Dashati 4
Agni kindled with radiant flames as the guardian of ṛta (right-ordered sacrifice) and giver of strengthening wealth
Agni
Bright urgent and elevating—focused on ignition radiance and forward-driving praise
Bharadvāja
સમિધોથી આહવનીય અગ્નિને પ્રજ્વલિત કરીને તેની તેજસ્વી જ્વાલાઓ (અર્ચિસ્, શોચિષ્)નું સ્તવન થાય છે. કવિ અને ત્રાતા રૂપે અગ્નિ ઋત—યજ્ઞની યોગ્ય વ્યવસ્થા—નું રક્ષણ કરે છે અને પાવક બની યજ્ઞવિધિ તથા ઉપાસકોને શુદ્ધ કરે છે. તેની પાસે રયિ (સમૃદ્ધિ), વયસ્ (પ્રાણબળ), સુનીતિ (સારો માર્ગદર્શન) અને સુયશસ્ (શુભ યશ) આપવાની પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે. યોગ્ય રીતે પ્રજ્વલિત અને સ્તુત થયેલો અગ્નિ, હવિષ્ય દેવતાઓ સુધી પહોંચાડતો દૃશ્ય દિવ્ય મધ્યસ્થ બની આધ્યાત્મિક તથા ભૌતિક કલ્યાણ પરત આપે છે.
Mantras
Mantra 1
यज्ञायज्ञा वो अग्नये गिरागिरा च दक्षसे प्रप्र वयममृतं जातवेदसं प्रियं मित्रं न शंसिषम्
દરેક યજ્ઞે, અગ્નિ માટે, સ્તુતિ પર સ્તુતિ વડે, અને તેની દક્ષતા (કાર્યક્ષમ શક્તિ) માટે, અમે વારંવાર અમૃત સમાન જાતવેદસને—પ્રિયને—મિત્ર સમાન ગાઈને પ્રખર રીતે પ્રગટ કરીએ છીએ.
Mantra 2
पाहि नो अग्न एकया पाह्यू3त द्वितीयया पाहि गीर्भिस्तिसृभिरूर्जां पते पाहि चतसृभिर्वसो
હે અગ્નિ, એક (સ્તુતિ) વડે અમારું રક્ષણ કર; બીજી વડે પણ રક્ષણ કર; ત્રણ સ્તુતિઓના ગીર્ભિઃ (સ્તુતિ-વાણી) વડે, હે ઊર્જાના પતિ, રક્ષણ કર; ચાર સ્તુતિઓ વડે, હે વસુ, અમારું રક્ષણ કર.
Mantra 3
बृहद्भिरग्ने अर्चिभिः शुक्रेण देव शोचिषा भरद्वाजे समिधानो यविष्ठ्य रेवत्पावक दीदिहि
હે અગ્નિ, મહાન જ્વાલાઓથી, હે દેવ, તેજસ્વી અર્ચિઓથી અને તારા શુદ્ધ પ્રકાશથી—ભરદ્વાજના યજ્ઞમાં સમિધિત થતાં, હે યવિષ્ઠ (યવિષ્ઠ્ય), હે રેવત્ પાવક, દીપ્તિથી ઝળહળે.
Mantra 4
त्वे अग्ने स्वाहुत प्रियासः सन्तु सूरयः यन्तारो ये मघवानो जनानामूर्वं दयन्त गोनाम्
હે અગ્નિ, સ્વાહુતિથી યોગ્ય રીતે આહૂત થયેલા, તારા માં જ્ઞાની સૂરયો પ્રિય અને સ્વીકાર્ય રહે; જે મનુષ્યોના દાતા-પોષક, યજ્ઞના નેતા (યંતાર) છે, તે ગાયોનું સમૃદ્ધિભર્યું વૈભવ પ્રસાદરૂપે આપે.
Mantra 5
अग्ने जरितर्विश्पतिस्तपानो देव रक्षसः अप्रोषिवान्गृहपते महां असि दिवस्पायुर्दुरोणयुः
હે અગ્નિ, હે સ્તુતિકારના સ્વામી, તું પ્રજાનો અધિપતિ છે; હે દેવ, તપતો તું રાક્ષસોને દહે છે. હે ગૃહપતિ, અપ્રમાદી તું મહાન છે; તું દિવસનો પાલક, ગૃહમાં નિવાસ કરનાર છે.
Mantra 6
अग्ने विवस्वदुषसश्चित्रं राधो अमर्त्य आ दाशुषे जातवेदो वहा त्वमद्या देवां उषर्बुधः
હે અગ્નિ, વિવસ્વાન સમ તેજસ્વી, અમર્ત્ય! ઉષાઓનું ચિત્ર (પ્રકાશમય) રાધઃ દાન કરનાર યજમાનને આપ; હે જાતવેદસ, ઉષર્બુધઃ—ઉષા સમયે જાગૃત—આજે તું દેવોને અમારા યજ્ઞમાં વહન કર.
Mantra 7
त्वं नश्चित्र ऊत्या वसो राधांसि चोदय अस्य रायस्त्वमग्ने रथीरसि विदा गाधं तुचे तु नः
હે અગ્નિ, તું ચિત્ર (પ્રખ્યાત) છે; હે વસુ, તારી ઊતિથી અમારા તરફ રાધાંસિ—ઘણા ઉપકાર-દાન—પ્રેર. આ રાય (ધન)નો તું, હે અગ્ને, રથિ (સારથી) છે; સંકટમાં પણ અમારે માટે દૃઢ ગાધ (મજબૂત ઉતાર/ઘાટ) શોધી આપ.
Mantra 8
त्वमित्सप्रथा अस्यग्ने त्रातरृतः कविः त्वां विप्रासः समिधान दीदिव आ विवासन्ति वेधसः
હે અગ્ને, તું જ આ યજ્ઞમાં વિશાળ યશવાળો; તું ઋતનો ત્રાતા, કવિ છે. તેજસ્વી તને, સમિધા વડે પ્રજ્વલિત કરીને, વિપ્રો—વેધસઃ (વિધિ-વિધાતા જ્ઞાની)—પૂજા કરે, સન્માન કરે.
Mantra 9
आ नो अग्ने वयोवृधं रयिं पावक शंस्यम् रास्वा च न उपमाते पुरुस्पृहं सुनीती सुयशस्तरम्
હે અગ્નિ, હે પાવક, અમારી પાસે આવો; બળ વધારનાર, સ્તુતિયોગ્ય ધન અમને આપો. અને હે અર્પણોથી ઉપાસ્ય, અમને પુરુષ્પૃહ—ઘણાંએ ઇચ્છેલું—સુનીતિ અને શ્રેષ્ઠ યશવાળું કલ્યાણ પણ દાન કરો.
Mantra 10
यो विश्वा दयते वसु होता मन्द्रो जनानाम् मधोर्न पात्रा प्रथमान्यस्मै प्र स्तोमा यन्त्वग्नये
જે અગ્નિ સર્વ ધન વહેંચે છે—માનવોનો આનંદદાયક હોતૃ—અને જેને મધુર સોમના પાત્ર સમા અગ્ર અર્પણો અર્પાય છે, તે અગ્નિ તરફ અમારી સ્તુતિઓ પ્રવાહિત થાઓ.
Frequently Asked Questions
It praises Agni as brilliantly kindled fire who protects the right order of the sacrifice (ṛta) and grants prosperity, strength, good guidance, and renown.
‘Pāvaka’ highlights Agni’s purifying power in the rite, while ‘trātā of ṛta’ means he safeguards the properly ordered sacrificial performance and carries offerings without obstruction.
They support the establishment and glorification of the sacrificial fire: the chanters kindle and praise Agni’s radiance, affirm his ritual authority, and then ask him to bestow celebrated, vitality-increasing wealth and auspicious outcomes.