Sukta 132
Sukta 1.132
Indra (primary), with supportive epithets invoking dawn-awakening and straight course
આ સંક્ષિપ્ત ઇન્દ્ર-સૂક્ત પ્રભાતે જાગૃત અને સીધી ગતિએ આગળ વધતી ઇન્દ્રશક્તિને આહ્વાન કરીને, તેજસ્વી લોકમાં વિજય તથા યુદ્ધ અને સ્પર્ધામાં સફળતા માગે છે. અઙ્ગિરસો માટે વલા-સદૃશ બંધ આવરણ ખોલવાનો તેનો આદર્શ પરાક્રમ અને અવરોધરૂપે ગોઠવાયેલા “મસ્તકો”ને પાડી દેવાની તેની કૃત્યસ્મૃતિ કરીને, તેની ભેટો ઉપાસક સુધી સીધી અને શુભ રીતે પહોંચે એવી પ્રાર્થના કરે છે. સૂક્ત યથાવિધિ યજ્ઞ (સોમ-પિષણ/નિષ્પીડન) પર ભાર મૂકે છે અને વિધિને વિરોધ કરનાર અધર્મીઓને ઇન્દ્ર વશમાં કરે એવી વિનંતી કરે છે.
Mantras
Mantra 2
स्वर्जेषे भर आप्रस्य वक्मन्युषर्बुधः स्वस्मिन्नञ्जसि क्राणस्य स्वस्मिन्नञ्जसि । अहन्निन्द्रो यथा विदे शीर्ष्णाशीर्ष्णोपवाच्यः । अस्मत्रा ते सध्र्यक्सन्तु रातयो भद्रा भद्रस्य रातयः ॥
સ્વર્જય (પ્રકાશમય લોક)ના વિજય માટે, યુદ્ધના આરંભે, સ્તોતાના ઉચ્ચાર સાથે—હે ઉષર્બુધ (ઉષા-જાગૃત શક્તિ)!—તારા પોતાના સીધા માર્ગે, તારા પોતાના સીધા માર્ગે, આગળ વધતી શક્તિ સાથે: જેમ ઇન્દ્રએ અમારા જ્ઞાન માટે, નામ લઈને પ્રગટ કરવાના, શિર્ષ પર શિર્ષ એવા શત્રુઓને પાડી દીધા; તેમ અહીં તારી દાનરાશિઓ સધ્ર્યક (સીધી રીતે) અમારી તરફ આવે—ભદ્ર, ભદ્રની દાનરાશિઓ.
Mantra 3
तत्तु प्रयः प्रत्नथा ते शुशुक्वनं यस्मिन्यज्ञे वारमकृण्वत क्षयमृतस्य वारसि क्षयम् । वि तद्वोचेरध द्वितान्तः पश्यन्ति रश्मिभिः । स घा विदे अन्विन्द्रो गवेषणो बन्धुक्षिद्भ्यो गवेषणः ॥
તારું તે પ્રયઃ—પ્રાચીન રીતથી ચાલતું, ગુંજતું—જેનાથી યજ્ઞમાં તેમણે પોતાના માટે વિશાળ દ્વાર બનાવ્યું, ઋતનું નિવાસ, એક ઘર. તેને હું પ્રગટ કહું; ત્યાર પછી તેઓ કિરણો વડે અંદર જ જોઈ લે છે. આમ ઇન્દ્ર—ગવેષણ (પ્રકાશમય ગાયો/કિરણ-ધેનુઓનો શોધક)—વિદે (જાણનાર)ને અનુસરે; બન્ધુક્ષિત્ભ્યો માટે પણ ગવેષણ, પ્રકાશમય ધેનુઓનો શોધક.
Mantra 4
नू इत्था ते पूर्वथा च प्रवाच्यं यदङ्गिरोभ्योऽवृणोरप व्रजमिन्द्र शिक्षन्नप व्रजम् । ऐभ्यः समान्या दिशास्मभ्यं जेषि योत्सि च । सुन्वद्भ्यो रन्धया कं चिदव्रतं हृणायन्तं चिदव्रतम् ॥
હવે તો આ પણ, પૂર્વવત્, પ્રઘોષિત કરવાનું છે: અઙ્ગિરસો માટે તું વ્રજ (ગૌ-વાડો) ખોલ્યો—હે ઇન્દ્ર, શીખવતાં શીખવતાં તું બંધ વાડો ખોલ્યો. એ જ સમાન દિશામાંથી અમારે માટે વિજય મેળવો અને યુદ્ધ પણ કરો. અને સોમ પિરસનારાઓ માટે કોઈપણ અવ્રત (નિયમવિહિન)ને વશમાં કરો—અવ્રતમાં ક્રોધે ધધકતો હોય તેને પણ અવ્રતને જ.
Mantra 5
सं यज्जनान्क्रतुभिः शूर ईक्षयद्धने हिते तरुषन्त श्रवस्यवः प्र यक्षन्त श्रवस्यवः । तस्मा आयुः प्रजावदिद्बाधे अर्चन्त्योजसा । इन्द्र ओक्यं दिधिषन्त धीतयो देवाँ अच्छा न धीतयः ॥
જ્યારે શૂરવીર (ઇન્દ્ર) ક્રતુઓ—ઇચ્છાશક્તિઓ—દ્વારા જનસમૂહોને નિહાળી, યુદ્ધમાં પ્રાપ્ત થનારા હિતધન માટે ગોઠવે છે, ત્યારે શ્રવસ (યશ) ઇચ્છનારાઓ આગળ ધસી આવે છે અને યજ્ઞ કરે છે—શ્રવસ ઇચ્છનારાઓ પ્રગટ યજન કરે છે. પ્રતિરોધને હાંકી કાઢવાના ક્ષણે, તેઓ તેને ઓજસથી આયુષ્ય—પ્રજાવંત (સંતતિસમૃદ્ધ) જીવન—માટે સ્તુતિથી અર્ચે છે. ધીતિઓ (પ્રેરિત વિચારો) ઇન્દ્ર માટે ઓક્ય (નિવાસ/આશ્રય) સ્થાપિત કરવા ઇચ્છે છે; ધીતિઓ દેવોને તરફ વળે છે.
Frequently Asked Questions
For victory and success, for gifts to come directly and auspiciously, and for Indra to remove obstacles and defeat lawless opponents who resist the rite.
It recalls a famous Indra-deed: he opened the closed pen/enclosure (vraja), releasing hidden wealth/light. The hymn uses this as proof that Indra can also ‘open’ blocked conditions for the worshipper.
It suggests direct, unhindered movement of Indra’s power and gifts—both outwardly (victory and protection) and inwardly (clear will that cuts through confusion and obstruction).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.