Dashati 4
Aindra praise of Indra as the force that removes obstruction and secures victory, stability, and cosmic provisioning for the sacrifice
Indra
Vigorous triumphant and stabilizing (heroic Aindra tone)
Vasiṣṭha
આ ઇન્દ્રની સ્તુતિ કરતું ઐન્દ્ર દશતિ-સમૂહ છે: યજ્ઞમાં આવતાં અવરોધો (સ્નીહિતિ) અને શત્રુત્વ/અંધકારમય બળોને ઇન્દ્રની શચી (કાર્યકારી શક્તિ) દ્વારા પાછા હંકારી દેવા, અને વૃત્રવધને અવરોધ-વિજયના પરિપ્રેક્ષ્ય રૂપે રજૂ કરીને ઉપાસકને વિજય, સ્થિરતા અને દૃઢ આધાર આપવાની પ્રાર્થના કરે છે. જળ, પૃથ્વી, ગાયો-ધન અને વનસ્પતિ ફળદાયી બની સોમયાગ માટે પયઃ–મધુ જેવી સમૃદ્ધિ સ્થિર થાય; ઇન્દ્રનું અધિપત્ય અહીં યુદ્ધરક્ષણ અને ઋતાનુરૂપ પોષક વ્યવસ્થા—બન્ને રૂપે પ્રગટ થાય છે.
Mantras
Mantra 1
अव द्रप्सो अंशुमतीमतिष्ठदीयानः कृष्णो दशभिः सहस्रैः आवत्तमिन्द्रः शच्या धमन्तमप स्नीहितिं नृमणा अधद्राः
નીચે તરફ સોમનો તેજસ્વી બિંદુ (દ્રપ્સ) પસાર થયો; દસ હજાર (દળો) સાથે આગળ વધતો કાળો શત્રુ. ઇન્દ્રે પોતાની શચી-શક્તિથી તેને પાછો ફેરવ્યો, અવરોધને ફૂંકી દૂર કર્યો; નૃમણા (પુરુષાર્થમન) દેવએ તેને પાડી દીધો.
Mantra 2
वृत्रस्य त्वा श्वसथादीषमाणा विश्वे देवा अजहुर्ये सखायः मरुद्भिरिन्द्र सख्यं ते अस्त्वथेमा विश्वाः पृतना जयासि
વૃત્ર સાથેના યુદ્ધમાં જ્યારે તું શ્વાસે ચઢેલો હતો, ત્યારે તારા સખા એવા સર્વ દેવોએ તને છોડ્યો; હે ઇન્દ્ર, મરુતો સાથે તારી સખાઈ રહે—ત્યારે તું આ સર્વ યુદ્ધો જીતશે.
Mantra 3
विधुं दद्राणं समने बहूनां युवानं सन्तं पलितो जगार देवस्य पश्य काव्यं महित्वाद्या ममार स ह्यः समान
દેવનું કાવ્યમય રહસ્ય જો: અનેકના સમરમાં ધસી જતો ઉગ્ર (વીર), યુવાન હોવા છતાં ધોળા વાળવાળાએ તેને જગાડ્યો. મહિમાથી દેવની કાવ્ય-પ્રજ્ઞા પ્રગટ થાય છે: આજે તે મર્યો, છતાં ગઇકાલે પણ એ જ હતો.
Mantra 4
त्वं ह त्यत्सप्तभ्यो जायमानो ऽशत्रुभ्यो अभवः शत्रुरिन्द्र गूढे द्यावापृथिवी अन्वविन्दो विभुमद्भ्यो भुवनेभ्यो रणं धाः
હે ઇન્દ્ર! તું ખરેખર સાતમાંથી જન્મેલો, શત્રુઓ માટે શત્રુ બન્યો, અને અશત્રુઓ માટે મિત્ર. દ્યાવા-પૃથિવીમાં ગુપ્ત રહી તું તેમને શોધી કાઢ્યા; અને વિશાળ ભુવનોમાંથી તું રણ (યુદ્ધ) સ્થાપ્યું, જેમાં વિરોધીઓ પરાજિત થાય.
Mantra 5
मेडिं न त्वा वज्रिणं भृष्टिमन्तं पुरुधस्मानं वृषभं स्थिरप्स्नुम् करोष्यर्यस्तरुषीर्दुवस्युरिन्द्र द्युक्षं वृत्रहणं गृणीषे
સ્તંભ સમ દૃઢ એવા તને હું ગાઉં છું—હે ઇન્દ્ર, વજ્રધારી, તેજસ્વી શસ્ત્રવાળા, અનેક બળવાળા, વૃષભ, કર્મમાં અડગ. તું તારી સેવા કરનાર આર્ય ઉપાસકને વિજયી બનાવે છે. હે દ્યુતિમાન, વૃત્રહન, તારી હું સ્તુતિ કરું છું.
Mantra 6
प्र वो महे महेवृधे भरध्वं प्रचेतसे प्र सुमतिं कृणुध्वम् विशः पूर्वीः प्र चर चर्षणिप्राः
મહાનને—મહત્ત્વ વધારનારને—પ્રચેતસ (જ્ઞાની)ને—તમારી સ્તુતિઓ અર્પો; તેની સુમતિ (કૃપાભાવ) તમારા માટે પ્રાપ્ત કરો. આગળ વધો, હે અનેક પ્રજાઓ, માનવ જાતિઓને ધારણ કરનારાઓ.
Mantra 7
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु ध्नन्तं वृत्राणि सञ्जितं धनानि
શુભ રીતે દાનવીર ઇન્દ્રને આપણે આ સંઘર્ષમાં આહ્વાન કરીએ—વાજસાતૌ (ઇનામ-વિજયમાં) સર્વોત્તમ વીરને. જે ઉગ્ર છે, અમારી સ્તુતિ સાંભળે છે, સમરોમાં સહાય માટે; જે વૃત્રોને ઘાયલ કરે છે અને ધન-સંપત્તિ જીતે છે.
Mantra 8
उदु ब्रह्माण्यैरत श्रवस्येन्द्रं समर्ये महया वसिष्ठ आ यो विश्वानि श्रवसा ततानोपश्रोता म ईवतो वचांसि
યશ માટે પવિત્ર સ્તુતિઓ ઊંચે ઉઠી છે; હે વસિષ્ઠ, મહાન સ્તુતિથી સંઘર્ષમાં ઇન્દ્રને ઉન્નત કરો. જેણે સર્વ યશ વિસ્તરાવ્યો છે, તે મારા ઉત્સુક વચનો સાંભળે.
Mantra 9
चक्रं यदस्याप्स्वा निषत्तमुतो तदस्मै मध्विच्चच्छद्यात् पृथिव्यामतिषितं यदूधः पयो गोष्वदधा ओषधीषु
જ્યારે તેનું ચક્ર જળોમાં સ્થિર થાય છે, ત્યારે તે તેના માટે મધુરતાથી પણ ઢંકાઈ જાય; અને જ્યારે તેનું થણ પૃથ્વી પર સ્થિર થાય છે, ત્યારે તું ગાયોમાં દૂધ અને ઔષધિઓમાં રસ સ્થાપ્યો.
Frequently Asked Questions
It celebrates Indra as the decisive power who drives away obstruction and hostility, ensuring the sacrifice proceeds successfully and results in strength and prosperity.
They frame ritual and life impediments as forces to be blown away or struck down by Indra, so the yajña and its benefits are not blocked.
It portrays divine ordering that makes sweetness and milk available—symbolizing the arranged abundance that supports the Soma rite and the sacrificer’s welfare.