Sukta 171
Sukta 1.171
Agastya
Maruts
Triṣṭubh
આ સૂક્તમાં અગસ્ત્ય મરુતો—ઝડપદાર તોફાની શક્તિઓ—ને તાત્કાલિક શમાવવા અને આહ્વાન કરવા વિનવે છે: તેઓ ક્રોધ ત્યજી દે, પોતાના અશ્વોને જુએમાંથી મુક્ત કરે અને પોતાની પ્રચંડ શક્તિને કલ્યાણકારી સહાયમાં ફેરવે. અંદરથી તણાવનો સ્વર પણ છે: ગાયક ઇન્દ્રની અતિપ્રબળ મહિમા સામે કંપે છે અને ઇન્દ્ર તથા મરુતો વચ્ચે યોગ્ય સુસંગતિ સ્થાપિત થવી જોઈએ એમ ઇચ્છે છે, જેથી યજ્ઞ અને સમુદાય સુરક્ષિત રહી બળવાન બને. આમ, આ સૂક્ત પ્રાર્થના, સંયમ અને યોગ્ય અર્પણ દ્વારા ઉગ્ર દિવ્ય ઊર્જાને વ્યવસ્થિત, ઉપકારી કર્મમાં પરિવર્તિત કરે છે.
Mantras
Mantra 1
प्रति व एना नमसाहमेमि सूक्तेन भिक्षे सुमतिं तुराणाम् । रराणता मरुतो वेद्याभिर्नि हेळो धत्त वि मुचध्वमश्वान् ॥
તમારી તરફ હું આ નમસ્કાર સાથે આગળ વધું છું; સુઘડ સૂક્ત વડે હું તુરંત ગતિશીલ મરુતોની સુમતિ—સ્પષ્ટ શુભેચ્છા—યાચું છું. હે મરુતો, વેદ્ય સહાયોથી આનંદિત થઈ, તમારો હેળો (ક્રોધ) નીચે મૂકો અને અશ્વોને વિમોચિત કરો—બળો શાંત થઈ ધર્મ્ય કર્મ માટે તૈયાર થાય.
Mantra 2
एष वः स्तोमो मरुतो नमस्वान्हृदा तष्टो मनसा धायि देवाः । उपेमा यात मनसा जुषाणा यूयं हि ष्ठा नमस इद्वृधासः ॥
હે મરુતો, આ તમારો સ્તોમ છે—નમસ્કારથી પરિપૂર્ણ; હૃદયે ઘડાયેલો અને મનથી સ્થાપિત, હે દેવો. મનથી સંમતિ આપતા આ તરફ નજીક આવો; કારણ કે નમસ્કારથી જ તમે વૃદ્ધિ પામો છો, અને તે વૃદ્ધિમાં અમારી સત્તા પણ વિસ્તરે છે.
Mantra 3
स्तुतासो नो मरुतो मृळयन्तूत स्तुतो मघवा शम्भविष्ठः । ऊर्ध्वा नः सन्तु कोम्या वनान्यहानि विश्वा मरुतो जिगीषा ॥
સ્તુત થયેલા મરુતો અમારે પર કૃપાળુ થાઓ; અને સ્તુતિથી પોષિત, દાનશીલ મઘવા ઇન્દ્ર—સાચા સુખનો સર્વોત્તમ કર્તા—બળવાન થાઓ. અમારા માટે ઇચ્છનીય વૃદ્ધિઓ અને અમારા સર્વ દિવસો ઊર્ધ્વગામી રહે—હે મરુતો—વિજયની ઇચ્છા તરફ (નીચલા પ્રવાહો પર વિજય માટે).
Mantra 4
अस्मादहं तविषादीषमाण इन्द्राद्भिया मरुतो रेजमानः । युष्मभ्यं हव्या निशितान्यासन्तान्यारे चकृमा मृळता नः ॥
આ દમનકારી તીવ્ર બળથી હું પાછો હઠું છું, કંપતો—હે મરુતો—ઇન્દ્રના ભયથી. તમારાં માટે નિર્ધારિત હવ્યો તીક્ષ્ણ અને ભયંકર બની ગયાં હતાં; અમે તે દૂર રાખ્યાં છે. અમારે પર કૃપા કરો; શાંતિ, રાહત અને યોગ્ય મર્યાદા આપો.
Mantra 5
येन मानासश्चितयन्त उस्रा व्युष्टिषु शवसा शश्वतीनाम् । स नो मरुद्भिर्वृषभ श्रवो धा उग्र उग्रेभिः स्थविरः सहोदाः ॥
જે બળથી ઉષાના પ્રકાશિત કિરણો વારંવારના પ્રભાતોમાં પોતાના શાશ્વત તેજથી મનને જાગૃત કરે છે—હે વૃષભ, મરુતો સાથે, અમામાં સત્ય-શ્રવણ અને આત્માની કીર્તિ સ્થાપિત કરો: બળવાન સાથે બળવાન, સ્થિર, શક્તિનો દાતા.
Mantra 6
त्वं पाहीन्द्र सहीयसो नॄन्भवा मरुद्भिरवयातहेळाः । सुप्रकेतेभिः सासहिर्दधानो विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥
હે ઇન્દ્ર, વધુ શક્તિશાળી બનવા ઇચ્છતા પુરુષોને તું રક્ષા કર; મરુતો સાથે રહેજે—ક્રોધ દૂર કરેલો રહે. સુપ્રકેત (સુસ્પષ્ટ-દ્રષ્ટિ) શક્તિઓ સાથે વિજય-સામર્થ્ય ધારણ કરીને, અમે આ સાચી પ્રેરણા અને યોગ્ય યુદ્ધને, તથા દીર્ઘકાળ ટકતી દાનશક્તિ ધરાવનાર દાતાને જાણી શકીએ.
Frequently Asked Questions
The hymn asks the Maruts to calm their fierce energy—set down anger, unyoke their steeds—and become benevolent helpers who protect and strengthen the people.
Indra represents overwhelming power. The seer acknowledges that such force can be dangerous if misaligned, so he seeks harmony between Indra and the Maruts and asks for protection.
It suggests the rite felt inauspicious or wrongly charged. The poet symbolically removes what is harmful and prays for mercy, showing that Vedic ritual includes correction and restoring right order.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.