Rig Veda Sukta 25
Mandala 4Sukta 258 Mantras

Sukta 25

Sukta 4.25

Rishi

Vāmadeva Gautama (traditional for RV 4.25)

Devata

Indra (with Agni as ritual locus; Soma as offering-power)

Chandas

Triṣṭubh (probable)

આ સૂક્ત પ્રજ્વલિત અગ્નિ અને પિષિત સોમ દ્વારા યોગ્ય ઉપાસકને ઇન્દ્રની મિત્રતા પસંદ કરવા આમંત્રિત કરે છે અને પૂછે છે કે કોણ તે “પાર ઉતારતી સહાય” શોધશે. તે ઇન્દ્રસંલગ્ન મનુષ્યને અજેય, અને વિશાળ શાંતિમાં આશ્રિત તથા સુરક્ષિત તરીકે સ્તુતિ કરે છે; અને અંતે ઘોષણા કરે છે કે નજીક-દૂરના, સ્થિર વસવાટ કરનારા અને પ્રવાસી, યુદ્ધ કરતા અને પ્રયત્નશીલ—બધા જ લોકો બળ અને વિજય માટે ઇન્દ્રને પુકારે છે.

Mantras

Mantra 1

को अद्य नर्यो देवकाम उशन्निन्द्रस्य सख्यं जुजोष । को वा महेऽवसे पार्याय समिद्धे अग्नौ सुतसोम ईट्टे ॥

આજે દેવકામ, પુરુષાર્થવાન આત્મા—કોણ ઇન્દ્રની સખ્યતા પસંદ કરે છે, તેને આનંદથી સ્વીકારે છે? અથવા મહાન પાર ઉતારનાર સહાય માટે—સોમ પિડીને—પ્રજ્વલિત અગ્નિ સમક્ષ કોણ સ્તુતિ-યજ્ઞ કરે છે?

Mantra 2

को नानाम वचसा सोम्याय मनायुर्वा भवति वस्त उस्राः । क इन्द्रस्य युज्यं कः सखित्वं को भ्रात्रं वष्टि कवये क ऊती ॥

સોમ્ય આનંદને વાણીથી નમન કોણ કરે છે—અને ઉજ્જ્વલ ઉષાઓ જેમ તેને આવરી લે, તેમ મનનો ઉત્સાહ બની ઊભો રહે છે? ઇન્દ્ર સાથે જોડાવા યોગ્ય કોણ—કોણ સખિત્વ માટે, કોણ કવિ માટે ભ્રાતૃત્વ પસંદ કરે છે, અને સાચી ઊતિ (સહાય) કોણ છે?

Mantra 3

को देवानामवो अद्या वृणीते क आदित्याँ अदितिं ज्योतिरीट्टे । कस्याश्विनाविन्द्रो अग्निः सुतस्यांशोः पिबन्ति मनसाविवेनम् ॥

આજે દેવોના અવ (રક્ષણ/કૃપા) કોણ પસંદ કરે છે? કોણ આદિત્યોને—અદિતિને—જ્યોતિને—પૂજે છે? કોના માટે અશ્વિનો, ઇન્દ્ર અને અગ્નિ—પિડી કાઢેલા સોમના અંશને—અવિભક્ત મનથી પીવે છે?

Mantra 4

तस्मा अग्निर्भारतः शर्म यंसज्ज्योक्पश्यात्सूर्यमुच्चरन्तम् । य इन्द्राय सुनवामेत्याह नरे नर्याय नृतमाय नृणाम् ॥

તેને અગ્નિ—ભારત-શક્તિ—રક્ષાકારક શાંતિ (શર્મ) અર્પે, જેથી તે દીર્ઘકાળ સુધી ઊર્ધ્વગામી સૂર્યને નિહાળી શકે. જે કહે છે—“ઇન્દ્ર માટે સોમ પીડીએ”—એ પુરુષ પુરુષ માટે છે, નર્ય (સાચી પુરુષાર્થતા) માટે છે, અને મનુષ્યોમાં સર્વોત્તમ નૃતમ માટે છે.

Mantra 5

न तं जिनन्ति बहवो न दभ्रा उर्वस्मा अदितिः शर्म यंसत् । प्रियः सुकृत्प्रिय इन्द्रे मनायुः प्रियः सुप्रावीः प्रियो अस्य सोमी ॥

ઘણા તેને જીતતા નથી, ન થોડા પણ; કારણ કે અદિતિ તેને વિશાળ શાંતિ (શર્મ) અર્પે છે. પ્રિય છે તે—સુકૃત, સારા કર્મ કરનાર; ઇન્દ્રને મનોયુ (વિચાર-પ્રેરણા) માં પ્રિય; સુપ્રાવી (મજબૂત રક્ષણવાળો) તરીકે પ્રિય; અને તેને સોમિ—સોમ લાવનાર/ધારક—પ્રિય છે.

Mantra 6

सुप्राव्यः प्राशुषाळेष वीरः सुष्वेः पक्तिं कृणुते केवलेन्द्रः । नासुष्वेरापिर्न सखा न जामिर्दुष्प्राव्योऽवहन्तेदवाचः ॥

સુપ્રાવી—સારા આગ્રહ-સહાયવાળો—આ વીર પીડનમાં બળવાન છે; સુષ્વે (સારા પીડનાર) માટે પક્તિ—પરિપક્વ ફળનો ભાગ—રચે છે; ઇન્દ્ર સંપૂર્ણપણે (કેવલ) તેનો બની જાય છે. પરંતુ અસુષ્વે (ન પીડનાર) માટે તે ન આપ્તિ, ન સખા, ન જામી; દુષ્પ્રાવી (ખરાબ સહાયવાળા) નીચે ધકેલાય છે—માત્ર ખાલી વાણી વહન કરનાર.

Mantra 7

न रेवता पणिना सख्यमिन्द्रोऽसुन्वता सुतपाः सं गृणीते । आस्य वेदः खिदति हन्ति नग्नं वि सुष्वये पक्तये केवलो भूत् ॥

ઇન્દ્ર ધનવાન પાણિ સાથે મિત્રતા કરતો નથી; સોમપાન કરનાર સुतપા, જે સોમ ન પિષે (અસુન્વત) તેની સાથે સંમતિ કરતો નથી. તેની વિદ્યા ખેદ ઉપજાવે છે અને નગ્ન શૂન્યતાને આઘાત કરીને ઢાળી દે છે; પરંતુ સારા પિષનાર (સુષ્વય) અને પરિપક્વ (પક્તયે) માટે તે સંપૂર્ણ રીતે ઉપસ્થિત થાય છે.

Mantra 8

इन्द्रं परेऽवरे मध्यमास इन्द्रं यान्तोऽवसितास इन्द्रम् । इन्द्रं क्षियन्त उत युध्यमाना इन्द्रं नरो वाजयन्तो हवन्ते ॥

દૂરના, નજીકના અને મધ્યસ્થ સૌ ઇન્દ્રને પોકારે છે; માર્ગે જતા યાત્રિકો અને વસવાટ કરનારાઓ પણ ઇન્દ્રને પોકારે છે. વસાહત કરનાર અને યુદ્ધ કરનાર પણ ઇન્દ્રને પોકારે છે; બળની સમૃદ્ધિ (વાજ) ઇચ્છનાર નરો ઇન્દ્રને આહ્વાન કરે છે.

Frequently Asked Questions

It urges the worshipper to choose Indra as a friend and protector, approached through Agni with Soma offered, so that one receives strength, safety, and the help that carries one beyond obstacles.

Agni is the ritual “seat” that carries offerings, and Soma is the energizing offering-power especially dear to Indra; together they form the practical sacrificial path for invoking Indra’s aid.

It means the Indra-favored person is granted expansive security and freedom from constriction—an all-around protection that supports success in both daily life and conflict.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App