Sukta 131

Mantra 1

इन्द्राय हि द्यौरसुरो अनम्नतेन्द्राय मही पृथिवी वरीमभिर्द्युम्नसाता वरीमभिः । इन्द्रं विश्वे सजोषसो देवासो दधिरे पुरः । इन्द्राय विश्वा सवनानि मानुषा रातानि सन्तु मानुषा ॥

ઇન્દ્ર માટે જ દ્યૌઃ (આકાશ), અસુર (સ્વાધીન અધિપતિ), નમ્યો છે; ઇન્દ્ર માટે મહી પૃથિવી પોતાની વરીમભિઃ (વિસ્તારો) વડે વિસ્તરી છે—અને પોતાની વરીમભિઃ વડે દ્યુમ્નસાતા (પ્રકાશમય તેજ) પ્રાપ્ત કર્યું છે. સર્વ દેવો સજોષસઃ (એકમત) થઈ ઇન્દ્રને પુરઃ (અગ્રસ્થાને) સ્થાપે છે. ઇન્દ્ર માટે સર્વ માનુષ સવનાનિ (માનવ સોમ-પિષણ/યજ્ઞ-પ્રેસિંગ) રાતાનિ (ભેટો) બને—માનવ અર્પણો જ રહે.

Mantra 2

विश्वेषु हि त्वा सवनेषु तुञ्जते समानमेकं वृषमण्यवः पृथक्स्वः सनिष्यवः पृथक् । तं त्वा नावं न पर्षणिं शूषस्य धुरि धीमहि । इन्द्रं न यज्ञैश्चितयन्त आयवः स्तोमेभिरिन्द्रमायवः ॥

વિશ્વના સર્વ સવન-પ્રસવણોમાં તેઓ તને જ પ્રેરિત કરે છે—એક જ, સમાન ઇન્દ્રને; છતાં દૃઢ-ઇચ્છાવાળા સાધકો તને પ્રત્યેક પોતપોતાની રીતથી, પોતપોતાના સ્વર્ગ માટે શોધે છે. તને અમે નાવ સમ, પાર ઉતારનાર તરણી સમ, શૂષ (ઉછાળ/આક્રમણ)ના જુએ પર સ્થાપીએ છીએ. યજ્ઞોથી સાધકો ઇન્દ્રને પ્રજ્વલિત કરે છે; સ્તોત્રોથી સાધકો ઇન્દ્રને જાગૃત કરે છે.

Mantra 3

वि त्वा ततस्रे मिथुना अवस्यवो व्रजस्य साता गव्यस्य निःसृजः सक्षन्त इन्द्र निःसृजः । यद्गव्यन्ता द्वा जना स्वर्यन्ता समूहसि । आविष्करिक्रद्वृषणं सचाभुवं वज्रमिन्द्र सचाभुवम् ॥

મિથુન—યુગલ સાધકો—સહાય ઇચ્છતા તારી તરફ વિસ્તર્યા છે: વ્રજ (વાડો/ઘેરો) જીતવા માટે અને ગવ્ય (ગાયોનું તેજસ્વી ધન) મુક્ત કરવા માટે; તેઓ, હે ઇન્દ્ર, તેને મુક્ત કરવા સમર્થ છે. જ્યારે ગાયો શોધતા, સ્વર (પ્રકાશ/સ્વર્ગીય તેજ) શોધતા બે જન તારા સંયોગમાં એકત્ર થાય છે, ત્યારે તું વृषણ-બળને પ્રગટ કરે છે—સહભૂ (સહચર) એવા વજ્રને, હે ઇન્દ્ર, સહભૂ એવા વજ્રને.

Mantra 4

विदुष्टे अस्य वीर्यस्य पूरवः पुरो यदिन्द्र शारदीरवातिरः सासहानो अवातिरः । शासस्तमिन्द्र मर्त्यमयज्युं शवसस्पते । महीममुष्णाः पृथिवीमिमा अपो मन्दसान इमा अपः ॥

તારા આ વીર્યને પ્રાચીનો જાણે છે: જ્યારે, હે ઇન્દ્ર, તું શારદી (શરદઋતુની) દૃઢ ગઢોને ભેદી ગયો—વિજયી બની, ભેદી ગયો. હે ઇન્દ્ર, શવસસ્પતે (બળના સ્વામી), યજ્ઞવિહિન એવા મર્ત્યને દંડ કર. આનંદિત થઈ તું મહાન પૃથ્વીને ઓછો કર્યો નથી; તું આ જળોને મુક્ત કર્યા છે—આ જળોને.

Mantra 5

आदित्ते अस्य वीर्यस्य चर्किरन्मदेषु वृषन्नुशिजो यदाविथ सखीयतो यदाविथ । चकर्थ कारमेभ्यः पृतनासु प्रवन्तवे । ते अन्यामन्यां नद्यं सनिष्णत श्रवस्यन्तः सनिष्णत ॥

હે વૃષભ (ઇન્દ્ર)! મદોના ઉલ્લાસોમાં તેઓ નિશ્ચયે તારા આ વીર્યનું ગાન કરતા રહ્યા—જ્યારે તું ઉત્સુક ઉપાસકોને સહાય કરતો હતો, જ્યારે તું તેમને સખા સમે સહાય કરતો હતો. તું યુદ્ધોમાં આગળ વધવા માટે તેમને કર્મનો માર્ગ રચ્યો; યશ ઇચ્છતા તેઓ જીત્યા—નદી પછી નદી તેઓ જીતતા ગયા.

Mantra 6

उतो नो अस्या उषसो जुषेत ह्यर्कस्य बोधि हविषो हवीमभिः स्वर्षाता हवीमभिः । यदिन्द्र हन्तवे मृधो वृषा वज्रिञ्चिकेतसि । आ मे अस्य वेधसो नवीयसो मन्म श्रुधि नवीयसः ॥

અને આ ઉષા પણ અમામાં આનંદ લે; કારણ કે અમારા હવિષ્ય અને અમારા આહ્વાનો સાથે—સ્વર્ (પ્રકાશમય લોક) જીતાડનાર આહ્વાનો સાથે—સ્તોત્ર માટે જાગ. હે ઇન્દ્ર, વજ્રધારી વૃષભ! તું જ્યારે આક્રમક પ્રતિરોધો (મૃધ)ને હણવાની રીત ઓળખે છે, ત્યારે આ વેધસ (ઋષિ)ની નવીન પ્રેરણા—મારું આ નવું મનન—પણ સાંભળ; આ નવીનને સાંભળ.

Mantra 7

त्वं तमिन्द्र वावृधानो अस्मयुरमित्रयन्तं तुविजात मर्त्यं वज्रेण शूर मर्त्यम् । जहि यो नो अघायति शृणुष्व सुश्रवस्तमः । रिष्टं न यामन्नप भूतु दुर्मतिर्विश्वाप भूतु दुर्मतिः ॥

હે ઇન્દ્ર! તું બળમાં વધતો, હે શૂર, વજ્રથી તે મર્ત્યને પ્રહાર કર—જે અમારો દ્વેષી છે, અમને હાનિ કરવા ઇચ્છે છે, હે તુવિજાત! જે અમને અઘાય છે તેને સંહાર; હે સુશ્રવસ્તમ (અતિપ્રખ્યાત), અમારું સાંભળ. અમારા માર્ગ પર રિષ્ટ (ઘાતક આઘાત) સમી દુર્મતિ ન રહે; સર્વ દુર્મતિ દૂર થઈ જાય—દૂર થઈ જાય.