Adhyaya 118

આ અધ્યાયમાં સૂત કાર્તિક-માહાત્મ્યની અંદર આવેલા શિવ–સ્કંદ સંવાદનું વર્ણન કરે છે. મહાદેવ કહે છે કે કલિયુગમાં કાર્તિક (ઊર્જા) વૈષ્ણવો માટે સર્વોત્તમ માસ છે; આ સમયમાં દૈવી સાન્નિધ્ય વિશેષ રીતે વધે છે અને પુણ્યનું ફળ ઝડપથી મળે છે. પછી દાનોનું વિધાન અને દાનોની તુલનાત્મક શ્રેષ્ઠતા જણાવાય છે—અન્નદાન, ગોદાન, ભૂમિદાન, વિદ્યાદાન, સુવર્ણાદિ દાન વગેરેની મહિમા અને ક્રમ સમજાવવામાં આવે છે. સાથે કન્યાદાન અને લગ્ન વિષે યોગ્ય સમય, પાત્રતા અને સાવચેતીના નિયમો પણ દર્શાવવામાં આવે છે. આગળ કાર્તિકવ્રતના શિસ્તનિયમો—બીજાનું પકાવેલું અન્ન ન લેવું (ચાન્દ્રાયણ/કૃચ્છ્ર સમાન ફળ), તેલ-મધુ-કાંસ્યપાત્ર તથા સમૂહભોજનનો ત્યાગ, શાકાહાર સંયમ, નદીમાં સ્નાન, દીપદાન, વૈષ્ણવસેવા, દામોદર સમક્ષ પ્રાતઃકાળે જાગરણ, કમળ અને તુલસીથી પૂજન—આ બધું કહેવામાં આવે છે. અંતે નિર્માલ્ય, શંખ-સંસ્કૃત જળ અને પાદોદકને પાપનાશક તથા શુદ્ધિકારક સાધન તરીકે પ્રતિપાદિત કરવામાં આવે છે.