Adhyaya 221

આ અધ્યાયમાં રાણી હેમાંગી એક દિવ્ય ચિત્રિત ગ્રંથ દર્શાવે છે, જેમાં અવતારો, લોકાલોક, સાત દ્વીપો અને સાત સમુદ્રોનું વર્ણન છે. ભારતવર્ષની નદીઓ તથા ઇન્દ્રપ્રસ્થ અને પ્રયાગના તીર્થમાહાત્મ્યને જોઈને તેને પૂર્વજન્મ સ્મરે છે—તે મોહિની નામની ગણિકા હતી, લૂંટારૂઓએ તેને મારી નાખી; ત્યારે એક વૈખાનસ તપસ્વીએ તેને પ્રયાગજળ પિવડાવ્યું. તે પુણ્યથી તેને ઉત્તમ પુનર્જન્મ મળ્યો અને તે રાણી બની. હેમાંગી રાજા વીરવર્માને વ્રત કહે છે કે પ્રયાગ જઈ સ્નાન અને દેવપૂજા કર્યા વિના તે ભોજન નહીં કરે. આકાશવાણી તેના વચનની સત્યતા પ્રમાણિત કરે છે અને ઇચ્છાપૂર્તિ માટે તીર્થયાત્રા તથા વિધિપૂર્વક સ્નાન કરવાની આજ્ઞા આપે છે. પ્રયાગના શિવતીર્થમાં રાજા બે તેજસ્વી દેવતાઓની સ્તુતિ કરે છે; ત્યારબાદ હરિ અને બ્રહ્મા પ્રગટ થઈ હેમાંગીની પ્રશંસા કરે છે કે તેણે ભોગાસક્ત પતિને ધર્મમાર્ગે દોર્યો. તેઓ સત્યલોક અને વૈકુંઠપ્રાપ્તિનો વર આપે છે અને આ અધ્યાયના શ્રવણ-પઠનનું ફળશ્રુતિ કહી સમાપ્તિ કરે છે.