ज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्य-प्रस्तावना तथा सोमनाथ-प्रसङ्गः (Prologue to the Glory and Origin of the Jyotirliṅgas; Somnātha Episode Begins)

Verse 1

ऋषय ऊचुः । ज्योतिषां चैव लिंगानां माहात्म्यं कथयाधुना । उत्पत्तिं च तथा तेषां ब्रूहि सर्वं यथाश्रुतम्

ઋષિઓએ કહ્યું—હવે જ્યોતિર્લિંગોનું માહાત્મ્ય કહો. તેમજ તેમની ઉત્પત્તિ પણ; તમે જેમ સાંભળ્યું છે તેમ બધું અમને કહો.

Verse 2

सूत उवाच । शृण्वन्तु विप्रा वक्ष्यामि तन्माहात्म्यं जनिं तथा । संक्षेपतो यथाबुद्धि सद्गुरोश्च मया श्रुतम्

સૂત બોલ્યા—હે વિપ્રો, સાંભળો. હું તે મહાત્મ્ય અને તેની ઉત્પત્તિ પણ સંક્ષેપમાં, મારી બુદ્ધિ મુજબ, જેમ મેં સદ્ગુરુ પાસેથી સાંભળ્યું છે તેમ કહું છું।

Verse 3

एतेषां चैव माहात्म्यं वक्तुं वर्षशतैरपि । शक्यते न मुनिश्रेष्ठास्तथापि कथयामि वः

હે મુનિશ્રેષ્ઠો, આ બધાનું સંપૂર્ણ મહાત્મ્ય તો સો સો વર્ષોમાં પણ કહેવું શક્ય નથી; છતાં પણ તમારા હિતાર્થે હું કહું છું।

Verse 4

सोमनाथश्च तेषां वै प्रथमः परिकीर्तितः । तन्माहात्म्यं शृणु मुने प्रथमं सावधानतः

તેમામાં સોમનાથને જ પ્રથમ તરીકે કીર્તિત કરવામાં આવ્યો છે; તેથી હે મુને, પ્રથમ તેનું મહાત્મ્ય સાવધાન થઈને સાંભળો।

Verse 5

सप्तविंशन्मिताः कन्या दक्षेण च महात्मना । तेन चन्द्रमसे दत्ता अश्विन्याद्या मुनीश्वराः

હે મુનિશ્રેષ્ઠો, મહાત્મા દક્ષને સત્તાવીસ કન્યાઓ હતી; અશ્વિની વગેરે કન્યાઓને તેણે ચંદ્રદેવને વિવાહમાં આપી હતી।

Verse 6

चन्द्रं च स्वामिनं प्राप्य शोभमाना विशेषतः । चन्द्रोऽपि चैव ताः प्राप्य शोभते स्म निरन्तरम्

ચંદ્રને સ્વામીરૂપે પ્રાપ્ત કરીને તેઓ વિશેષ તેજથી શોભ્યા; અને ચંદ્ર પણ તેમને પ્રાપ્ત કરીને અવિરત પ્રકાશમાન રહ્યો.

Verse 7

हेम्ना चैव मणिर्भाति मणिना हेम चैव हि । एवं च समये तस्य यज्जातं श्रूयतामिति

સોનાથી મણિ ઝળહળે છે અને મણિથી સોનુ પણ ઝળહળે છે; તેમ જ તે સમયે જે બન્યું તે સાંભળો.

Verse 8

सर्वास्वपि च पत्नीषु रोहिणीनाम या स्मृता । यथैका सा प्रिया चासीत्तथान्या न कदाचन

બધી પત્નીઓમાં રોહિણી નામે સ્મરાતી તે એક જ અત્યંત પ્રિય હતી; જેમ તે એકલી પ્રિય હતી તેમ બીજી કદી નહોતી.

Verse 9

अन्याश्च दुःखमापन्नाः पितरं शरणं ययुः । गत्वा तस्मै च यद्दुःखं तथा ताभिर्निवेदितम्

બીજી સ્ત્રીઓ દુઃખથી વ્યાકુળ થઈ શરણ માટે પિતાને પાસે ગઈ; અને જઈને તેમને જે દુઃખ આવ્યું હતું તે જેમ હતું તેમ કહી સંભળાવ્યું.

Verse 10

दक्षस्स च तथा श्रुत्वा दुःखं च प्राप्तावांस्तदा । समागत्य द्विजाश्चन्द्रं शान्त्यावोचद्वचस्तदा

ત્યારે દક્ષે તે સાંભળી પોતે પણ દુઃખગ્રસ્ત થયો. પછી દ્વિજ ઋષિઓ એકત્ર થઈ ચંદ્ર (સોમ)ને શાંતિ માટે સાંત્વનાપૂર્ણ વચનો બોલ્યા.

Verse 11

दक्ष उवाच । विमले च कुले त्वं हि समुत्पन्नः कलानिधे । आश्रितेषु च सर्वेषु न्यूनाधिक्यं कथं तव

દક્ષ બોલ્યો—હે કલાનિધિ, તું નિશ્ચયે નિર્મળ અને નિષ્કલંક કુળમાં જન્મ્યો છે. તો પણ જે સર્વે તારી શરણમાં આવ્યા છે, તેમના વિષે તારા તરફથી ન્યૂન-અધિક ભેદ કેમ થઈ શકે?

Verse 12

कृतं चेत्तकृतं तच्च न कर्तव्यं त्वया पुनः । वर्तनं विषमत्वेन नरकप्रदमीरितम्

જે કરેલું છે તેને અકરેલું માની ફરી કરશો નહીં. આવી વિષમતા અને અન્યાયભરી વાંકડી વર્તણૂક નરકફળદાયી કહેવાય છે.

Verse 13

सूत उवाच । दक्षश्चैव च संप्रार्थ्य चन्द्रं जामातरं स्वयम् । जगाम मन्दिरं स्वं वै निश्चयं परमं गतः

સૂત બોલ્યા—દક્ષે સ્વયં પોતાના જમાઈ ચંદ્રને વિનંતી કરી; પછી પરમ નિશ્ચય કરીને પોતાના નિવાસે ગયો.

Verse 14

चंद्रोऽपि वचनं तस्य न चकार विमोहितः । शिवमायाप्रभावेण यया संमोहितं जगत्

ચંદ્ર પણ મોહિત થઈ તેના વચનનું પાલન ન કરી શક્યો; કારણ કે શિવમાયાના પ્રભાવથી તે આવૃત હતો, જેના દ્વારા જગત મોહિત થાય છે.

Verse 15

शुभं भावि यदा यस्य शुभं भवति तस्य वै । अशुभं च यदा भावि कथं तस्य शुभं भवेत्

જેનાં માટે શુભ નિર્ધારિત છે, તેને શુભ જ થાય છે; અને જ્યારે અશુભ નિર્ધારિત હોય ત્યારે તેને શુભ કેવી રીતે થાય?

Verse 16

चन्द्रोऽपि बलवद्भाविवशान्मेने न तद्वचः । रोहिण्यां च समासक्तो नान्यां मेने कदाचन

પરંતુ ચંદ્ર પણ દૈવવશ અને પોતાના પ્રબળ આસક્તિના કારણે તે ઉપદેશ માન્યો નહિ. રોહિણીમાં જ અત્યંત આસક્ત રહી, અન્ય પત્નીઓને કદી સમાન ગણ્યો નહિ.

Verse 17

तच्छ्रुत्वा पुनरागत्य स्वयं दुःखसमन्वितः । प्रार्थयामास चन्द्रं स दक्षो दक्षस्सुनीतितः

એ સાંભળી દક્ષ ફરી પાછો આવ્યો; પોતે દુઃખથી ભરાઈ, તે સુનીતિવાન દક્ષ ચંદ્રને પ્રાર્થના કરવા લાગ્યો.

Verse 18

दक्ष उवाच । श्रूयतां चन्द्र यत्पूर्वं प्रार्थितो बहुधा मया । न मानितं त्वया यस्मात्तस्मात्त्वं च क्षयी भव

દક્ષ બોલ્યો—હે ચંદ્ર, સાંભળ. પહેલાં મેં તને ઘણી વાર પ્રાર્થના કરી, પણ તું મારી વિનંતી માન્ય ન રાખી; તેથી તું ક્ષયી થા, ઘટતો જા.

Verse 19

सूत उवाच । इत्युक्ते तेन चन्द्रो वै क्षयी जातः क्षणादिह । हाहाकारो महानासीत्तदेन्दौ क्षीणतां गते

સૂત બોલ્યો—તે એમ કહેતાની સાથે જ ચંદ્ર એ જ ક્ષણે ક્ષયી થયો. નિશાપતિ ચંદ્ર ક્ષીણ થતાં મહા હાહાકાર મચ્યો.

Verse 20

देवर्षयस्तदा सर्वे किं कार्य्यं हा कथं भवेत् । इति दुःखं समापन्ना विह्वला ह्यभवन्मुने

ત્યારે બધા દેવર્ષિઓ દુઃખથી વ્યાકુળ બની બોલ્યા—“હાય! હવે શું કરવું? આ કેવી રીતે બન્યું?” હે મુને.

Verse 21

विज्ञापिताश्च चन्द्रेण सर्वे शक्रादयस्सुराः । ऋषयश्च वसिष्ठाद्या ब्रह्माणं शरणं ययु

ચંદ્ર દ્વારા જાણ કરાતા, શક્ર (ઇન્દ્ર) વગેરે સર્વ દેવો અને વસિષ્ઠ વગેરે ઋષિઓ શરણ માટે બ્રહ્માને શરણ ગયા।

Verse 22

गत्वापि तु तदा प्रोचुस्तद्वृत्तं निखिलं मुने । ब्रह्मणे ऋषयो देवा नत्वा नुत्वातिविह्वलाः

ત્યાં જઈ, હે મુને, દેવો અને ઋષિઓએ બ્રહ્માને થયેલ સમગ્ર વૃત્તાંત કહ્યો; પછી નમસ્કાર કરીને સ્તુતિ ગાઈ, તેઓ અત્યંત વ્યાકુળ બની ઊભા રહ્યા।

Verse 23

ब्रह्मापि तद्वचः श्रुत्वा विस्मयं परमं ययौ । शिवमायां सुप्रशस्य श्रावयंस्तानुवाच ह

તે વચનો સાંભળી બ્રહ્માજી પણ પરમ આશ્ચર્યમાં પડી ગયા. શિવની અદ્ભુત માયાની સુંદર પ્રશંસા કરીને તેમણે સૌને ધ્યાનથી સાંભળાવે તેમ કહ્યું.

Verse 24

ब्रह्मोवाच । अहो कष्टं महज्जातं सर्वलोकस्य दुःखदम् । चन्द्रस्तु सर्वदा दुष्टो दक्षश्च शप्तवानमुम्

બ્રહ્માએ કહ્યું—અહો! મહા કષ્ટ ઊભું થયું છે, જે સર્વ લોકને દુઃખ આપનાર છે. ચંદ્ર સદાય દુરાચારી રહ્યો છે અને દક્ષે તેને શાપ આપ્યો છે.

Verse 25

सर्वं दुष्टेन चन्द्रेण कृतं कर्माप्यनेकशः । श्रूयतामृषयो देवाश्चन्द्रकृत्यं पुरातनम्

આ બધું—વારંવાર કરેલા અનેક કર્મ અને દુષ્કર્મ—દુષ્ટ ચંદ્રે જ કર્યું છે. હે ઋષિઓ અને દેવો, હવે ચંદ્રના પ્રાચીન કૃત્યનું વર્ણન સાંભળો.

Verse 26

बृहस्पतेर्गृहं गत्वा तारा दुष्टेन वै हृता । तस्य भार्या पुनश्चैव स दैत्यान्समुपस्थितः

બૃહસ્પતિના ગૃહે જઈ તે દુષ્ટે નિશ્ચયે તારાનું હરણ કર્યું; તે બૃહસ્પતિની પત્ની હતી. ત્યારબાદ સહાય માગવા તે દૈત્યો પાસે ઉપસ્થિત થયો.

Verse 28

तां च गर्भवतीं दृष्ट्वा न गृह्णामीति सोऽब्रवीत् । अस्माभिर्वारितो जीवः कृच्छ्राज्जग्राह तां तदा

તેણે તેણીને ગર્ભવતી જોઈને કહ્યું, “હું તેને સ્વીકારતો નથી.” છતાં અમારે રોક્યા છતાં તે જીવ તે સમયે બહુ કષ્ટથી તેણીને લઈ ગયો.

Verse 29

यदि गर्भं जहातीह गृह्णामीत्यब्रवीत्पुनः । गर्भे मया पुनस्तत्र त्याजिते मुनिसत्तमाः

તે ફરી બોલ્યો, “જો તે અહીં ગર્ભ ત્યજી દે, તો હું તેને સ્વીકારું.” હે મુનિશ્રેષ્ઠો, ત્યાં ગર્ભ ફરી ત્યજાતા તેણે તેને ફરી ગ્રહણ કર્યો.

Verse 30

कस्यायं च पुनर्गर्भस्सोमस्येति च साऽब्रवीत् । पश्चात्तेन गृहीता सा मया च वारितेन वै

તેણે કહ્યું, “આ ફરી થયેલો ગર્ભ કોનો છે? શું તે સોમનો છે?” ત્યારબાદ મેં રોક્યા છતાં તે તેના દ્વારા ગ્રહણ કરવામાં આવી.

Verse 31

एवंविधानि चन्द्रस्य दुश्चारित्राण्यनेकशः । वर्ण्यंते किं पुनस्तानि सोऽद्यापि कुरुते कथम्

ચંદ્રના આવા અનેક દુશ્ચરિત્રો વારંવાર વર્ણવાય છે. જો એવું હોય, તો તે આજેય એ જ કર્મો કેવી રીતે કરે છે?

Verse 32

यज्जातं तत्सुसंजातं नान्यथा भवति ध्रुवम् । अतः परमुपायं वो वक्ष्यामि शृणुतादरात्

જે જન્મ્યું છે તે સુયોગ્ય રીતે જ જન્મ્યું છે; તે અન્યથા થતું નથી—આ નિશ્ચિત છે. તેથી હું તમને પરમ ઉપાય કહું છું; આદરથી સાંભળો.

Verse 33

प्रभासके शुभे क्षेत्रे व्रजेश्चन्द्रस्सदैवतैः । शिवमाराधयेत्तत्र मृत्युञ्जयविधानतः

શુભ પ્રભાસ ક્ષેત્રમાં ચંદ્ર (સોમ) દેવતાઓ સાથે ગયો અને ત્યાં મૃત્યુંજય-વિધાન મુજબ ભગવાન શિવની આરાધના કરી.

Verse 34

निधायेशं पुरस्तत्र चन्द्रस्तपतु नित्यशः । प्रसन्नश्च शिवः पश्चादक्षयं तं करिष्यति

ત્યાં આગળ ઈશ (શિવ) ની સ્થાપના કરીને ચંદ્ર નિત્ય તપ કરે. પછી શિવ પ્રસન્ન થઈ તે (વર/સ્થિતિ) ને અક્ષય કરશે.

Verse 35

सूत उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य ब्रह्मणस्ते सुरर्षयः । संनिवृत्याययुस्सर्वे यत्र दक्षविधू ततः

સૂતએ કહ્યું—બ્રહ્માના વચનો સાંભળી તે દેવર્ષિઓ નિવૃત્ત થયા, પછી બધા ત્યાં ગયા જ્યાં દક્ષનો યજ્ઞવિધાન ગોઠવાતો હતો.

Verse 36

गृहीत्वा ते ततश्चन्द्रं दक्षं चाश्वास्य निर्जराः । प्रभासे ऋषयश्चक्रुस्तत्र गत्वाखिलाश्च वै

પછી અમરોએ ચંદ્રને સાથે લઈ, દક્ષને પણ આશ્વાસન આપી, સર્વ ઋષિઓ પ્રભાસ તીર્થે ગયા; તે પવિત્ર સ્થાને પહોંચી તેમણે વિધિપૂર્વક નિયત કર્મો કર્યા।

Verse 37

आवाह्य तीर्थवर्याणि सरस्वत्यादिकानि च । पार्थिवेन तदा पूजां मृत्युञ्जयविधानतः

સરಸ್ವતી વગેરે શ્રેષ્ઠ તીર્થોનું આવાહન કરીને, પછી મૃત્યુંજય-વિધાન મુજબ પાર્થિવ (મૃણ્મય) લિંગથી પૂજા કરવી જોઈએ.

Verse 38

ते देवाश्च तदा सर्वे ऋषयो निर्मलाशयाः । स्थाप्य चन्द्रं प्रभासे च स्वंस्वं धाम ययुर्मुदा

ત્યારે બધા દેવો અને નિર્મળ હૃદયવાળા ઋષિઓએ પ્રભાસમાં ચંદ્રને સ્થાપિત કરીને આનંદપૂર્વક પોતપોતાના ધામે પરત ગયા।

Verse 39

चन्द्रेण च तपस्तप्तं पण्मासं च निरंतरम् । मृत्युंजयेन मंत्रेण पूजितो वृषभध्वजः

ચંદ્રએ પણ સતત છ માસ તપ કર્યું અને મૃત્યુઞ્જય મંત્ર વડે વૃષભધ્વજ (ભગવાન શિવ) ની પૂજા કરી।

Verse 40

दशकोटिमितं मन्त्रं समावृत्य शशी च तम् । ध्यात्वा मृत्युञ्जयं मन्त्रं तस्थौ निश्चलमानसः

દસ કરોડ જપનું અનુષ્ઠાન પૂર્ણ કરીને શશીએ ત્યારબાદ મૃત્યુંજય મંત્રનું ધ્યાન કર્યું અને શિવમાં તન્મય થઈ અચળ મનથી સ્થિર રહ્યો।

Verse 41

तं दृष्ट्वा शंकरो देवः प्रसन्नोऽभूत्ततः प्रभुः । आविर्भूय विधुं प्राह स्वभक्तं भक्तवत्सलः

તેને જોઈ દેવાધિદેવ શંકર પ્રસન્ન થયા. પછી ભક્તવત્સલ પ્રભુ પ્રગટ થઈ પોતાના ભક્ત વિધુને બોલ્યા।

Verse 42

शंकर उवाच । वरं वृणीष्व भद्रं ते मनसा यत्समीप्सितम् । प्रसन्नोऽहं शशिन्सर्वं दास्ये वरमनुत्तमम्

શંકરે કહ્યું—“તારું કલ્યાણ થાઓ; મન જે ઇચ્છે તે વર માગ. હે શશિ, હું પ્રસન્ન છું; હું તને અનુત્તમ વરરૂપે સર્વ કંઈ આપીશ.”

Verse 43

चंद्र उवाच । यदि प्रसन्नो देवेश किमसाध्यं भवेन्मम । तथापि मे शरीरस्य क्षयं वारय शंकर

ચંદ્રે કહ્યું: હે દેવોના દેવ, જો તમે મારા પર પ્રસન્ન હોવ, તો મારા માટે શું અસાધ્ય હોઈ શકે? તેમ છતાં, હે શંકર, કૃપા કરીને મારા શરીરનો ક્ષય અટકાવો.

Verse 44

क्षंतव्यो मेऽपराधश्च कल्याणं कुरु सर्वदा । इत्युक्ते च तदा तेन शिवो वचनमब्रवीत्

મારો અપરાધ ક્ષમા કરો અને સદા મારું કલ્યાણ કરો. એમ કહ્યે ત્યારે ભગવાન શિવે વચન કહ્યું.

Verse 45

शिव उवाच । पक्षे च क्षीयतां चन्द्र कला ते च दिनेदिने । पुनश्च वर्द्धतां पक्षे सा कला च निरंतरम्

શિવ બોલ્યા—કૃષ્ણપક્ષે તારી ચંદ્રકલા દિવસે દિવસે ક્ષીણ થાઓ; અને શુક્લપક્ષે એ જ કલા નિરંતર વધતી રહો.

Verse 46

सूत उवाच । एवं सति तदा देवा हर्षनिर्भरमानसाः । ऋषयश्च तथा सर्वे समाजग्मुर्द्रुतं द्विजाः

સૂત બોલ્યા—આમ થતાં ત્યારે દેવતાઓ હર્ષથી ભરેલા મનવાળા થયા; તેમજ સર્વ ઋષિઓ અને દ્વિજ પણ ઝડપથી એકત્ર થયા.

Verse 47

आगत्य च तदा सर्वे चन्द्रायाशिषमब्रुवन् । शिवं नत्वा करौ बद्ध्वा प्रार्थयामासुरादरात्

પછી તેઓ બધા આવીને ચંદ્રને આશીર્વાદ બોલ્યા. શિવને નમસ્કાર કરી, હાથ જોડીને, આદરપૂર્વક પ્રાર્થના કરી.

Verse 48

देवाः ऊचुः । देवदेव महादेव परमेश नमोऽस्तु ते । उमया सहितश्शंभो स्वामिन्नत्र स्थिरो भव

દેવોએ કહ્યું—હે દેવદેવ, હે મહાદેવ, હે પરમેશ! તમને નમસ્કાર. હે શંભુ, ઉમા સહિત, હે સ્વામી! અહીં સ્થિર થઈને વિરાજો.

Verse 49

सूत उवाच । ततश्चन्द्रेण सद्भक्त्या संस्तुतश्शंकरः पुरा । निराकारश्च साकारः पुनश्चैवाभवत्प्रभुः

સૂત બોલ્યા—પૂર્વકાળે ચંદ્રે સદ્ભક્તિથી શંકરની સ્તુતિ કરી; ત્યારે નિરાકાર પ્રભુ ફરી સાકારરૂપે પ્રગટ થયા.

Verse 50

प्रसन्नश्च स देवानां क्षेत्रमाहात्म्यहेतवे । चन्द्रस्य यशसे तत्र नाम्ना चन्द्रस्य शंकरः

દેવતાઓ પર પ્રસન્ન થઈ, તે ક્ષેત્રનું માહાત્મ્ય પ્રગટ કરવા માટે શંકર ત્યાં ચંદ્રના યશ માટે સ્થિર થયા અને ત્યાં “ચંદ્રશેખર” નામે પ્રસિદ્ધ થયા.

Verse 51

सोमेश्वरश्च नामासीद्विख्यातो भुवन त्रये । क्षयकुष्ठादिरोगाणां नाशकः पूजनाद्द्विजाः

તે “સોમેશ્વર” નામે પ્રસિદ્ધ થયો, ત્રિભુવનમાં વિખ્યાત. હે દ્વિજોએ, તેના પૂજનથી ક્ષય, કুষ্ঠ વગેરે રોગો નાશ પામે છે.

Verse 52

धन्योऽयं कृतकृत्योयं यन्नाम्ना शंकरस्स्वयम् । स्थितश्च जगतां नाथः पावयञ्जगतीतलम्

ધન્ય છે આ સ્થાન, કૃતકૃત્ય છે આ, કારણ કે શંકર સ્વયં પોતાના નામથી અહીં વિરાજે છે. જગન્નાથ પ્રભુ ધરાતળને પાવન કરતાં અહીં સ્થિત છે.

Verse 53

तत्कुंडं तैश्च तत्रैव सर्वैर्देवैः प्रतिष्ठितम् । शिवेन ब्रह्मणा तत्र ह्यविभक्तं तु तत्पुनः

ત્યાં જ તે પવિત્ર કુંડ સર્વ દેવોએ પ્રતિષ્ઠિત કર્યું; અને એ જ સ્થાને શિવ અને બ્રહ્મા ફરી અવಿಭક્ત—એક જ તત્ત્વ, ભેદ વિના—રૂપે દર્શિત થયા।

Verse 54

चन्द्रकुण्डं प्रसिद्धं च पृथिव्यां पापनाशनम् । तत्र स्नाति नरो यस्स सर्वैः पापैः प्रमुच्यते

પૃથ્વી પર પ્રસિદ્ધ ચન્દ્રકુંડ પાપનાશક છે. જે મનુષ્ય ત્યાં સ્નાન કરે છે, તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.

Verse 55

रोगास्सर्वे क्षयाद्याश्च ह्यसाध्या ये भवंति वै । ते सर्वे च क्षयं यान्ति षण्मासं स्नानमात्रतः

ક્ષય વગેરે સર્વ રોગો—અસાધ્ય ગણાતા પણ—તે બધા છ માસ માત્ર સ્નાનના આચરણથી નાશ પામે છે.

Verse 56

प्रभासं च परिक्रम्य पृथिवीक्रमसंभवम् । फलं प्राप्नोति शुद्धात्मा मृतः स्वर्गे महीयते

પૃથ્વીને આવરી લેનારા દિવ્ય પગલાંથી ઉત્પન્ન પ્રભાસની પરિક્રમા કરીને શુદ્ધાત્મા ફળ પામે છે; મૃત્યુ પછી સ્વર્ગમાં સન્માનિત થાય છે.

Verse 57

सोमलिंगं नरो दृष्ट्वा सर्वपापात्प्रमुच्यते । लब्ध्वा फलं मनोभीष्टं मृतस्स्वर्गं समीहते

સોમલિંગનું દર્શન માત્ર કરવાથી મનુષ્ય સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે. મનોભીષ્ટ ફળ મેળવી, મૃત્યુ પછી સ્વર્ગને પ્રાપ્ત કરે છે.

Verse 58

यद्यत्फलं समुद्दिश्य कुरुते तीर्थमुत्तमम् । तत्तत्फलमवाप्नोति सर्वथा नात्र संशयः

જે જે ફળને ઉદ્દેશીને મનુષ્ય ઉત્તમ તીર્થયાત્રા કરે છે, તે તે ફળને તે નિશ્ચયે પ્રાપ્ત કરે છે; તેમાં કોઈ સંશય નથી।

Verse 59

इति ते ऋषयो देवाः फलं दृष्ट्वा तथाविधम् । मुदा शिवं नमस्कृत्य गृहीत्वा चन्द्रमक्षयम्

આ રીતે તે ઋષિઓ અને દેવોએ તેવો જ ફળ જોયો; આનંદથી શ્રીશિવને નમસ્કાર કર્યો; અને અક્ષય ચંદ્રને ગ્રહણ કરીને, કૃતાર્થ થઈ પ્રસ્થાન કર્યું।

Verse 60

परिक्रम्य च तत्तीर्थं प्रशंसन्तश्च ते ययुः । चंद्रश्चापि स्वकीयं च कार्य्यं चक्रे पुरातनम्

તે તીર્થની પરિક્રમા કરીને અને તેની સ્તુતિ ગાતા તેઓ પ્રસ્થાન કર્યા. ચંદ્રદેવે પણ પોતાનું પ્રાચીન, નિયત કાર્ય ફરીથી પૂર્ણ કર્યું.

Verse 61

इति सर्वः समाख्यातः सोमेशस्य समुद्भवः । एवं सोमेश्वरं लिंगं समुत्पन्नं मुनीश्वराः

આ રીતે સોમેશના પ્રાકટ્યનો સમગ્ર વર્ણન કહેવાયો. હે મુનીશ્વરો, આ જ રીતે સોમેશ્વર નામનું લિંગ પ્રગટ થયું.

Verse 62

यः शृणोति तदुत्पत्तिं श्रावयेद्वा परान्नरः । सर्वान्कामानवाप्नोति सर्वपापैः प्रमुच्यते

જે મનુષ્ય તેની ઉત્પત્તિની કથા સાંભળે છે અથવા બીજાને સાંભળાવે છે, તે સર્વ ધર્મ્ય ઇચ્છાઓ પ્રાપ્ત કરે છે અને સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.

Verse 257

समाश्रितस्तदा दैत्यान्युद्धं देवैश्चकार ह । मयाऽत्रिणा निषिद्धश्च तस्मै तारां ददौ शशी

ત્યારે તે દૈત્યોનો આશ્રય લઈને દેવો સામે યુદ્ધ કરવા લાગ્યો. પરંતુ મેં અને અત્રિએ તેને રોક્યો; તેથી શશી ચંદ્રમાએ તેને તારા અર્પી.