Sukta 23

Mantra 1

तीव्राः सोमास आ गह्याशीर्वन्तः सुता इमे । वायो तान्प्रस्थितान्पिब ॥

હે વાયુ, આવો; આ સોમરસો તીવ્ર અને પ્રબળ છે, સુત (પિષિત) છે, આશીર્વાદ-સમૃદ્ધ છે. હે વાયુ, જે રીતે તે અર્પિત છે તેમ તેને પાન કરો.

Mantra 2

उभा देवा दिविस्पृशेन्द्रवायू हवामहे । अस्य सोमस्य पीतये ॥

અમે બે દેવોને—દિવિને સ્પર્શનારા—ઇન્દ્ર અને વાયુને આહ્વાન કરીએ છીએ, આ સોમના પાન માટે.

Mantra 3

इन्द्रवायू मनोजुवा विप्रा हवन्त ऊतये । सहस्राक्षा धियस्पती ॥

ઇન્દ્ર-વાયુ, મનના વેગથી ત્વરિત, વિપ્રો (ઋષિઓ) તમને રક્ષણ માટે આહ્વાન કરે છે—સહસ્રાક્ષ, ધિયાના પતિઓ, અમારી દૃષ્ટિને શાસો અને વિસ્તારો.

Mantra 4

मित्रं वयं हवामहे वरुणं सोमपीतये । जज्ञाना पूतदक्षसा ॥

અમે મિત્ર અને વરુણને સોમપાન માટે આહ્વાન કરીએ છીએ—જાગૃત જન્મેલા, પૂતદક્ષસ (શુદ્ધ વિવેકવાળા) શક્તિરૂપે, અમારા અંદર સુમેળ અને ઋત-ધર્મ સ્થાપનારા.

Mantra 5

ऋतेन यावृतावृधावृतस्य ज्योतिषस्पती । ता मित्रावरुणा हुवे ॥

ઋતથી વધનારા, ઋતથી બળવાન બનેલા, ઋતના જ્યોતિના પતિ એવા તે બેને—મિત્ર-વરુણને—હું આહ્વાન કરું છું, જેથી અમારી સત્તા તેજસ્વી નિયમથી શાસિત થાય.

Mantra 6

वरुणः प्राविता भुवन्मित्रो विश्वाभिरूतिभिः । करतां नः सुराधसः ॥

વરুণ અમારો અગ્રગામી રક્ષક બને; મિત્ર સર્વ સહાયોથી અમારું કાર્ય સિદ્ધ કરે. સુદાતા એવા તે બે દેવો અમને સુવ્યવસ્થા (ઋત) અને સુખ-સમૃદ્ધિમાં સ્થાપિત કરે.

Mantra 7

मरुत्वन्तं हवामह इन्द्रमा सोमपीतये । सजूर्गणेन तृम्पतु ॥

મરુતો સાથે ઇન્દ્રને અમે સોમપાન માટે આવાહન કરીએ છીએ; ગણ સાથે મળીને તે તૃપ્ત થાય. સુસંગત શક્તિઓ સાથે પ્રકાશિત બળ અમામાં કાર્ય કરે.

Mantra 8

इन्द्रज्येष्ठा मरुद्गणा देवासः पूषरातयः । विश्वे मम श्रुता हवम् ॥

ઇન્દ્ર અગ્રસ્થ એવા મરુદગણો, પૂષણ સમ દાતા દેવો—હે સર્વ દેવો, મારી હાક સાંભળો; અને મારી યાત્રા તરફ તમારી તેજસ્વી સહાય વાળો.

Mantra 9

हत वृत्रं सुदानव इन्द्रेण सहसा युजा । मा नो दुःशंस ईशत ॥

હે સુદાનવ (ઉદાર દાતા), ઇન્દ્રની સહસ-શક્તિ સાથે જોડાઈને વૃત્રને હણ; દુઃશંસ (કુવચન કરનાર) શક્તિ અમ પર શાસન ન કરે—અસત્ય અને વૈરી પ્રેરણા તૂટી જાય.

Mantra 10

विश्वान्देवान्हवामहे मरुतः सोमपीतये । उग्रा हि पृश्निमातरः ॥

અમે સર્વ દેવોને, મરુતોને, સોમપાન માટે આહ્વાન કરીએ; કારણ કે પૃશ્નિમાતા એવા તેઓ ઉગ્ર, બળવાન છે—જડતા તોડીને પ્રાણશક્તિને જાગૃત કરનાર.

Mantra 11

जयतामिव तन्यतुर्मरुतामेति धृष्णुया । यच्छुभं याथना नरः ॥

વિજયીઓની જેમ મરુતોનો ગર્જન-તન્યતુ ધૃષ્ણુ બળ સાથે આગળ વધે; હે નરો (વીરો), જ્યારે તમે શુભ તરફ ધસી જાઓ, ત્યારે આત્માની વિજયગતિ માટે માર્ગ ખુલ્લો કરો.

Mantra 12

हस्काराद्विद्युतस्पर्यतो जाता अवन्तु नः । मरुतो मृळयन्तु नः ॥

હસ્કાર અને વિદ્યુતના તેજસ્વી ઝબકારામાંથી જન્મેલા મરુતો અમને સર્વત્ર ઘેરી રક્ષા કરે; તોફાની પવનની આ દેવશક્તિઓ અમને શાંતિ અને આનંદ પ્રદાન કરે.

Mantra 13

आ पूषञ्चित्रबर्हिषमाघृणे धरुणं दिवः । आजा नष्टं यथा पशुम् ॥

હે ચિત્રબર્હિષ પોષન, હે તેજસ્વી (આઘૃણે), સ્વર્ગનું અડગ આધાર અમને લાવી આપ; જેમ કોઈ ભટકેલા પશુને પાછું લાવે તેમ, જે નષ્ટ થયું છે તે અમને પાછું દોરી લાવ.

Mantra 14

पूषा राजानमाघृणिरपगूळ्हं गुहा हितम् । अविन्दच्चित्रबर्हिषम् ॥

તેજસ્વી પોષને ગુહામાં છુપાયેલું, ગુપ્ત સ્થાને સ્થાપિત રાજસત્ત્વ (રાજાનમ્) શોધી કાઢ્યું; તેણે ચિત્રબર્હિષ—પ્રકાશમય આધાર/આસન—ફરી પ્રાપ્ત કર્યું.

Mantra 15

उतो स मह्यमिन्दुभिः षड्युक्ताँ अनुसेषिधत् । गोभिर्यवं न चर्कृषत् ॥

અને તે મારા હિતાર્થે તેજસ્વી ઇન્દુ-બિંદુઓ વડે યોગ્ય ક્રમમાં જોડાયેલાં છ યુક્ત બળોને સ્થિર કરે છે; ગો-કિરણો વડે તે સમૃદ્ધિને વધારેછે—જેમ કોઈ જવને વધારતો હોય તેમ.

Mantra 16

अम्बयो यन्त्यध्वभिर्जामयो अध्वरीयताम् । पृञ्चतीर्मधुना पयः ॥

માતૃ-આપઃ માર્ગો પર ગતિ કરે છે—યજ્ઞની જામી (સગા) શક્તિઓ; તે મધુરતા સાથે સત્તાનું દૂધ (પયઃ) ઢોળે છે અને મિશ્રિત કરે છે, આપણા અંદર અર્પણને પરિપક્વ કરતી.

Mantra 17

अमूर्या उप सूर्ये याभिर्वा सूर्यः सह । ता नो हिन्वन्त्वध्वरम् ॥

જે (આપઃ/શક્તિઓ) સૂર્યની પાસે છે, અને જેમની સાથે સૂર્ય ગતિ કરે છે—તે બધાં અમારી અધ્વર-યજ્ઞને પ્રેરિત કરે, તેને તેજોમય લક્ષ્ય તરફ ધપાવે.

Mantra 18

अपो देवीरुप ह्वये यत्र गावः पिबन्ति नः । सिन्धुभ्यः कर्त्वं हविः ॥

હું દેવરૂપા આપઃ (જળદેવીઓ)ને અહીં નજીક આહ્વાન કરું છું—જ્યાં અમારી ગાવો (કિરણો) પાન કરે છે. સિંધુઓમાંથી અમારું હવિઃ રચાય—વહેતી પવિત્રતાની આંતરિક આહુતિ.

Mantra 19

अप्स्वन्तरमृतमप्सु भेषजमपामुत प्रशस्तये । देवा भवत वाजिनः ॥

આપઃમાં અંતર અમૃત છે; આપઃમાં ભેષજ (ચિકિત્સાશક્તિ) છે. હે આપઃ, અમારી પ્રશસ્તિ અને સમ્યક સ્તુતિ માટે—અમારા માટે દેવશક્તિ બની જાઓ, વાજિનઃ (વિજયી બળ) બની જાઓ.

Mantra 20

अप्सु मे सोमो अब्रवीदन्तर्विश्वानि भेषजा । अग्निं च विश्वशम्भुवमापश्च विश्वभेषजीः ॥

આપઃમાં સોમએ મને કહ્યું: ‘અંતર સર્વ ભેષજો છે.’ અને અગ્નિ પણ વિશ્વશંભુ (સર્વકલ્યાણકારી) છે; અને આપઃ વિશ્વભેષજી (સર્વઔષધિ) છે—સમગ્ર સત્તાને સ્વસ્થ બનાવતી શક્તિઓ.

Mantra 21

आपः पृणीत भेषजं वरूथं तन्वे मम । ज्योक्च सूर्यं दृशे ॥

હે આપઃ (જળદેવીઓ), મારી તનુ માટે ભેષજ—ઉપચારક ઔષધિ—અને વરૂથ—આશ્રયરૂપ રક્ષણ—થી મને પરિપૂર્ણ કરો, જેથી હું દીર્ઘકાલ સુધી સૂર્યને દર્શી શકું.

Mantra 22

इदमापः प्र वहत यत्किं च दुरितं मयि । यद्वाहमभिदुद्रोह यद्वा शेप उतानृतम् ॥

હે આપઃ, મારી અંદર જે કંઈ દુરિત—કષ્ટ અને દોષ—છે તેને આગળ વહેતા લઈ જાઓ, દૂર કરો; અથવા તો મેં બળવો કર્યો હોય, અથવા તો ઉતાવળા વચનથી અસત્ય ઉચ્ચાર્યું હોય.

Mantra 23

आपो अद्यान्वचारिषं रसेन समगस्महि । पयस्वानग्न आ गहि तं मा सं सृज वर्चसा ॥

હે આપઃ, આજે હું તમારાં સાથે ચાલ્યો છું; તમારાં રસ—આનંદમય સાર—થી અમે સંગતિમાં આવ્યા છીએ. હે પયસ્વાન અગ્નિ, આવો; તેજસ્વી વર્ચસથી મને એકત્ર ગૂંથી દો.

Mantra 24

सं माग्ने वर्चसा सृज सं प्रजया समायुषा । विद्युर्मे अस्य देवा इन्द्रो विद्यात्सह ऋषिभिः ॥

હે અગ્નિ, તેજસ્વી વર્ચસથી મને પૂર્ણતા તરફ ઘડો; પ્રજાશક્તિથી પૂર્ણતા તરફ, અને પૂર્ણ આયુષ્યથી પૂર્ણતા તરફ. દેવો મારા વિષે આ જાણે; ઋષિઓ સાથે ઇન્દ્ર મારા અસ્તિત્વમાં તેને પ્રમાણિત કરે.