અને મેના ની પુત્રીઓ સાથે ગિરિરાજને પણ આનંદિત કર્યો।

Verse 54

सिंहासनन्तु किन्त्वस्याश्शैलराज भवेदतः । शम्भोरूरौ सदैतस्या आसनं तु भविष्यति

હે શૈલરાજ! તેણીને સિંહાસન હોવા છતાં, તેણીનું સાચું આસન શંભુના ઊરુ પર જ થશે; ત્યાં જ તે સદૈવ વિશ્રામ પામશે.

Verse 55

हरोरूर्वासनम्प्राप्य तनया तव सन्ततम् । न यत्र कस्याचिदृष्टिर्मानसं वा गमिष्यति

હરનાં ઊરુ પર આસન પામી તારી પુત્રી ત્યાં સતત રહેશે; જ્યાં કોઈની નજર તો શું, કોઈનું મન પણ પહોંચી શકશે નહીં।

Verse 56

ब्रह्मोवाच । इति वचनमुदारं नारद त्वं गिरीशं त्रिदिवमगम उक्त्वा तत्क्षणादेवप्रीत्या । गिरिपतिरपि चित्ते चारुसंमोदयुक्तस्स्वगृहमगमदेवं सर्वसंपत्समृद्धम्

બ્રહ્માએ કહ્યું—હે નારદ, આ ઉદાર વચન કહીને તું આનંદથી તત્ક્ષણે ત્રિદિવમાં ગિરીશ પાસે ગયો. અને ગિરિપતિ પણ હૃદયમાં મનોહર હર્ષ લઈને સર્વ સંપત્તિથી સમૃદ્ધ પોતાના દિવ્ય ધામે પરત ગયો।