Dashati 6
Pavamāna Soma’s pressing, filtration, and swift purifying flow, paired with Indra’s guidance and protection for the rite
Soma Pavamāna
Bright forward-driving and cleansing—moving from vigorous flow imagery to confident petition and protection
Rṣi not provided in the input; identification requires concordance with the underlying Ṛgvedic source for these mantras and the śākhā’s anukramaṇī tradition.
પવમાન સોમને પીડીને, ગાળી ને, ઝડપી રીતે શુદ્ધ પ્રવાહરૂપ થવા માટે આવાહન કરવામાં આવે છે; એવો શુદ્ધ હવિષ યજ્ઞ માટે યોગ્ય અને પ્રબળ બને છે. રજસના પ્રદેશોમાં અશ્વસમાન દોડતો સોમપ્રવાહ લાકડાના ગાળણાં અને જળોના માધ્યમથી વધુ નિર્મળ થાય છે. ઇન્દ્ર યજ્ઞનો ક્રતુ—યોગ્ય સંકલ્પ અને કુશળતા—પ્રદાન કરી કર્મકર્તાઓને શિક્ષિત કરે છે, વિઘ્નો દૂર કરે છે અને શત્રુસમૂહ તથા અમંગળ બળોથી રક્ષા આપે છે. આ રીતે ‘જળ/ઉતરાણ’ જેવા અવરોધોનું પ્રતીકાત્મક તથા વાસ્તવિક અતિક્રમણ થઈ યજમાનને જીવજ્યોતિ અને વિજય સ્થિર થાય છે.
Mantras
Mantra 1
इन्द्र क्रतुं न आ भर पिता पुत्रेभ्यो यथा शिक्षा णो अस्मिन्पुरुहूत यामनि जीव ज्योतिरशीमहि
હે ઇન્દ્ર, અમારે માટે ક્રતુ (સત્પ્રેરિત સંકલ્પ) અને બળ અહીં લાવ; જેમ પિતા પુત્રોને (સદ્ગુણ) આપે તેમ. હે પુરુહૂત (ઘણાં દ્વારા આહ્વાનિત), આ યામન/યજ્ઞવિધિમાં અમને શિક્ષા આપ, જેથી અમે જીવંત જ્યોતિને પ્રાપ્ત કરીએ.
Mantra 2
मा नो अज्ञाता वृजना दुराध्यो3 माशिवासो ऽव क्रमुः त्वया वयं प्रवतः शश्वतीरपो ऽति शूर तरामसि
અમ પર અજ્ઞાત અને દુર્જય વ્રજન (ટોળાં/બંધો) આક્રમણ ન કરે; અશિવ (અમંગળ) દોષો અમને દબાવી ન જાય. હે શૂર, તારા સહારે અમે પ્રવત (ઢાળ/ઉતરાણ)ને પાર કરીએ; શાશ્વતી આપઃ (સદા વહેતી જળધારા)ને પણ ઓળંગી જઈએ.
Frequently Asked Questions
It joins two concerns of the Soma rite: Soma must be pressed and purified (through strainers and waters), and Indra must grant kratu—right resolve and skill—so the sacrifice succeeds and obstacles are overcome.
Soma is the offering that becomes potent through purification; Indra is asked to empower the performers, teach correct performance, and protect the sacrificer from hostile or inauspicious forces during the rite.
It points to a blessing of sustained vitality and auspicious illumination—often understood as longevity, clear well-being, and the successful fruition of the sacrifice under Indra’s guidance.