Dashati 1
Aindra stotra of invitation and praise: summoning Indra to the Soma with assurance of his inexhaustible giving
Indra
Energetic and triumphant with a welcoming/beckoning impulse suited to āvāhana and somapāna
R̥ṣi attribution is not provided in the input; identification requires Rigveda–Sāmaveda concordance for the ten source ṛks of this daśati.
ઇન્દ્રને સોમપાન માટે યજ્ઞમાં દૂરથી આવાહન કરી સ્તુતિ કરતું ઐન્દ્ર સ્તોત્ર. તે હરિઓ સાથે ઝડપી આવે અને વૃત્રહન વીરસામર્થ્યથી રક્ષા તથા વિજય આપે એવી પ્રાર્થના છે. સ્તુવન્ત અને યજમાન માટે ઇન્દ્રનાં દાન અક્ષય (અક્ષીણ) છે એવી ખાતરી આપતાં, ધેનુ–સુદુઘા–ઉરુધારા જેવી ગાય-દૂધ સમૃદ્ધિના રૂપકો દ્વારા ધન અને અન્નના પ્રવાહનું ચિત્રણ કરે છે. ગાયત્રી-સંબંધ સ્તુતિ ઇન્દ્રને પ્રિય વાહન બની, ‘આ ગહિ’ કહી સોમ માટે ઉત્સાહપૂર્વક બોલાવે છે.
Mantras
Mantra 1
इम इन्द्राय सुन्विरे सोमासो दध्याशिरः तां आ मदाय वज्रहस्त पीतये हरिभ्यां याह्योक आ
ઇન્દ્ર માટે—સુન્વિર (સોમ પિરસનાર) માટે—દહીં-મિશ્રિત આ સોમરસો (દધ્યાશિરઃ) તૈયાર છે; હે વજ્રહસ્ત, આનંદ (મદ) માટે અને પાન (પીતિ) માટે તેમની પાસે આવ; હરિ (બે પીળાશ ઘોડા) સાથે અમારા ઓક (નિવાસ) તરફ અહીં આવ.
Mantra 2
इम इन्द्र मदाय ते सोमाश्चिकित्र उकिथनः मधोः पपान उप नो गिरः शृणु रास्व स्तोत्राय गिर्वणः
હે ઇન્દ્ર, તેજસ્વી અને સ્તુતિપ્રિય (ગિર્વણ), આ સોમરસના પાન તારા આનંદોત્સાહ (મદા) માટે છે. મધુર રસ પીને અમારી ગિરાઓ (ગીત-સ્તુતિઓ) સાંભળ; અને સ્તોતાને દાન-વરસાદ કર.
Mantra 3
आ त्वा3द्य सबर्दुघां हुवे गायत्रवेपसम् इन्द्रं धेनुं सुदुघामन्यामिषमुरुधारामरङ्कृतम्
આજે હું તને અહીં આવવા આમંત્રું છું—સમૃદ્ધ પોષણ સાથે; ગાયત્રથી રોમાંચિત થનારા તને. હું ઇન્દ્રને સુદુઘા ગાય સમાન માનું છું—ઘણા પ્રવાહોવાળી, સુસજ્જ, ઇચ્છિત અન્ન-ઇષ (આહાર) આપનાર.
Mantra 4
न त्वा बृहन्तो अद्रयो वरन्त इन्द्र वीडवः यच्छिक्षसि स्तुवते मावते वसु न किष्टदा मिनाति ते
હે ઇન્દ્ર, મહાન અદ્રિ (પિષણ-પથ્થરો) તને રોકતા નથી; ન તો બળવાન (સહાયક) તને અટકાવે છે. તું સ્તુતિ કરનાર ઉપાસકને, દાનશીલ યજમાનને જે વસુ આપે છે—તે તારો દાન કદી ક્ષીણ થતો નથી.
Mantra 5
क ईं वेद सुते सचा पिबन्तं कद्वयो दधे अयं यः पुरो विभिनत्योजसा मन्दानः शिप्र्यन्धसः
સોમ સુત થતાં સંગમાં પીતા તેને કોણ જાણે? તે ક્યાં વીર્ય સ્થાપે છે?—આ (ઇન્દ્ર), સોમરસથી મદમત્ત, પોતાના ઓજસાથી દુર્ગોને ભેદી નાખે છે.
Mantra 6
यदिन्द्र शासो अव्रतं च्यावया सदसस्परि अस्माकमंशुं मघवन्पुरुस्पृहं वसव्ये अधि बर्हय
હે ઇન્દ્ર, શાસક (દંડધારી) બની જ્યારે તું યજ્ઞસભામાંથી અવ્રત—નિયમવિહિનને દૂર હંકારે છે, ત્યારે હે મઘવન, ધનપ્રાપ્તિ માટે અમારો બહુ-ઇચ્છિત સોમ-અંશુ પવિત્ર બર્હિષ (કુશ-ઘાસ) પર સ્થાપિત કર.
Mantra 7
त्वष्टा नो दैव्यं वचः पर्जन्यो ब्रह्मणस्पतिः पुत्रैर्भ्रातृभिरदितिर्नु पातु नो दुष्टरं त्रामणं वचः
ત્વષ્ટા અમારા દૈવી વચન (સ્તુતિ)નું રક્ષણ કરે; પર્જન્ય કરે; બ્રહ્મણસ્પતિ કરે; અને અદિતિ પુત્રો તથા ભ્રાતાઓ સાથે હવે અમને રક્ષે—આ દુષ્ટર (અજેય) ત્રાણરૂપ વચનનું રક્ષણ કરે.
Mantra 8
कदा च न स्तरीरसि नेन्द्र सश्चसि दाशुषे उपोपेन्नु मघवन्भूय इन्नु ते दानं देवस्य पृच्यते
ક્યારે તું અપૂરતો રહેશે નહીં? હે ઇન્દ્ર, દાન આપનાર ઉપાસકથી તું વિમુખ થતો નથી; હે મઘવન, ફરી ફરી—હા, ફરી—દેવનું તારો દાન યાચિત થાય છે.
Mantra 9
युङ्क्ष्वा हि वृत्रहन्तम हरी इन्द्र परावतः अर्वाचीनो मघवन्त्सोमपीतय उग्र ऋष्वेभिरा गहि
હે વૃત્રહન્તમ ઇન્દ્ર! પરાવતથી તારા બે હરિ (તામ્રવર્ણ ઘોડા) જોડ; હે મઘવન્, સોમપાન માટે અર્વાચીન બની અહીં આવ; હે ઉગ્ર, ઋષિઓના ઉન્નત સ્તોત્રો સાથે આગમન કર.
Mantra 10
त्वामिदा ह्यो नरो ऽपीप्यन्वज्रिन्भूर्णयः स इन्द्र स्तोमवाहस इह श्रुध्युप स्वसरमा गहि
હે વજ્રિન્! આજે પણ નરોએ, યજ્ઞમાં ઉત્સુક થઈ, તને પ્રફુલ્લ કર્યો છે; તેથી હે ઇન્દ્ર, સ્તોમવાહસ, અહીં (અમારું) સ્તવન સાંભળ; શુભ સ્વર સાથે નજીક આવી જા.
Frequently Asked Questions
It calls Indra to the Soma rite and praises him as unstoppable and generous—his gifts to the singer and sacrificer are never diminished.
The Harīs (tawny steeds) are Indra’s swift conveyance; the verses use this imagery to urge his quick arrival to drink Soma and accept the praise.
It is a metaphor for abundance: Indra is envisioned as a rich source whose ‘streams’ of food and wealth flow generously to the devotee through the sacrifice.