Dashati 1
Pavamāna Soma’s flowing power that energizes and perfects the sacrifice
Soma Pavamāna
Exultant and propulsive with a sense of streaming movement and ritual urgency
Given as ‘unspecified’ in the input; this dashati reflects the broader RV Pavamāna hymn tradition rather than a single clearly identified ṛṣi in the provided data.
પવમાન સોમ પીડન પછી શુદ્ધ બની પ્રવાહિત થાય છે અને પોતાની શક્તિથી યજ્ઞને પ્રેરિત કરી તેને પરિપૂર્ણ કરે છે. આ શુદ્ધ સોમધારાઓ મુખ્ય આહુતિ બની, સોમપાનના અધિકારી ઇન્દ્રને વિજય અને રક્ષણ માટે આમંત્રિત કરે છે; તેના ગણ/મરુતો સાથે શત્રુઓ પર જીત માટે ઓજ આપે છે. અગ્નિ પોતાની વિસ્તરતી તેજસ્વિતાથી ક્રતુ પૂર્ણ કરે છે અને યજ્ઞક્રમને સફળ રીતે સ્થાપે છે—ઓજ, સૌંદર્ય અને દેવોને અલંકૃત કરતી પવિત્ર જીવનશક્તિ રૂપે સોમ પ્રતિષ્ઠિત થાય છે.
Mantras
Mantra 1
आशुः शिशानो वृषभो न भीमो घनाघनः क्षोभणश्चर्षणीनाम् सङ्क्रन्दनो ऽनिमिष एकवीरः शतं सेना अजयत्साकमिन्द्रः
આશુ, પોતાની શક્તિ તીક્ષ્ણ કરતો, ભયંકર વૃષભ સમ, ઘનને ઘનથી ચુરચુર કરનાર, જનસમૂહોને ઉથલપાથલ કરનાર, આક્રમણમાં ગર્જન કરનાર, અનિમેષ, એકવીર—ઇન્દ્રે એકસાથે સો સેનાઓને જીત્યાં.
Mantra 2
पावकवर्चाः शुक्रवर्चा अनूनवर्चा उदियर्षि भानुना पुत्रो मातरा विचरन्नुपावसि पृणक्षि रोदसी उभे
હે પાવકવર્ચસ્, હે શુક્રવર્ચસ્, હે અનૂનવર્ચસ્—તું તેજ સાથે ઊંચે ઉદય પામે છે. બે માતાઓ (દ્યાવા–પૃથિવી) વચ્ચે વિચરતો પુત્ર બની, તું નજીક નિવાસ કરે છે અને બંને લોકોને પરિપૂર્ણ કરે છે.
Mantra 3
ऊर्जो नपाज्जातवेदः सुशस्तिभिर्मन्दस्व धीतिभिर्हितः त्वे इषः सं दधुर्भूरिवर्पसश्चित्रोतयो वामजाताः
હે ઊર્જાનપાત્, હે જાતવેદસ્—યોગ્ય સ્તુતિઓથી આનંદિત થા; ભક્તિભરી ધીતિઓથી સ્થિર થા. તારા માટે અન્નના અર્પણો વિધિપૂર્વક ગોઠવાયા છે; તું બહુ તેજસ્વી, અનેક ઉપકારોવાળો, શુભ જન્મેલો છે.
Mantra 4
इरज्यन्नग्ने प्रथयस्व जन्तुभिरस्मे रायो अमर्त्य स दर्शतस्य वपुषो वि राजसि पृणक्षि दर्शतं क्रतुम्
હે અગ્નિ, ઇરાજ્યન્ (પ્રકાશમાન) તું મનુષ્યોમાં વિસ્તર; હે અમર્ત્ય, અમને રાયઃ (ધન-સમૃદ્ધિ) આપ. દર્શત વપુ (મનોહર સ્વરૂપ)વાળો તું વિ રાજસિ (વિશેષ તેજે ઝળહળે છે) અને દર્શત ક્રતુ (સુંદર યજ્ઞ-કર્મ)ને તું પૃણક્ષિ (પૂર્ણ/સમૃદ્ધ) કરે છે.
Mantra 5
इष्कर्त्तारमध्वरस्य प्रचेतसं क्षयन्तं राधसो महः रातिं वामस्य सुभगां महीमिषं दधासि सानसिं रयिम्
હે દેવ, તું યજ્ઞના અધ્વર માટે હવિષ્યનો વિદ્વાન રચયિતા (ઇષ્કર્તા) નિમે છે—જે મહાન રાધસ (સમૃદ્ધિ)માં સ્થિર રહે છે. તું વામ (ઇચ્છિત) કલ્યાણનું શુભ દાન, મહાન પોષણ (મહી ઇષા) અને જીતવા યોગ્ય સમૃદ્ધિ (રયિ) અમને અર્પે છે.
Mantra 6
ऋतावानं महिषं विश्वदर्शतमग्निं सुम्नाय दधिरे पुरो जनाः श्रुत्कर्णं सप्रथस्तमं त्वा गिरा दैव्यं मानुषा युगा
માનવોએ અનુગ્રહ માટે અગ્નિને અગ્રસ્થાને સ્થાપ્યો છે—મહિષ, સર્વત્ર દૃશ્ય, ઋતવાન. શ્રુતકર્ણ, સર્વથી વિશાળ વ્યાપક એવા તને, દિવ્ય અને માનુષી ગિરાથી, યુગો યુગો સુધી સ્તુતિ કરે છે.
Frequently Asked Questions
It praises the purified Soma as it flows from pressing, presenting Soma as the power that readies the gods’ portion and makes the sacrifice succeed.
Indra is invoked as Somapā—the foremost drinker of Soma—so the offering yields strength and victory, while Agni is invoked to spread among worshippers and complete (perfect) the kratu, the sacrificial performance.
It fits the Soma service around pressing and purification: the singers (Udgātṛ team) chant to sacralize Soma’s flow, invite the key recipients, and secure the rite’s efficacy through Agni.