Sukta 122

Mantra 1

प्र वः पान्तं रघुमन्यवोऽन्धो यज्ञं रुद्राय मीळ्हुषे भरध्वम् । दिवो अस्तोष्यसुरस्य वीरैरिषुध्येव मरुतो रोदस्योः ॥

હે રઘુમન્યુ (ઝડપી ઉત્સાહવાળા) વઃ, રક્ષિત પાન્ત અર્પણ અને પિષાયેલો આનંદરસ (અંધઃ/સોમ) આગળ લાવો; કૃપાળુ ઉપચારક રુદ્રને યજ્ઞ અર્પો. દિવ્ય તેજસ્વી શક્તિના મહાન સ્વામીનું તેના વીર મરુતો સાથે સ્તવન કરો—જે બે લોક (રોદસી) વચ્ચે બાણતૂણ સમ, શક્તિઓથી ભરપૂર ઊભા રહે છે.

Mantra 2

पत्नीव पूर्वहूतिं वावृधध्या उषासानक्ता पुरुधा विदाने । स्तरीर्नात्कं व्युतं वसाना सूर्यस्य श्रिया सुदृशी हिरण्यैः ॥

પત્ની સમ, પ્રથમ આહ્વાનિત આનંદને વિસ્તૃત કરતી, ઉષા અને નક્તા અનેક રીતે જાણતી, પ્રાચીન સ્તુતિ-આહ્વાનને વધારતી જાય છે. વિસ્તૃત વસ્ત્ર ધારણ કરીને, સૂર્યની શ્રીથી સુદૃશી, સુવર્ણ તેજથી ઝળહળતી—તેઓ નિયમિત ક્રમમાં પ્રગટ-અસ્ત થતી પર્યાયતા અમારા માટે ખુલ્લી કરે છે.

Mantra 3

ममत्तु नः परिज्मा वसर्हा ममत्तु वातो अपां वृषण्वान् । शिशीतमिन्द्रापर्वता युवं नस्तन्नो विश्वे वरिवस्यन्तु देवाः ॥

અમને પરિજ્મા—વિસ્તૃત ગતિશીલ શક્તિ—આનંદિત કરે; અપાં વૃષણ્વાન, જળોની પ્રબળ પવનશક્તિ અમને આનંદિત કરે. હે ઇન્દ્ર અને પર્વત, અમારા માટે બળોને તીક્ષ્ણ કરો. ત્યારબાદ સર્વ દેવો અમારે માટે વિશાળ અવકાશ (વરિવસ) કરે—આત્માના મુક્ત ગતિ અને વિજયી બનવા માટે જગ્યા.

Mantra 4

उत त्या मे यशसा श्वेतनायै व्यन्ता पान्तौशिजो हुवध्यै । प्र वो नपातमपां कृणुध्वं प्र मातरा रास्पिनस्यायोः ॥

અને તે દેવશક્તિઓ—મારા યશ માટે અને શ્વેત તેજના પ્રકાશમાન પ્રસાર માટે—રક્ષિત રહી નજીક આવે, જેથી ઔશિજ તેમને આહ્વાન કરી શકે. તમે તમારા માટે અપાં નપાત્ (જળનો પુત્ર)ને તૈયાર કરો; રાસ્પિનના બે માતાઓને આગળ લાવો—જે પ્રકાશની વૃદ્ધિને અંદરથી ધારણ કરે અને ઘડે છે.

Mantra 5

आ वो रुवण्युमौशिजो हुवध्यै घोषेव शंसमर्जुनस्य नंशे । प्र वः पूष्णे दावन आँ अच्छा वोचेय वसुतातिमग्नेः ॥

હું તમારી પાસે રુવણ્યુ—આકાંક્ષાનો ઉદ્ઘોષ—લાવું છું, જેથી ઔશિજ આહ્વાન કરી શકે; અર્જુનના સ્તુતિ-ઘોષ જેવી સ્પષ્ટ પોકાર, જે પોતાનો ભાગ પ્રાપ્ત કરે. અને તમારા માટે, દાતા પૂષણને, હું સીધા તેની તરફ વાણી ઉચ્ચારું છું—અગ્નિના વસુત્વની પ્રાપ્તિ, આત્માના અગ્નિની સ્થિર સંપત્તિ.

Mantra 6

श्रुतं मे मित्रावरुणा हवेमोत श्रुतं सदने विश्वतः सीम् । श्रोतु नः श्रोतुरातिः सुश्रोतुः सुक्षेत्रा सिन्धुरद्भिः ॥

હે મિત્ર-વરুণ, મારી હાક સાંભળો; અને તમારી સત્તાના સદનમાં સર્વ દિશાઓથી પણ તેને સાંભળો. સાંભળાવનાર દાતા અમને સાંભળે—સુશ્રવણ થાય; જળોથી ભરેલી સિંધુ નદી અમારે માટે સુક્ષેત્ર બને, ઋતની ગતિ માટે વિશાળ માર્ગ બને.

Mantra 7

स्तुषे सा वां वरुण मित्र रातिर्गवां शता पृक्षयामेषु पज्रे । श्रुतरथे प्रियरथे दधानाः सद्यः पुष्टिं निरुन्धानासो अग्मन् ॥

હે વરુણ અને મિત્ર, હું તમારી તે દાતૃત્વભરી ભેટનું સ્તવન કરું છું—પજ્રોએ વૃદ્ધિના સ્પર્ધામાં જીતેલી, પ્રકાશમય ગાયો—કિરણો—સૈંકડો. શ્રુતરથ અને પ્રિયારથ ધારણ કરતાં તેઓ આવ્યા, અને તરત જ પુષ્ટિ તથા પરિપૂર્ણતા નિશ્ચિત કરી.

Mantra 8

अस्य स्तुषे महिमघस्य राधः सचा सनेम नहुषः सुवीराः । जनो यः पज्रेभ्यो वाजिनीवानश्वावतो रथिनो मह्यं सूरिः ॥

હું મહાદાતાના આ રાધસ્ (બક્ષિસ/સમૃદ્ધિ)નું સ્તવન કરું છું; હે નહુષ, સારા વીરો સાથે મળીને આપણે તેને પ્રાપ્ત કરીએ. જે સૂરી (ઉદાર દાતા), વાજિનીવાન્ (બળવાન ગતિશક્તિથી સમૃદ્ધ) બની, પજ્રોને ઘોડા અને રથ આપે છે—એ તેજસ્વી દાતા એ જ દાન મને પણ વિસ્તારે: વિજયી ગતિનાં સાધનો અને આત્માને આગળ ધપાવવાની શક્તિ.

Mantra 9

जनो यो मित्रावरुणावभिध्रुगपो न वां सुनोत्यक्ष्णयाध्रुक् । स्वयं स यक्ष्मं हृदये नि धत्त आप यदीं होत्राभिॠतावा ॥

મનુષ્યોમાં જે કોઈ મિત્ર-વરુણ પ્રત્યે વૈરભાવ રાખે છે, અને તમારા માટે શુદ્ધિકરણનાં જળોને દોહતો/દબાવતો નથી—દૃષ્ટિથી હાનિ કરનાર—તે પોતે જ પોતાના હૃદયમાં યક્ષ્મા (રોગ) સ્થાપે છે, જ્યારે તે ઋત (સત્ય-વ્યવસ્થા)માં જીવતા, હોત્રા (યાજકશક્તિ) દ્વારા સ્થિર એવા ઋતાવાનોને પીડે છે.

Mantra 10

स व्राधतो नहुषो दंसुजूतः शर्धस्तरो नरां गूर्तश्रवाः । विसृष्टरातिर्याति बाळ्हसृत्वा विश्वासु पृत्सु सदमिच्छूरः ॥

સ—નહુષનો પુત્ર, દક્ષતાથી પ્રેરિત—માનવોના દળો કરતાં વધુ પ્રબળ, સુસ્થાપિત કીર્તિવાળો; મુક્ત કરેલા દાન સાથે આગળ વધે છે, દૃઢ માર્ગોમાંથી બળપૂર્વક પસાર થાય છે; સર્વ યુદ્ધોમાં એ શૂર સદા વિજયી પ્રગતિને જ ઇચ્છે છે.

Mantra 11

अध ग्मन्ता नहुषो हवं सूरेः श्रोता राजानो अमृतस्य मन्द्राः । नभोजुवो यन्निरवस्य राधः प्रशस्तये महिना रथवते ॥

પછી અમૃતના મધુર રસથી આનંદિત રાજાઓ તેજસ્વી દાતાના આહ્વાનને સાંભળીને આવે; આકાશની ગતિ સમા ઝડપી, આશ્રય માગનારના રાધ (બક્ષિસ/સમૃદ્ધિ)ને બહાર લાવનાર—એ રીતે પોતાની મહિમાથી રથવાળાની પ્રશંસા થાય.

Mantra 12

एतं शर्धं धाम यस्य सूरेरित्यवोचन्दशतयस्य नंशे । द्युम्नानि येषु वसुताती रारन्विश्वे सन्वन्तु प्रभृथेषु वाजम् ॥

“આ છે એ શર્ધ (દળ), આ છે એ ધામ (આધાર/નિવાસ), તે તેજસ્વી દાતાનું”—એમ તેમણે દશતયના અંશ માટે કહ્યું; જેમામાં તેજસ્વી દ્યુમ્નો અને વસુતા (ધનસમૃદ્ધિ) આનંદ કરે છે: પ્રભૃત (અર્પિત) હવિષ્યોમાં સર્વે વાજ (બળ/વિજય)ની પૂર્ણતા મેળવે.

Mantra 13

मन्दामहे दशतयस्य धासेर्द्विर्यत्पञ्च बिभ्रतो यन्त्यन्ना । किमिष्टाश्व इष्टरश्मिरेत ईशानासस्तरुष ऋञ्जते नॄन् ॥

અમે દશતયના દાનના ભાગમાં આનંદ કરીએ છીએ; દ્વિ-પંચ—બે વાર પાંચ—પોષણની ધારાઓને ધારણ કરીને અન્ન લઈને આવે છે. આ શું છે—ઇચ્છિત અશ્વો, ઇચ્છિત રશ્મિઓ? આ અધિપતિઓ, અપરાજેય, આગળ ધસી જઈ મનુષ્યોને ગતિમાં પ્રવર્તાવે છે.

Mantra 14

हिरण्यकर्णं मणिग्रीवमर्णस्तन्नो विश्वे वरिवस्यन्तु देवाः । अर्यो गिरः सद्य आ जग्मुषीरोस्राश्चाकन्तूभयेष्वस्मे ॥

સુવર્ણકર્ણ, મણિગ્રીવ એવા અર્ણસ્—અસ્તિત્વના તે પ્રવાહ—પ્રતિ અમારે માટે સર્વ દેવો માર્ગ વિસ્તારે. આર્ય વાણી તરત જ અમારી પાસે આવી પહોંચે; અને ઉષા-ગાયો તેજસ્વી બની, અંદર અને બહાર—બન્ને લોકોમાં—અમારા માટે પ્રકાશિત થાય.

Mantra 15

चत्वारो मा मशर्शारस्य शिश्वस्त्रयो राज्ञ आयवसस्य जिष्णोः । रथो वां मित्रावरुणा दीर्घाप्साः स्यूमगभस्तिः सूरो नाद्यौत् ॥

મારા માટે મશર્શારના સંતાન ચાર છે; વિજયી રાજા આયવસના ત્રણ છે. હે મિત્ર-વરুণ, તમારો રથ—દીર્ઘ માર્ગે વ્યાપક ગતિ ધરાવતો, સુયોજિત લગામોવાળો—આજે સૂર્ય સમો પ્રકાશિત થયો છે.