Adhyaya 249

આ અધ્યાયમાં શ્રી વાસુદેવ (કૃષ્ણ)ની રાણીઓનું સ્મરણ કરીને તેમના વિવાહપ્રસંગો—સ્વયંવર, પરાક્રમ અને ધર્મરક્ષા—સાથે સંક્ષેપમાં વર્ણવાયા છે. ત્યારબાદ સ્યમંતક મણિનો પ્રસંગ આવે છે: પ્રસેનનું મૃત્યુ, લોકોએ કૃષ્ણ પર શંકા કરવી, સત્ય જાણવા કૃષ્ણનું અનુસંધાન, ગુફામાં જાંબવાન સાથે મુલાકાત, દસ રાતનું યુદ્ધ, અંતે વાસુદેવની દિવ્યતા ઓળખાવું; પછી મણિ પરત આપવો અને જાંબવતી સાથે વિવાહ। પછી ભૂમિપુત્ર નરકાસુરનો વધ, દેવલોકની સંપત્તિ-રત્નોની પુનઃપ્રાપ્તિ, અને સોળ હજાર કન્યાઓનું ધર્મપૂર્વક પાણિગ્રહણ વર્ણવાયું છે. સ્વર્ગમાં શચી દ્વારા સત્યભામાનું અપમાન થતાં કૃષ્ણ પારિજાત વૃક્ષ લઈ આવે છે, ઇન્દ્ર સાથે યુદ્ધ કરે છે અને સમાધાનથી તેને થોડા સમય માટે દ્વારકામાં સ્થાપે છે। અહીં ભાદ્રપદ શુક્લ ચતુર્થીએ ચંદ્રદર્શનથી ખોટા આરોપનો દોષ લાગી શકે છે એમ જણાવે છે; તેમજ સ્યમંતક કથા શ્રવણ કરવાથી મિથ્યાવચન અને અપવાદનું પાપ નાશ પામે છે એવો ઉપદેશ આપે છે।