Adhyaya 49

યુધિષ્ઠિરે શ્રીકૃષ્ણને પૂછ્યું—વૈશાખ શુક્લપક્ષની એકાદશીનું મહાત્મ્ય શું છે? શ્રીકૃષ્ણે કહ્યું કે પૂર્વે શ્રીરામચંદ્રે વસિષ્ઠને પૂછ્યું હતું, “પાપ અને શોકનો નાશ કરતું સર્વોત્તમ વ્રત કયું?” વસિષ્ઠે ઉત્તર આપ્યો—આ મોહિની (રામ) એકાદશી છે; તે મોહ દૂર કરે છે અને મહાપાપના ઢગલા નાશ કરે છે. પછી એક ઉપાખ્યાન આવે છે: ભદ્રાવતીમાં ધર્મનિષ્ઠ વૈશ્ય ધનપાલનો પાંચમો પુત્ર ધૃષ્ટબુદ્ધિ દુર્વ્યસનમાં પડ્યો. તેને ઘરેથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યો; આગળ જઈ તે શિકારી અને અપરાધી બની દરિદ્રતા તથા દુઃખ ભોગવતો રહ્યો. દૈવયોગે ગંગાસ્નાન પછી તેની મુલાકાત ઋષિ કૌંડિન્ય સાથે થઈ; ઋષિના વસ્ત્રના સ્પર્શથી તેનું અંતઃકરણ શુદ્ધ થયું. કૌંડિન્યે તેને મોહિની એકાદશીનું વ્રત કરવાનું ઉપદેશ આપ્યો. ધૃષ્ટબુદ્ધિએ વ્રત પાળીને પાપમુક્ત થઈ દિવ્ય સ્વરૂપ ધારણ કર્યું અને વૈષ્ણવ લોકને પામ્યો. અંતે કહેવામાં આવે છે કે આ વ્રત અનેક યજ્ઞોથી પણ શ્રેષ્ઠ છે અને તેનું શ્રવણ-પઠન મહાપુણ્ય આપે છે.