Sukta 46

Mantra 1

एषो उषा अपूर्व्या व्युच्छति प्रिया दिवः । स्तुषे वामश्विना बृहत् ॥

આ ઉષા—પ્રાચીન હોવા છતાં સદા નવી—વિસ્તૃત રીતે પ્રગટે છે, દ્યૌના પ્રિય. હે અશ્વિનો, હું તમને બૃહત્ (વિશાળ) સ્તુતિ ઉચ્ચારું છું.

Mantra 2

या दस्रा सिन्धुमातरा मनोतरा रयीणाम् । धिया देवा वसुविदा ॥

હે દસ્રા (અદ્ભુત) અશ્વિનો, સિંધુમાતરા—વહેતા જળમાંથી જન્મેલા—મનને અતિ આનંદ આપનાર અને રયિ (સમૃદ્ધિ)ના દાતા; હે દેવો, ધિયા (જાગૃત વિચાર) દ્વારા વસુવિદા (વસુ શોધનાર) બની અમને સાચા ખજાના અપાવો.

Mantra 3

वच्यन्ते वां ककुहासो जूर्णायामधि विष्टपि । यद्वां रथो विभिष्पतात् ॥

હે અશ્વિનો, તમારા ઊંચા-શિખરવાળા મહિમા/શક્તિઓનું વર્ણન વિશાળ સ્વર્ગાસન પર ઉચ્ચારાય છે; જ્યારે તમારો રથ અનેક તેજોથી ઝળહળતો ઉડી નીકળે છે. તે તમારું ઝડપી ગમન અમારા કર્મક્ષેત્રમાં ઉતરે અને માર્ગને પ્રકાશમય કરે.

Mantra 4

हविषा जारो अपां पिपर्ति पपुरिर्नरा । पिता कुटस्य चर्षणिः ॥

હવિષા સાથે અપાંનો જારો—જળોના પ્રિય પ્રેરક—તેમને પરિપૂર્ણ કરે છે; હે નરા, હે વીરો, તે બળવાન પાનકર્તા—ગુપ્ત કક્ષનો પિતા—માનવ યાત્રાઓને ધારણ કરે છે. એ શક્તિ અમામાં જીવનધારાઓને વધારશે અને જે ગુપ્ત છે તેને ખુલ્લું કરશે.

Mantra 5

आदारो वां मतीनां नासत्या मतवचसा । पातं सोमस्य धृष्णुया ॥

હે નાસત્યાઓ, સત્યવચનથી સ્થિર થયેલી વાણી દ્વારા તમે અમારી મતિઓ/વિચારોના દૃઢ આધાર છો. તમારી ધૃષ્ણુ શક્તિથી સોમ પિયો—જેથી અમારી મનોબુદ્ધિ સ્થિર રહે અને દૃષ્ટિના ઋત (ઋત)માં યોગ્ય રીતે કાર્ય કરે.

Mantra 6

या नः पीपरदश्विना ज्योतिष्मती तमस्तिरः । तामस्मे रासाथामिषम् ॥

હે અશ્વિનો, જે (કૃપા) અમને આગળ ધપાવે છે—જ્યોતિર્મય, અંધકારને પાર કરાવનારી—એ પોષક ઇષ્ (ઇષમ્) અમને અહીં દાન કરો, જેથી અમારું અસ્તિત્વ તમસમાંથી ઊઠીને ઋતના નિર્મળ પ્રકાશમાં પ્રવેશે.

Mantra 7

आ नो नावा मतीनां यातं पाराय गन्तवे । युञ्जाथामश्विना रथम् ॥

અમારા વિચારોની નાવ બનીને અમારી પાસે આવો, અમને પરના કાંઠે પહોંચાડવા. હે અશ્વિનો, તમારો રથ જોડો—સુચિત ગતિ અમારા મનને જે વિભાજન છે તે પાર કરીને વિશાળ સત્ય સુધી લઈ જાય.

Mantra 8

अरित्रं वां दिवस्पृथु तीर्थे सिन्धूनां रथः । धिया युयुज्र इन्दवः ॥

તમારું હલકું (અરિત્ર) આકાશ જેટલું વિશાળ છે; નદીઓના તીર્થે તમારો રથ સ્થિત છે. પ્રકાશિત ધિયા દ્વારા સોમના બિંદુઓ પોતે જ જોડાયા છે—એ રીતે અમારા આંતરિક પ્રવાહો યોગ્ય પારાવાર શોધે અને દિવ્ય ગતિ સાથે જોડાઈ જાય.

Mantra 9

दिवस्कण्वास इन्दवो वसु सिन्धूनां पदे । स्वं वव्रिं कुह धित्सथः ॥

હે દિવ્ય સોમબિંદુઓ, હે કણ્વોના વસુ-ધન! નદીઓના પદે—તમે તમારું પોતાનું ગુપ્ત આવરણ ક્યાં સ્થાપવા ઇચ્છો છો? તેને અમામાં પ્રગટ કરો, જેથી છુપાયેલો પ્રકાશ અમારો સ્વધન બને.

Mantra 10

अभूदु भा उ अंशवे हिरण्यं प्रति सूर्यः । व्यख्यज्जिह्वयासितः ॥

ત્યારે અંશુ (કિરણ) માટે સુવર્ણ તેજ ઉત્પન્ન થાય છે; તેની સામે સૂર્ય પ્રગટ થાય છે. જ્વાલાની જિહ્વા—વિવેકશક્તિ—દ્વારા અંધકાર સ્પષ્ટ ઓળખાઈને દૂર થાય છે.

Mantra 11

अभूदु पारमेतवे पन्था ऋतस्य साधुया । अदर्शि वि स्रुतिर्दिवः ॥

ત્યારે પાર ઉતરવા માટે માર્ગ રચાય છે—ઋતનો સુગમ, સદ્‌ગતિમય પંથ; અને દિવ્ય લોકનો વહેતો માર્ગ સ્પષ્ટ દેખાય છે—ઉર્ધ્વારોહણ માટે ખુલેલો પ્રવેશ.

Mantra 12

तत्तदिदश्विनोरवो जरिता प्रति भूषति । मदे सोमस्य पिप्रतोः ॥

એ જ અશ્વિનોની સહાયને સ્તુતિગાયક પ્રાર્થેછે અને પોતાના પ્રતિઉત્તર-સ્તોત્રથી તેને શોભાવે છે; સોમના મદમાં તે બે પોષક-પૂર્ણકર્તા છે, જે સમૃદ્ધિને વધારતા કરે છે.

Mantra 13

वावसाना विवस्वति सोमस्य पीत्या गिरा । मनुष्वच्छम्भू आ गतम् ॥

વિશ્વવત્ (પ્રકાશમાન ચેતનામાં) તેજથી ઝળહળતા, સોમપાનથી અને સ્વીકૃતિના વચન-ગિરાથી—માનવરીતિએ અમારી પાસે આવો, હે શંભૂ, આનંદ અને કલ્યાણના બે શક્તિરૂપો.

Mantra 14

युवोरुषा अनु श्रियं परिज्मनोरुपाचरत् । ऋता वनथो अक्तुभिः ॥

તમારી શ્રી-તેજસ્વિતાને અનુસરી, ઉષા પરિજ્મન (પરિભ્રમણ કરનાર) તે બેની પાસે નજીક આવે છે; રાત્રિઓ દ્વારા તમે ઋત—સત્યક્રમને જીતો અને ખોલો, અંધકારના માર્ગોમાં પણ યોગ્ય વ્યવસ્થા સ્થાપતા.

Mantra 15

उभा पिबतमश्विनोभा नः शर्म यच्छतम् । अविद्रियाभिरूतिभिः ॥

હે અશ્વિનો, તમે બંને પીવો—બંને પૂર્ણપણે પીવો; અને અમને પણ પૂર્ણપણે તમારું શરણ-શાંતિ (શર્મ) આપો—તમારી અવિદ્રિય, અવિરોધિત, અટકાવી ન શકાય એવી સહાયોથી (ઊતિભિઃ)।