Dashati 3
PūrvārcikaPrapathaka 4Dashati 310 Mantras

Dashati 3

Aindra praise of Indra as the Soma-empowered remover of obstruction and giver of victory and welfare

Deity

Indra

Melodic Character

Heroic and propulsive (vīrya-rasa) with a confident victory-seeking uplift

Rishi Family

Rṣi not identifiable from the provided dashati excerpt; the selection reflects an Aindra hymn-stream with occasional cosmogonic brahman/vena material used in Sāman adaptation.

આ ઇન્દ્રની ‘આઇન્દ્ર’ સ્તુતિ છે: સોમથી પ્રબળ થયેલો ઇન્દ્ર અવરોધો તોડી, શત્રુબંધનો ભાંગી, વિજય તથા વાજ (બળ/ઇનામ) અને સુવિત (કલ્યાણ/શુભગતિ) આપે. સોમ પિષનારાઓના સ્તોત્ર દ્વારા તેને આહ્વાન કરીને, વૃત્ર–દાનવ પ્રસંગમાં પર્વત ચીરી જળોને મુક્ત કરનાર તેના પરાક્રમનું સ્મરણ થાય છે; અને કુળ માટે—તના ત્મના (સંતાન અને સ્વયં)—રક્ષા, કલ્યાણ અને દીર્ઘસ્થાયી શક્તિની પ્રાર્થના થાય છે. સહાયક ધાર્મિક ફ્રેમમાં ‘બ્રહ્મન/વેન’ વાણી–પ્રકાશનું આદિ તત્ત્વ તરીકે આવે છે: મંત્ર અને સ્તોત્ર જ પ્રથમજ શક્તિ છે, જે અટકેલી સમૃદ્ધિ ખોલે—ઇન્દ્રના કોસ્મિક કાર્યનું યજ્ઞમાં પ્રતિબિંબ.

Mantras

Mantra 1

असावि देवं गोऋजीकमन्धो न्यस्मिन्निन्द्रो जनुषेमुवोच बोधामसि त्वा हर्यश्व यज्ञैर्बोधा न स्तोममन्धसो मदेषु

ઉલ્લાસદાયક, તેજસ્વી અને પવિત્ર કરનાર સોમરસ દેવ માટે પિષાય છે; અહીં ઇન્દ્રે પોતાના સ્વભાવથી (પોતાની હાજરી) જાહેર કરી છે. હરીઅશ્વ! યજ્ઞોથી અમે તને જગાડીએ છીએ; સોમના મદોમાં અમારા સ્તોત્રને સ્મરે રાખ.

Saman: Pavamāna (standard setting; specific tune not stated in input)

Mantra 2

योनिष्ट इन्द्र सदने अकारि तमा नृभिः पुरूहूत प्र याहि असो यथा नो ऽविता वृधश्चिद्ददो वसूनि ममदश्च सोमैः

ઇન્દ્ર! મનુષ્યો દ્વારા સદનમાં તારા માટે આસન તૈયાર કરાયું છે; હે પુરુહૂત! આગળ આવ, જેથી તું અમારો રક્ષક થા; અને મહાન હોવા છતાં ધન-સંપત્તિ અર્પણ કર; સોમપાનોથી આનંદિત થા.

Saman: Pavamāna (standard setting; specific tune not stated in input)

Mantra 3

अदर्दरुत्समसृजो वि खानि त्वमर्णवान्बद्बधानां अरम्णाः महान्तमिन्द्र पर्वतं वि यद्वः सृजद्धारा अव यद्दानवान्हन्

તું ઝરણાને ચીરી કાઢ્યું, તું નાળાઓને પ્રસરી દીધા; સમુદ્ર-સમૃદ્ધ! બંધાયેલી (જળરાશિ) માટે તું માર્ગ કર્યો. હે ઇન્દ્ર! જ્યારે તું મહાન પર્વતને ફાડી નાખ્યો, ત્યારે ધારા નીચે વહેવા લાગી—જ્યારે તું દાનવને વધ કર્યો.

Saman: Aindra (standard setting; specific tune not stated in input)

Mantra 4

सुष्वाणास इन्द्र स्तुमसि त्वा सनिष्यन्तश्चित्तुविनृम्ण वाजम् आ नो भर सुवितं यस्य कोना तना त्मना सह्यामा त्वोताः

હે ઇન્દ્ર, અમે સુષ્વાણ—યથાવિધિ સોમ પિષી કાઢનાર—તારી સ્તુતિ કરીએ છીએ; અમે, પ્રાપ્તિ ઇચ્છનાર, તને—વિશાળ પરાક્રમવંતને—બળ-પ્રાપ્તિ માટે સ્તવીએ છીએ. અમને સુવિત (કલ્યાણ) લાવી આપ, જેના દ્વારા તારી સહાયથી અમે સંતાન સાથે અને પોતાના આત્મબળથી શત્રુઓને જીતીએ.

Saman: Aindra (standard grāma-gāna; specific tune not stated in input)

Mantra 5

जगृह्मा ते दक्षिणमिन्द्र हस्तं वसूयवो वसुपते वसूनाम् विद्मा हि त्वा गोपतिं शूर गोनामस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिन्दाः

હે ઇન્દ્ર! ધનના ઇચ્છુક અમે તારો જમણો હાથ પકડી લીધો છે. હે વસુપતિ, વસુઓના અધિપતિ! કારણ કે અમે તને ગોપતિ, શૂરવીર, ગાયોનો સ્વામી જાણીએ છીએ; અમને ચિત્ર—શોભાયમાન અને વૃષણ—પ્રચુર રયિ (સમૃદ્ધિ) અર્પણ કર.

Saman: Aindra (standard grāma-gāna; specific tune not stated in input)

Mantra 6

इन्द्रं नरो नेमधिता हवन्ति यत्पार्या युनजते धियस्ताः शूरो नृषाता श्रवसश्च काम आ गोमति व्रजे भजा त्वं नः

યજ્ઞમાં યોગ્ય રીતે બેઠેલા નરો ઇન્દ્રને આહ્વાન કરે છે, જ્યારે તેઓ સ્તુતિ માટે પોતાની ધિયો (પવિત્ર વિચારધારા) જોડે છે. હે શૂર, નૃષાતા (શત્રુહંતા), શ્રવસ (યશ) ની કામના! ગોમતી વ્રજમાં અમને પણ ભાગ આપ; અમને તું વહેંચી દે.

Saman: Aindra (standard grāma-gāna; specific tune not stated in input)

Mantra 7

वयः सुपर्णा उप सेदुरिन्द्रं प्रियमेधा ऋषयो नाधमानाः अप ध्वान्तमूर्णुहि पूर्धि चक्षुर्मुमुग्ध्या3स्मान्निधयेव बद्धान्

સુપરર્ણ—સારા પાંખવાળા પક્ષીઓ સમા, પ્રિયમેધા (પ્રિય જ્ઞાનવાળા) ઋષિઓ નાદ કરતા (વિનંતિ કરતાં) ઇન્દ્ર પાસે આવ્યા છે. અંધકાર દૂર કર; દૃષ્ટિથી અમને પૂર; અને નિધિ માટે બંધાયેલા લોકો જેમ મુક્ત થાય તેમ અમને મુક્ત કર.

Saman: Aindra (standard grāma-gāna; specific tune not stated in input)

Mantra 8

नाके सुपर्णमुप यत्पतन्तं हृदा वेनन्तो अभ्यचक्षत त्वा हिरण्यपक्षं वरुणस्य दूतं यमस्य योनौ शकुनं भुरण्युम्

સ્વર્ગમાં, જ્યારે સુપર્ણ (સુવર્ણપાંખી) નજીક ઉડી આવે છે, ત્યારે હૃદયથી વિવેકી ઋષિઓ તને નિહાળે છે; હિરણ્યપક્ષ—વરুণનો દૂત—યમના યોનિમાં રહેલો શુભ, ચપળ શકુન.

Saman: Aindra (standard grāma-gāna; specific tune not stated in input)

Mantra 9

ब्रह्म जज्ञानं प्रथमं पुरस्ताद्वि सीमतः सुरुचो वेन आवः स बुध्न्या उपमा अस्य विष्ठाः सतश्च योनिमसतश्च विवः

બ્રહ્મ (પવિત્ર વચન) પ્રાચીન કાળે સૌપ્રથમ જન્મ્યું; બે સીમાઓમાંથી તેજસ્વી વેના પ્રગટ થયો. તેની સ્થિતિઓ ગહન આધાર છે; તેણે સત્ અને અસત્—બન્નેનો યોનિ-સ્ત્રોત પ્રકાશિત કર્યો.

Saman: Ārṣa/Brāhma (standard grāma-gāna; specific tune not stated in input)

Mantra 10

अपूर्व्या पुरुतमान्यस्मै महे वीराय तवसे तुराय विरप्शिने वज्रिणे शन्तमानि वचांस्यास्मै स्थविराय तक्षुः

અપૂર્વ, અતિ-પ્રચુર, તેના માટે ઋષિઓએ ઘડ્યાં—મહાવીર, મહાતવસ્વી, તુર, દુરવ્યાપી, વજ્રધારી—તેના માટે અતિ-શિવ વચનો; તે સ્થવિર માટે તેમણે સ્તોત્રો રચ્યાં.

Saman: Aindra (standard grāma-gāna; specific tune not stated in input)

Frequently Asked Questions

It celebrates Indra as the deity who, strengthened by Soma and praise, breaks obstructions (like the mountain holding back waters) and grants strength, victory, and welfare to the worshippers.

It highlights the theological foundation of the rite: sacred utterance (brahman) is portrayed as a primordial power of revelation, supporting the idea that the sung stotra itself helps disclose and obtain prosperity.

As a sung stotra by the Sāmavedic singers, it invites Indra to the Soma, recalls his archetypal victory over blockage, and turns that myth into a present request for vāja (prize/strength) and suvita (well-being).