Adhyaya 43

આ અધ્યાયમાં માઘ શુક્લ પક્ષની ‘જયા એકાદશી’ વ્રતની મહિમા વર્ણવાય છે. શ્રીકૃષ્ણ યુધિષ્ઠિરને કહે છે કે આ એકાદશી પરમ પાવન છે—બ્રહ્મહત્યાજેવા મહાપાપો પણ નાશ કરે છે અને પિશાચ-અવસ્થાની અધોગતિમાંથી પણ ઉદ્ધાર કરે છે. અંતર્ગત દિવ્ય કથામાં ગંધર્વ માલ્યવાન અને અપ્સરા પુષ્પદંતી ઇન્દ્રની આજ્ઞાનો અવમાન કરી ક્રીડામાં મગ્ન રહેતાં, ઇન્દ્ર તેમને શાપ આપી પિશાચ બનાવે છે. તેઓ હિમવત પર દુઃખ ભોગવે છે; પરંતુ દૈવયોગે જયા એકાદશીના દિવસે અજાણતાં ઉપવાસ, અહિંસા અને રાત્રિ જાગરણ થઈ જાય છે. વિષ્ણુના પ્રભાવથી તેમનું પિશાચત્વ નષ્ટ થઈ મૂળ દિવ્ય સ્વરૂપ પાછું મળે છે. સ્વર્ગમાં પરત જઈ તેઓ વાસુદેવ અને જયા-વ્રતની કૃપા સ્વીકારે છે; ઇન્દ્ર પણ તેમની શુદ્ધિ માની હરિભક્તિનું સ્તવન કરે છે. અંતે શ્રીકૃષ્ણ એકાદશી પાલન તથા આ કથાના શ્રવણ-પઠનથી વૈકુંઠમાં દીર્ઘ નિવાસનું ફળ જણાવે છે.