Dashati 19
Indra’s primordial birth as Vṛtra-slayer and world-establisher
Indra
Heroic and elevating (vīra–udātta) moving toward radiant ‘heat’ (tapas) in praise
R̥ṣi attribution is not provided in the input; the verses function as Aindra praise typical of Indra-centered hymn strata where the ritual voice is foregrounded over explicit family colophons.
વૃત્રહંતા તરીકે ઇન્દ્રના આદ્ય જન્મ અને તેના અપૂર્વ પરાક્રમનું સ્તવન કરતી આ દશતિ છે. તે પૃથ્વીને વિસ્તારે છે અને દ્યૌસ (આકાશ)ને ટેકો આપી વિશ્વવ્યવસ્થાને સ્થિર કરે છે. ઇન્દ્રના સર્વાધિપત્યથી યજ્ઞ અને અર્ક (સ્તુતિગીત) અસરકારક બને છે અને કાચી સ્થિતિમાંથી પરિપક્વતા પ્રગટે છે. સૂર્યોદય સુવ્યવસ્થિત જગતનું ચિહ્ન છે; સુઉચ્ચારિત સામન્ તપસથી ઘર્મની જેમ તેજસ્વી બની વિજય અને ઋત (વ્યવસ્થા) સ્થાપે છે.
Mantras
Mantra 1
यज्जायथा अपूर्व्य मघवन्वृत्रहत्याय तत्पृथिवीमप्रथयस्तदस्तभ्ना उतो दिवम्
જ્યારે તું જન્મ્યો, હે અપૂર્વ્ય વીર, હે મઘવન ઇન્દ્ર, વૃત્રહત્યાર્થ—વૃત્રના વધ માટે—ત્યારે તું પૃથિવીને વિસ્તારી, અને દ્યૌને પણ સ્થિર કરીને ધારણ કરી.
Mantra 2
तत्ते यज्ञो अजायत तदर्क उत हस्कृतिः तद्विश्वमभिभूरसि यज्जातं यच्च जन्त्वम्
ત્યાંથી તારો યજ્ઞ ઉત્પન્ન થયો; ત્યાંથી જ સ્તુતિ-ઋચા અને ત્યાંથી હર્ષભર્યો ઉદ્ઘોષ. તેથી તું સર્વનો અભિભવક છે—જે જન્મ્યું છે અને જે જીવંત છે તે બધાનો.
Mantra 3
आमासु पक्वमैरय आ सूर्यं रोहयो दिवि घर्मं न सामं तपता सुवृक्तिभिर्जुष्टं गिर्वणसे बृहत्
કાચામાંથી તું પાકેલું ઊભું કર્યું; તું સૂર્યને આકાશમાં ચઢાવ્યો. ઘર્મ જેવી તાપથી તું સુવચિત સ્તુતિઓ વડે સામનને તેજસ્વી કર્યો—ગિર્વણસ (ઇન્દ્ર)ને પ્રિય, મહાન (સ્તુતિ-ગાન).
Frequently Asked Questions
It celebrates Indra’s ‘unprecedented’ birth for the slaying of Vṛtra and presents him as the force that establishes cosmic order—expanding earth, supporting heaven, and empowering sacrifice and chant.
The verses present the rite and its praises as arising in relation to Indra’s power, so his sovereignty is shown not only in battle but also in making ritual speech and worship effective.
It compares the chant’s energized potency to heat (gharma): well-uttered praises give the Sāman a kind of tapas (ardour) that becomes pleasing and powerful for Indra (girvaṇas).