Adhyaya 250

આ અધ્યાયમાં યાદવવંશની કડી જોડીને કહેવામાં આવે છે કે શ્રીકૃષ્ણ અને રુક્મિણીને મદનાંશ પ્રદ્યુમ્નનો જન્મ થયો અને ત્યારબાદ અનિરુદ્ધ પ્રગટ થયા. ઉષા સ્વપ્નમાં એક દિવ્ય યુવાનને જોઈ મોહિત થાય છે; તેની સખી ચિત્રલેખા ચિત્રો દોરી તેની ઓળખ અનિરુદ્ધ તરીકે કરે છે અને માયાબળે તેને દ્વારકાથી માહિષ્મતીમાં લઈ આવે છે. વાત ખુલતાં અનિરુદ્ધ બાણાસુરના રક્ષકોને હરાવે છે, પરંતુ નાગપાશ અસ્ત્રથી બંધાઈ જાય છે. ત્યારે શ્રીકૃષ્ણ સેનાસહિત આવે છે. વરદાનના બંધનથી બાણનું રક્ષણ કરનાર શંકર (રુદ્ર) હરિ સાથે યુદ્ધ કરે છે. યુદ્ધમાં તાપજ્વર અને શીતજ્વર પ્રગટ થાય છે; હરિ-હર યુદ્ધનું શ્રવણ રોગનાશક અને પુણ્યપ્રદ કહેવાયું છે. શ્રીકૃષ્ણ મોહનાસ્ત્રથી શંકરને સ્તંભિત કરે છે; પાર્વતી પ્રાર્થના કરે ત્યારે શંકર શ્રીકૃષ્ણની પરમતા સ્તવી શરણ લે છે. શ્રીકૃષ્ણ બાણાસુરની અનેક ભુજાઓ કાપી છતાં તેને મારતા નથી; દયાથી જીવનદાન આપી સમાધાન કરે છે. અનિરુદ્ધ મુક્ત થાય છે, ઉષા-અનિરુદ્ધનું વિવાહ વિધિપૂર્વક થાય છે અને પછી સૌ દ્વારકામાં પરત ફરે છે.