Adhyaya 15

જાલંધર પ્રસંગમાં હરિ સંન્યાસી વેશ ધારણ કરીને પ્રગટ થાય છે અને રાક્ષસ દ્વારા અપહૃત વૃંદાનું રક્ષણ કરે છે. ભયગ્રસ્ત વૃંદા શરણ લે છે અને તપોવનના અદ્ભુત ચમત્કારો જુએ છે; ત્યાં દેવશર્મા તપસ્વી, વ્યાધ, અપ્સરાગણ અને કામદૂતીના ઉપપ્રસંગો પણ આવે છે. પછી હરિની માયાથી પતિના રૂપમાં પુનર્મિલન થયું હોય એવો ભ્રમ સર્જાય છે; વૃંદાની પતિવ્રતા નિષ્ઠા જ કથાનો મુખ્ય કડી બને છે. સત્ય જાણી તે ધર્મભંગની કઠોર નિંદા કરે છે, વિષ્ણુને શાપ આપે છે અને તેઓ અંતર્ધાન થાય છે. ત્યારબાદ વૃંદા ઘોર તપ કરીને દેહત્યાગ કરે છે; દેવો તેની પવિત્રતાની પુષ્ટિ કરે છે. આ પ્રસંગથી તુલસી/વૃંદાવનના પ્રાદુર્ભાવનું કારણ સમજાવવામાં આવે છે અને અંતે બ્રહ્મગતિ (મોક્ષ)ને અંતિમ પરિણામ તરીકે સ્થાપિત કરવામાં આવે છે; દૈવી લીલા અને નૈતિક જવાબદારી વચ્ચેનો તણાવ પણ અહીં પ્રગટ થાય છે।