Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

Śiva-Śakti Tattva, Varṇa-Rahasya, and Mahāvākya-Bhāvanā

Interpretive Discipline

इति श्रीशिवमहापुराणे षष्ठ्यां कैलाससंहितायां योगपट्टविधिवर्णनंनामैकोनविंशोऽध्यायः

iti śrīśivamahāpurāṇe ṣaṣṭhyāṃ kailāsasaṃhitāyāṃ yogapaṭṭavidhivarṇanaṃnāmaikonaviṃśo'dhyāyaḥ

આ રીતે શ્રીશિવમહાપુરાણના ષષ્ઠ કૈલાસસંહિતામાં ‘યોગપટ્ટવિધિવર્ણન’ નામનો ઓગણીસમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો.

इतिthus
इति:
सम्बन्ध/निपात
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formसमाप्तिसूचक-अव्यय
श्रीशिवमहापुराणेin the Śrī Śiva Mahāpurāṇa
श्रीशिवमहापुराणे:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootश्री + शिव + महापुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः (शिवस्य महापुराणम्) + श्री-उपपद
षष्ठ्याम्in the sixth
षष्ठ्याम्:
विशेषण (अधिकरणविशेषणम्)
TypeAdjective
Rootषष्ठी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)
कैलाससंहितायाम्in the Kailāsa-saṃhitā
कैलाससंहितायाम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootकैलास + संहिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (कैलासस्य संहिता)
योगपट्टविधिवर्णनम्the description of the method of the yoga-belt
योगपट्टविधिवर्णनम्:
Karta (कर्ता/Subject; chapter-title)
TypeNoun
Rootयोगपट्ट + विधि + वर्णन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषसमूहः (योगपट्टस्य विधेः वर्णनम्)
नामnamed
नाम:
सम्बन्ध (naming)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (designation marker)
एकोनविंशःnineteenth (one less than twenty)
एकोनविंशः:
विशेषण (अध्यायविशेषणम्)
TypeAdjective
Rootएक + ऊन + विंशति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; संख्यावाचक-समासः (विंशतेः एकोनः = 19)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Suta Goswami (traditional Purāṇic colophon style concluding the chapter, addressed within the Naimiṣāraṇya narration frame)

S
Shiva

FAQs

This is a chapter-colophon marking the completion of the teaching on yogapaṭṭa-vidhi, emphasizing that disciplined yogic practice is a supported means for steady dhyāna on Pati (Śiva) and for loosening pāśa (bondage) in the Shaiva Siddhanta view.

While not naming the Liṅga directly, the Kailāsa-saṃhitā context links yogic steadiness to focused worship—posture support and meditative stability aid sustained contemplation of Saguna Śiva (with form) and ultimately mature into insight toward His transcendent nature.

It points to yogic discipline—using a yogapaṭṭa (supporting strap) to stabilize posture for meditation—serving as a practical aid for longer, steadier japa and dhyāna commonly integrated with Shaiva practices.