Dashati 3
Aindra Soma-invocation: summoning Indra to the pressed Soma and affirming ṛta-guided protection that stabilizes the sacrifice
Indra
Invitatory and triumphant with a steady ‘pressing-and-offering’ urgency that turns to solemn assurance of order and protection
R̥ṣi attributions are not supplied in the input; identification would require concordance with the corresponding Ṛgvedic sources for these mantras.
આ દશતિ ઐન્દ્ર સોમ-આહ્વાન વિષે છે: પિછડેલા સોમરસ માટે ઇન્દ્રને આમંત્રિત કરી, યજ્ઞને સ્થિર રાખતું ઋત-આધારિત રક્ષણ પુષ્ટ કરવામાં આવે છે. સોમલિબેશન ઇન્દ્રને આકર્ષતું નિર્ણાયક કર્મ છે; ‘શતક્રતુ’ ઇન્દ્ર વિજય/વાજ-પ્રયત્નને બળ, જીતવાની શક્તિ અને ઉદારતા આપે છે. મિત્ર–વરુણ અને અર્યમન ઋત અનુસાર ‘સીધું દોરવાની’ (ઋજુનીતિ) વ્યવસ્થા સ્થાપે છે અને યોગ્ય આચારનું સુધારણ કરે છે. અંતે વિષ્ણુના ત્રણ પગલાં વિશ્વવ્યવસ્થાને સ્થિર કરે છે—એ જ વ્યવસ્થા યજ્ઞ અને યજમાનના સ્થાયિત્વનો આધાર છે, એમ આ દશતિ શીખવે છે.
Mantras
Mantra 1
आ व इन्द्र कृविं यथा वाजयन्तः शतक्रतुम् मंहिष्ठं सिञ्च इन्दुभिः
હે ઇન્દ્ર, અહિં આવો—જેમ ભોજન કરનાર પાસે આવે તેમ; અમે વિજય-ઇચ્છુક, પુરસ્કાર માટે પ્રયત્નશીલ, શતક્રતુ (સો શક્તિ/કર્મવાળા), મહિષ્ઠ (અતિ દાતાર) તને ઇન્દુના બિંદુઓથી સિંચીએ છીએ.
Mantra 2
अतश्चिदिन्द्र न उपा याहि शतवाजया इषा सहस्रवाजया
અહીંથી પણ, હે ઇન્દ્ર, અમારી પાસે આવી પહોંચ; શતવાજય (સો ગણી વિજય-શક્તિ) સાથે, ઇષા (પોષણ) સાથે, સહસ્રવાજય (હજાર ગણી વિજય-શક્તિ) સાથે.
Mantra 3
आ बुन्दं वृत्रहा ददे जातः पृच्छद्वि मातरम् क उग्राः के ह शृण्विरे
અહીં વૃત્રહા એ સંઘટિત પાન (સોમ-રસ) ગ્રહણ કર્યો છે; પ્રગટ થઈ, તે માતાને પૂછે છે: ‘કોણ છે તે ઉગ્ર મહાબળીઓ, જે ખરેખર સ્તુતિને સાંભળે છે?’
Mantra 4
बृबदुक्थं हवामहे सृप्रकरस्नमूतये साधः कृण्वन्तमवसे
મહાન સ્તુતિથી અમે ઇન્દ્રને આહ્વાન કરીએ છીએ—દૃઢહસ્ત, સહાય માટે; જે યજ્ઞકર્મને સફળ બનાવે છે, તે અમારી રક્ષા માટે.
Mantra 5
ऋजुनीती नो वरुणो मित्रो नयति विद्वान् अर्यमा देवैः सजोषाः
ઋજુ માર્ગદર્શનથી વરુણ અને મિત્ર અમને દોરી જાય છે; દેવો સાથે એકસૂર રહેનારો વિદ્વાન આર્યમા પણ (અમને દોરી જાય છે).
Mantra 6
दूरादिहेव यत्सतो ऽरुणप्सुरशिश्वितत् वि भानुं विश्वथातनत्
દૂરથી પણ અહીં સુધી, જેમ તે આગળ વધ્યો, લાલ અશ્વવાળો તેજ પ્રગટ્યું; તેણે સર્વ દિશાઓમાં પોતાની કિરણછટા વિસ્તારી.
Mantra 7
आ नो मित्रावरुणा घृतैर्गव्यूतिमुक्षतम् मध्वा रजांसि सुक्रतू
હે મિત્ર-વરুণ, અમારા તરફ આવો; ઘૃતથી ગવ્યૂતિ—સમૃદ્ધિનો માર્ગ—સિંચી દો; હે સુક્રતુ, મધુ (સોમરસ સમ)થી પ્રદેશોને ભીંજવો.
Mantra 8
उदु त्ये सूनवो गिरः काष्ठा यज्ञेष्वत्नत वाश्रा अभिज्ञु यातवे
ઉપર તરફ તે ગિરઃ—વાણીઓ—પુત્રો સમ આગળ વધે છે; યજ્ઞોમાં તે દિશાઓ સુધી વિસ્તરે છે, ઘોષવંત, દેવોને મળવા જવા માટે.
Mantra 9
इदं विष्णुर्वि चक्रमे त्रेधा नि दधे पदम् समूढमस्य पांसुले
આ વિષ્ણુએ વિશાળ રીતે પગલાં ભર્યાં; ત્રિધા તેણે પોતાનું પદ દૃઢપણે સ્થાપ્યું—ધૂળિયાં પ્રદેશમાં તેનું ગુપ્ત પાદચિહ્ન.
Frequently Asked Questions
Because the verses center on inviting Indra—‘the hundred-powered’—to come to the Soma offering and to grant strength, bounty, and winning-power to the sacrificer.
They represent ṛta (truth, right order) and ‘straight guidance’ (ṛjunīti), ensuring the rite is performed correctly and that the sacrificer is led and protected in harmony with the gods.
It reinforces the cosmic foundation of the sacrifice: Viṣṇu’s three stations establish and secure the ordered world in which the Soma rite can be effective.