Dashati 2
Agni as the bountiful, ṛta-sustaining fire who makes the sacrifice auspicious and protects the rite
Agni
Bright propitiatory and protective—an opening-fire (Agneya) confidence that turns praise into safeguarding power
R̥ṣi not provided in input; these Agni verses commonly circulate across multiple RV families in Sāmavedic selection with emphasis on ritual utility rather than explicit lineage in this excerpt.
આ દશતિમાં અગ્નિને ઋતને ધારણ કરનાર અને દાનશીલ અગ્નિ તરીકે સ્તુતિ કરીને, યજ્ઞમાં તેને ‘ઋતાવાન્’ રૂપે સ્થાપિત કરવા, અર્પણ અને સ્તુતિ શુભ બને, અને યજ્ઞ-સ્થળનું શત્રુબળોથી રક્ષણ થાય એવી પ્રાર્થના છે. અગ્નિના તેજસ્વી પ્રકાશ (શુક્ર-શોચિષ્) અને મહત્તા (બૃહત્)નું ગાન કરીને, હવિ, દાન, વિધિ અને સ્તોત્ર—આ બધું ‘ભદ્ર/શિવ’ રહે એવી શુભવચનોની પુનરાવર્તનથી વિધિ પર જાણે ‘મુદ્રા’ મૂકાય છે. ‘વિશ્પતિ’ તરીકે અગ્નિ ગૃહ/વેદી-સ્થળનો અધિપતિ અને રક્ષક બને છે; યોગ્ય રીતે પ્રજ્વલિત અને આવાહિત અગ્નિ, નિયમિત સ્તુતિ સાથે ઉપસ્થિત (ઉપસ્તુત) ઋત્વિજોના સહકારથી રક્ષસ અને વિઘ્નકારક શક્તિઓને દૂર હાંકી, અધ્વરને શુભ, સુરક્ષિત અને નિર્વિઘ્ન બનાવે છે—આ જ આ વિષયનો મુખ્ય તાત્પર્ય છે.
Mantras
Mantra 1
प्र मंहिष्ठाय गायत ऋताव्ने बृहते शुक्रशोचिषे उपस्तुतासो अग्नये
અતિ દાનશીલ, ઋતાવન (ઋતનો ધારક), મહાન તેજસ્વી શુક્રશોચિ અગ્નિ માટે ગાન કરો; ઉપસ્તુત ભક્તો બની સ્તુતિ સાથે (ગાવો).
Mantra 2
प्र सो अग्ने तवोतिभिः सुवीराभिस्तरति वाजकर्मभिः यस्य त्वं सख्यमाविथ
હે અગ્નિ! જેને તું પોતાની સહાય-શક્તિઓ (ઊતિભિઃ)થી પોષે છે, તે સુવીર સંતાનથી સમૃદ્ધ બની, વિજય-પ્રાપ્તિ કરાવતાં કર્મો (વાજકર્મભિઃ) દ્વારા સર્વ અવરોધોને પાર કરે છે; એ જ છે જેને તું સખ્ય (મિત્રતા) આપીને રક્ષ્યો છે.
Mantra 3
तं गूर्धया स्वर्णरं देवासो देवमरतिं दधन्विरे देवत्रा हव्यमूहिषे
તેને—સુવર્ણ તેજવાળા (સ્વર્ણરં)—દેવોએ ઊર્ધ્વ સ્તુતિથી સ્થાપિત કર્યો છે; મરુતો સાથે સંયુક્ત દેવ (અગ્નિ)ને; કારણ કે તું દેવત્રા હવ્યને વહન કરનાર (હવ્યમૂહીષે) છે.
Mantra 4
मा नो हृणीथा अतिथिं वसुरग्निः पुरुप्रशस्त एशः यः सुहोता स्वध्वरः
હે વસુ (કલ્યાણકારી) અતિથિ અગ્નિ! અમારાથી ક્રોધિત ન થા; કારણ કે આ પુરુપ્રશસ્ત (ઘણો સ્તુત) એશઃ—સુહોતૃ, સ્વધ્વર (સુવ્યવસ્થિત યજ્ઞનો કર્તા) છે.
Mantra 5
भद्रो नो अग्निराहुतो भद्रा रातिः सुभग भद्रो अध्वरः भद्रा उत प्रशस्तयः
આહ્વાનિત અગ્નિ અમારે માટે ભદ્ર રહે; હે સુભગ, ભદ્ર રહે દાન; ભદ્ર રહે અધ્વર (યજ્ઞ); અને ભદ્ર રહે પ્રશસ્તિઓ (સ્તુતિઓ) પણ.
Mantra 6
यजिष्ठं त्वा ववृमहे देवं देवत्रा होतारममर्त्यम् अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम्
હે યજીષ્ઠ, તને અમે વરીએ છીએ—દેવ, દેવોમાં હોતૃ, અમર્ત્ય; આ યજ્ઞ માટે સુક્રતુ (સુકાર્ય-શક્તિવાળો).
Mantra 7
तदग्ने द्युम्नमा भर यत्सासाहा सदने कं चिदत्रिणम् मन्युं जनस्य दूढ्यम्
હે અગ્નિ, તે દ્યુમ્ન (તેજસ્વી યશ) અહીં લાવી દે—જે સદનમાં વિજયી બની, કોઈ પણ અત્રિણ (ભક્ષક શત્રુ) ને અને જનનો દૂઢ્ય (દમનકારી) મન્યુ (ક્રોધ) ને જીતે છે.
Mantra 8
यद्वा उ विश्पतिः शितः सुप्रीतो मनुषो विशे विश्वेदग्निः प्रति रक्षांसि सेधति
જ્યારે નિવાસના સ્વામી (વિશ્વપતિ) તીક્ષ્ણ જ્વાલાવાળા, સુપ્રસન્ન થઈ મનુષ્યોના જનસમૂહમાં નિવાસ કરે છે, ત્યારે અગ્નિ સર્વથા રાક્ષસોને પ્રતિહત કરી દૂર હાંકે છે.
Frequently Asked Questions
It teaches that when Agni is properly praised and invoked, he upholds ṛta (right ritual order), makes the sacrifice auspicious, and protects the rite from obstruction.
Because the verses function as ritual affirmations: they declare the oblation, the gift, the adhvara (sacrifice), and the praises as ritually ‘propitious,’ ensuring correctness and success.
In Vedic ritual language, rakṣas are forces that disrupt sacrifice. A well-kindled, well-pleased Agni—established as viśpati (guardian)—is said to prevent such disturbances.