Adhyaya 127
Uttara KhandaAdhyaya 1270

Adhyaya 127

Liberation of the Rākṣasa (The Greatness of Māgha Bathing at Prayāga/Veṇī)

આ અધ્યાયમાં સૂર્ય મકર રાશિમાં હોય ત્યારે માઘ-સ્નાનનું અતિશય મહાત્મ્ય વર્ણવાયું છે. જળ સ્વભાવથી પાવન છે અને માઘ માસ સર્વ પુણ્યકર્મોમાં શ્રેષ્ઠ છે એમ કહી વ્રતવિધિ બતાવવામાં આવે છે: ખુલ્લામાં સ્નાન, આહાર-નિયમ, ત્રિકાળ વિષ્ણુપૂજન, અખંડ દીપદાન, ઘી અને તલથી હોમ, તેમજ તેલ, કપાસ, કમ્બળ, વસ્ત્ર, અન્ન વગેરે દાન—અલ્પ સ્વર્ણ પણ—અને એકાદશી અનુસાર ઉદ્યાપન. પછી તીર્થમાહાત્મ્ય ક્રમે વધારતાં કહે છે કે ઘરનું સ્નાન કરતાં કૂવો/તળાવ/નદી, દેવખાત, અને સંગમોમાં વધુ પુણ્ય મળે; પરંતુ સર્વોત્તમ પ્રયાગ/વેણી છે, જ્યાં ગંગા-યમુના-સરಸ್ವતી (સીતા–અસિતા) સંગમ પાપોને દહન કરે છે. કથામાં કાઞ્ચનમાલિની નામની અપ્સરા માઘવ્રતથી મેળવેલું પુણ્ય અન્યને અર્પે છે; તેથી એક વૃદ્ધ રાક્ષસ મુક્ત થઈ દિવ્ય રૂપ ધારણ કરે છે અને પોતાના કર્મકારણો પણ કહે છે. સીતા-અસિતામાં ઇન્દ્રની શુદ્ધિ તથા શિવ-પાર્વતી સંવાદમાં પ્રયાગે તત્ક્ષણ પાપક્ષયનું વચન પણ પ્રમાણરૂપે આવે છે. અંતે આ ઉપદેશનું શ્રવણ રક્ષાકારક અને ધર્મવર્ધક ગણાવી અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.

Shlokas

No shlokas available for this adhyaya yet.