Shloka 49
अद्वैतशैवसिद्धान्ते पुरुष-प्रकृति-विचारः
Puruṣa–Prakṛti Analysis in Advaita Śaiva Doctrine
सूत उवाच । श्रुत्वेदमद्भुतमतं हि षडाननोक्तं वेदान्तनिष्ठितमृषिस्तु विनम्रमूर्त्तिः । भूत्वा प्रणम्य बहुशो भुवि दण्डवत्तत्पादारविन्दविहरन्मधुपत्वमाप
sūta uvāca | śrutvedamadbhutamataṃ hi ṣaḍānanoktaṃ vedāntaniṣṭhitamṛṣistu vinamramūrttiḥ | bhūtvā praṇamya bahuśo bhuvi daṇḍavattatpādāravindaviharanmadhupatvamāpa
સૂત બોલ્યા—ષડાનન (કાર્ત્તિકેય) દ્વારા કહેલ આ અદ્ભુત, વેદાંતનિષ્ઠ મત સાંભળી તે વિનમ્ર ઋષિ વારંવાર ભૂમિ પર દંડવત્ પડી પ્રણામ કરતો રહ્યો; અને તે પ્રભુના પાદારવિંદોની આસપાસ ભમરા સમો વિહરતો, મધુપભાવ—મધુર રસાસ્વાદ—પ્રાપ્ત કર્યો।
Suta Goswami
Tattva Level: pashu
Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti
Type: stotra
Role: teaching
Offering: pushpa
FAQs
It presents the Shaiva ideal that true Vedānta culminates in humility and devotion: hearing the highest teaching produces surrender (daṇḍavat praṇāma) and constant absorption at the Lord’s lotus-feet, symbolized by the “bee” drinking their bliss.
Though expressed as devotion to the Lord’s feet, it supports Saguna upāsanā: the devotee clings to a tangible focus (pāda-aravinda/Śiva-tattva revealed through the guru/deity). Such devoted fixation purifies the soul (paśu) and loosens bondage (pāśa), leading toward realization of Pati (Śiva).
Repeated daṇḍavat praṇāma (full prostration) with inward surrender, followed by steady remembrance—japa of a Shaiva mantra (especially the Panchākṣarī, “Om Namaḥ Śivāya”) while mentally dwelling at the Lord’s lotus-feet in bhakti and contemplation.