Adhyaya 92

આ અધ્યાયમાં રાજા પૃથુ નારદને વિનંતી કરે છે કે કાર્ત્તિક (અને માઘ) સ્નાન-વ્રતની વ્યવહારિક રીત, આચરણ-નિયમો તથા વ્રત-સમાપ્તિનો ક્રમ વિગતે જણાવો. ઉત્તરખંડની પરંપરાગત વર્ણનશૈલીમાં (પુલસ્ત્ય–ભીષ્મ પરંપરાની છાપ સાથે) કહેવામાં આવે છે કે કાર્ત્તિક-વ્રતનો આરંભ આશ્વિન શુક્લ એકાદશીએ કરવો, બ્રાહ્મમુહૂર્તે ઉઠવું, અને શૌચ-શુદ્ધિના કડક નિયમો પાળવા. ખાસ કરીને મલોત્સર્ગ પછીની શુદ્ધિ બ્રહ્મચારી, વાનપ્રસ્થ, યતિ, પ્રવાસી, સ્ત્રીઓ/શૂદ્ર વગેરેની સ્થિતિ પ્રમાણે ભેદથી નિર્ધારિત છે; મુખ-દંત શુદ્ધિ, વનસ્પતિ પ્રાર્થના, તેમજ કેટલાક દિવસોમાં દંતધાવન નિષેધ અને દંતકાષ્ઠ/સામગ્રીના નિયમો પણ આવે છે. પછી મંદિરકેન્દ્રિત ભક્તિનું વર્ણન થાય છે—વિષ્ણુ (અને શિવ)ની પૂજા, કીર્તન, અને ગાયક-વાદકોનો સત્કાર. કલિયુગમાં જ્યાં ભક્તો હરિનામ ગાય છે ત્યાં વિષ્ણુ નિવાસ કરે છે એવી શિક્ષા આપવામાં આવે છે. અંતે દેવતા અનુસાર સ્વીકાર્ય/વર્જિત ફૂલોના નિયમો અને ક્ષમા-યાચનાની પ્રાર્થના આપવામાં આવી છે; વ્રતીના પાપોનો નાશ અને તેના પિતૃઓ સહિત વિષ્ણુલોક પ્રાપ્તિનું ફળ પ્રતિજ્ઞાત છે.