Adhyaya 78

Verse 1

वैशम्पायन उवाच । भगवंस्त्वत्प्रसादाच्च श्रुतं मे पावनं व्रतं । अपरं श्रोतुमिच्छामि ब्रध्नस्य च प्रियं च यत्

વૈશમ્પાયન બોલ્યા—હે ભગવન! આપની કૃપાથી મેં તે પાવન વ્રત સાંભળ્યું. હવે હું વધુ સાંભળવા ઇચ્છું છું—ખાસ કરીને બ્રધ્ન (સૂર્ય) ને જે પ્રિય છે તે।

Verse 2

व्यास उवाच । कैलासशिखरे रम्ये सुखासीनं महेश्वरं । प्रणम्य शिरसा भूमौ स्कंदो वचनमब्रवीत्

વ્યાસ બોલ્યા—રમ્ય કૈલાસશિખર પર સુખાસીન મહેશ્વરને સ્કંદે શિર ભૂમિ પર રાખી પ્રણામ કર્યો અને આ વચન બોલ્યો।

Verse 3

अर्काङ्गाख्यविधिस्त्वत्तो मयैवं विस्तराच्छ्रुतः । वारादेर्यत्फलं नाथ श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः

હે નાથ! આપ પાસેથી મેં ‘અર્કાંગ’ નામની વિધિ વિસ્તારે સાંભળી છે. હવે વાર આદિ વ્રતોનું યથાર્થ ફળ તત્ત્વથી સાંભળવા ઇચ્છું છું.

Verse 4

ईश्वर उवाच । रक्तपुष्पै रवेर्वारे त्वर्घ्यं दद्याद्व्रती नरः । नक्ताहारं हविष्यान्नं कृत्वा स्वर्गान्न हीयते

ઈશ્વરે કહ્યું—રવિવારે વ્રતી પુરુષે લાલ પુષ્પો સાથે સૂર્યદેવને અર્ઘ્ય અર્પણ કરવું. નક્તાહાર કરીને અને હવિષ્યાન્ન ભોજન કરવાથી તે સ્વર્ગથી ચ્યૂત થતો નથી.

Verse 5

सप्तम्याश्च सदाचारं सर्वमेवार्कवासरे । कुर्वतः प्रीतिमाप्नोति सगणः परमेश्वरः

સપ્તમી તિથિએ—વિશેષ કરીને જ્યારે તે અર્કવાર (રવિવાર) હોય—જે સર્વ સદાચારનું પાલન કરે છે, તેના પર પરમેશ્વર પોતાના ગણો સહિત પ્રસન્ન થાય છે.

Verse 6

शूरस्य सदृशं याति तिथिवारस्य पालनात् । एकेन गाणपत्यस्य यावत्सूरो नभस्तले

તિથિ અને વારનું વિધિપૂર્વક પાલન કરવાથી મનુષ્ય શૂર સમાન પદ પામે છે. એકવાર ગાણપત્ય વ્રત કરવાથી તેનું પુણ્ય આકાશમાં સૂર્ય રહે ત્યાં સુધી ટકે છે.

Verse 7

सर्वकामप्रदं पुण्यमैश्वर्यं रोगनाशनम् । स्वर्गदं मोक्षदं पुण्यं रवेर्वारे व्रतं हितम्

રવિવારનું વ્રત હિતકારી અને પુણ્યદાયક છે. તે સર્વ કામનાઓ પૂરી કરે છે, ઐશ્વર્ય આપે છે, રોગનો નાશ કરે છે, સ્વર્ગ આપે છે અને મોક્ષ પણ આપે છે.

Verse 8

रविवारेण संक्रांत्या सप्तम्या तद्दिने शिवे । व्रतपूजादिकं चाप्यं सर्वं चाक्षयतां व्रजेत्

રવિવારે સંક્રાંતિ આવે અને એ જ શિવસંબંધિત દિવસે સપ્તમી પડે, તો વ્રત, પૂજા વગેરે સર્વ આચરણ અક્ષય ફળદાયક બને છે।

Verse 9

आदित्यवासरे शुभ्रे ग्रहाधिपप्रपूजनम् । प्राणादहतवक्त्रेण निःसार्य मंडले न्यसेत्

શુભ રવિવારે ગ્રહાધિપતિ સૂર્યનું વિધિપૂર્વક પૂજન કરવું. પ્રાણાયામથી મુખ શુદ્ધ કરી શ્વાસ છોડતાં (મંત્રશક્તિ) મંડળમાં સ્થાપિત કરવી।

Verse 10

द्विभुजं रक्तपद्मस्थं सुगलं रक्तवाससं । सर्वरक्ताभरणं ध्यात्वा हस्ताभ्यां पुष्पं विधृतसंघ्रायैशान्यां क्षिपेत्

બે ભુજાવાળા, લાલ કમળ પર સ્થિત, સુન્દર અંગોવાળા, લાલ વસ્ત્રધારી અને સર્વથા લાલ આભૂષણોથી અલંકૃત દેવનું ધ્યાન કરીને, બંને હાથમાં પુષ્પ લઈને તેને સુઘી ઈશાન (ઉત્તર-પૂર્વ) દિશામાં અર્પણ કરવું।

Verse 11

आदित्याय विद्महे भास्कराय धीमहि । तन्नो भानुः प्रचोदयात्

અમે આદિત્યને જાણીએ, ભાસ્કરનું ધ્યાન કરીએ; તે ભાનુ અમારી બુદ્ધિને પ્રેરણા આપે।

Verse 12

ततो गुरूपदिष्टेन विधिना च विलेपनम् । विलेपनांते सद्धूपं धूपांते च प्रदीपकम्

પછી ગુરુએ ઉપદેશેલી રીત મુજબ અનુલેપન કરવું. અનુલેપન પૂર્ણ થયા પછી ઉત્તમ ધૂપ અર્પણ કરવો અને ધૂપ પછી દીપક સમર્પિત કરવો।

Verse 13

प्रदीपांते च नैवेद्यं ततो वारि निवेदयेत् । ततो जप्यं स्तुतिं मुद्रां नमस्कारं तु कारयेत्

દીપારાધનાના અંતે નૈવેદ્ય અર્પણ કરવું, પછી જળ નિવેદન કરવું. ત્યારબાદ જપ, સ્તુતિ, મુદ્રા કરીને અંતે નમસ્કાર કરવો.

Verse 14

अंजलि प्रथमा मुद्रा द्वितीया धेनुका स्मृता । एवं यः पूजयेदर्कं रविसायुज्यमाव्रजेत्

પ્રથમ મુદ્રા ‘અંજલિ’ કહેવાય છે અને બીજી ‘ધેનુકા’ તરીકે સ્મૃત છે. આ રીતે જે અર્ક (સૂર્ય)ની પૂજા કરે, તે રવિ-સાયુજ્ય પામે છે.

Verse 15

मम ब्रह्मवधं घोरं कपालं करलग्नकम् । रवेस्तस्यप्रसादात्तु मुक्तं वाराणसीतटे

આ ભયંકર કપાલ—બ્રહ્મહત્યાનું મારું ચિહ્ન—મારા હાથમાં ચોંટેલું હતું; પરંતુ રવિના પ્રસાદથી વારાણસીના તટે તે છૂટ્યું.

Verse 16

रवेः परतरं दैवं त्रैलोक्ये तु न विद्यते । यस्य प्रसादतो घोरान्मुक्तोहं गुरुकिल्बिषात्

ત્રિલોકમાં રવિથી પર કોઈ ઉચ્ચ દેવતા નથી. જેના પ્રસાદથી હું ગુરુ-અપરાધના ઘોર પાપથી મુક્ત થયો છું.

Verse 17

स्कंद उवाच । श्रुत्वा त्वत्तो गिरं नाथ विस्मयो मेऽभवत्प्रभो । त्वदन्योस्ति न को देवः कथं ब्रह्मवधं त्वयि

સ્કંદ બોલ્યા—હે નાથ, આપના મુખેથી આ વચન સાંભળી, હે પ્રભુ, મને અતિ આશ્ચર્ય થયું. આપ સિવાય બીજો દેવ નથી; તો આપમાં બ્રહ્મહત્યાનું પાપ કેવી રીતે હોઈ શકે?

Verse 18

त्वं च ज्ञानीश्वरो योगी लोके भोक्ताऽक्षरोऽव्ययः । देवानां गुरुरेकस्त्वं व्याप्तरूपी महेश्वरः

તમે જ જ્ઞાનના ઈશ્વર અને યોગી છો; લોકમાં તમે જ ભોક્તા—અક્ષર, અવ્યય. દેવોના એકમાત્ર ગુરુ તમે જ; સર્વવ્યાપી સ્વરૂપવાળા મહેશ્વર છો.

Verse 19

सर्वज्ञो वरदो नित्यं सर्वेषां प्राणिनां प्रभुः । दुष्कृतं ते कुतो नाथ तथा क्रोधो विशेषतः

તમે સર્વજ્ઞ, નિત્ય વરદાતા અને સર્વ પ્રાણીઓના પ્રભુ છો. હે નાથ, તમામાં દુષ્કૃત્ય ક્યાંથી હોય—વિશેષ કરીને ક્રોધ તો કેવી રીતે?

Verse 20

शिव उवाच । लोकानां च हितार्थाय पृथग्भूता युगे युगे । सर्वं कुर्मो वयं पुत्र ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः

શિવે કહ્યું—લોકોના હિત માટે અમે યુગે યુગે અલગ અલગ સ્વરૂપે પ્રગટ થઈએ છીએ. હે પુત્ર, અમે બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ્વર—બધું જ સિદ્ધ કરીએ છીએ.

Verse 21

नास्माकं बंधमोक्षौ च नाकार्यं कार्यमेव वा । तथा लोकस्य रक्षार्थं चरामो विधिपूर्वकम्

અમારા માટે ન બંધન છે ન મોક્ષ; ન ‘અકાર્ય’ છે ન ‘કાર્ય’. છતાં લોકરક્ષા માટે અમે વિધિ અનુસાર વર્તીએ છીએ.

Verse 22

सर्वं च परमं चैव सर्वविघ्नविनाशनम् । सर्वरोगप्रशमनं सर्वार्थप्रतिसाधकम्

આ સર્વ છે અને પરમ પણ છે; તે સર્વ વિઘ્નોનો નાશ કરે છે, સર્વ રોગોને શમાવે છે અને સર્વ અર્થોને પૂર્ણરૂપે સિદ્ધ કરે છે.

Verse 23

एकोसौ बहुधा भूत्वा कालभेदादनिंदितः । मासे मासे तु तपति एको द्वादशतां व्रजेत्

હે અનિંદિતે! તે એક જ છે, પરંતુ કાળના ભેદથી અનેક રૂપે પ્રગટ થાય છે. માસે માસે એ એક જ તપે (દીપ્ત થાય) છે, અને એ જ એક દ્વાદશ અવસ્થાને પ્રાપ્ત થાય છે.

Verse 24

मित्रो मार्गशिरे मासि पौषे विष्णुः सनातनः । वरुणो माघमासे तु सूर्यो वै फाल्गुने तथा

માર્ગશીર્ષ માસમાં તે ‘મિત્ર’ છે; પૌષમાં સનાતન ‘વિષ્ણુ’ છે. માઘમાં ‘વરুণ’રૂપે, અને ફાલ્ગુનમાં તે જ ‘સૂર્ય’ કહેવાય છે.

Verse 25

चैत्रे मासि तपेद्भानुर्वैशाखे तापनः स्मृतः । ज्येष्ठमासे तपेदिंद्र आषाढे तपते रविः

ચૈત્ર માસમાં ભાનુ તપે છે; વૈશાખમાં તે ‘તાપન’ તરીકે સ્મરાય છે. જ્યેષ્ઠમાં ઇન્દ્ર પણ તપે છે, અને આષાઢમાં રવિ તેજથી જ્વલિત થાય છે.

Verse 26

गभस्तिः श्रावणे मासि यमो भाद्रपदे तथा । हिरण्यरेताश्वयुजि कार्तिके तु दिवाकरः

શ્રાવણ માસમાં તે ‘ગભસ્તિ’ કહેવાય છે; ભાદ્રપદમાં ‘યમ’. આશ્વયુજમાં ‘હિરણ્યરેતા’ અને કાર્તિકમાં ‘દિવાકર’ તરીકે સ્મરાય છે.

Verse 27

इत्येते द्वादशादित्या मासि मासि प्रकीर्तिताः । उरुरूपा महातेजा युगांतानलवर्चसः

આ રીતે આ દ્વાદશ આદિત્યો માસે માસે પ્રકીર્તિત છે—વિશાળરૂપ, મહાતેજસ્વી, અને યુગાંતની અગ્નિ સમાન તેજસ્વી.

Verse 28

य इदं पठते नित्यं तस्य पापं न विद्यते । न रोगो न च दारिद्र्यं नावमानो भवेत्क्वचित्

જે આ પાઠ નિત્ય કરે છે, તેના પાપ રહેતા નથી. ન રોગ થાય, ન દરિદ્રતા આવે, અને કદી અપમાન થતું નથી.

Verse 29

अक्षयं लभते स्वर्गं सुखं राज्यं यशः क्रमात् । महामंत्रं प्रवक्ष्यामि सर्वप्रीतिकरं परम्

ક્રમશઃ તે અક્ષય સ્વર્ગ, સુખ, રાજ્ય-ઐશ્વર્ય અને યશ પ્રાપ્ત કરે છે. હવે હું સર્વને પ્રીતિકર એવો પરમ મહામંત્ર પ્રકટ કરું છું.

Verse 30

ऊं नमः सहस्रबाहवे आदित्याय नमोनमः । नमस्ते पद्महस्ताय वरुणाय नमोनमः

ઓં—સહસ્રબાહુને નમસ્કાર; આદિત્ય (સૂર્ય)ને વારંવાર નમસ્કાર. હે પદ્મહસ્ત, તમને નમસ્કાર; વરુણદેવને વારંવાર નમસ્કાર.

Verse 31

नमस्तिमिरनाशाय श्रीसूर्याय नमोनमः । नमः सहस्रजिह्वाय भानवे च नमोनमः

અંધકારનો નાશ કરનાર શ્રીસૂર્યને વારંવાર નમસ્કાર. સહસ્રજિહ્વા ભાનુ (સૂર્ય)ને પણ વારંવાર નમસ્કાર.

Verse 32

त्वं च ब्रह्मा त्वं च विष्णू रुद्रस्त्वं च नमोनमः । त्वमग्निः सर्वभूतेषु वायुस्त्वं च नमोनमः

તમે જ બ્રહ્મા, તમે જ વિષ્ણુ, તમે જ રુદ્ર—તમને વારંવાર નમસ્કાર. સર્વ ભૂતોમાં રહેલો અગ્નિ તમે જ, વાયુ પણ તમે જ—તમને વારંવાર નમસ્કાર.

Verse 33

सर्वगः सर्वभूतेषु नहि किंचित्त्वया विना । चराचरे जगत्यस्मिन्सर्वदेहे व्यवस्थितः

તમે સર્વવ્યાપી છો, સર્વ ભૂતોમાં નિવાસ કરો છો; તમારા વિના કશુંય નથી. આ ચરાચર જગતમાં તમે દરેક દેહમાં પ્રતિષ્ઠિત છો.

Verse 34

इति जप्त्वा लभेत्कामं स्वर्गभोग्यादिकं क्रमात् । आदित्यो भास्करः सूर्यो अर्को भानुर्दिवाकरः

આ રીતે જપ કરવાથી મનુષ્ય ક્રમે સ્વર્ગભોગ વગેરે સહિત ઇચ્છિત ફળ પ્રાપ્ત કરે છે. (તે) આદિત્ય, ભાસ્કર, સૂર્ય, અર્ક, ભાનુ અને દિવાકર કહેવાય છે.

Verse 35

सुवर्णरेता मित्रश्च पूषा त्वष्टा च ते दश । स्वयंभूस्तिमिराशश्च द्वादशः परिकीर्तितः

સુવર્ણરેતા, મિત્ર, પૂષા અને ત્વષ્ટા—આ દસમાં ગણાય છે; તેમજ સ્વયંભૂ અને તિમિરાશ પણ ઉલ્લેખિત—આ રીતે બાર નામો પ્રકીર્તિત છે.

Verse 36

नामान्येतानि सूर्यस्य शुचिर्यस्तु पठेन्नरः । सर्वपापाच्च रोगाच्च मुक्तो याति परां गतिम्

જે મનુષ્ય શુચિ રહી સૂર્યના આ નામોનું પાઠ કરે છે, તે સર્વ પાપ અને રોગથી મુક્ત થઈ પરમ ગતિને પામે છે.

Verse 37

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि भास्करस्य महात्मनः । रक्ताख्याये रक्तनिभास्सिंदूरारुणविग्रहाः

હવે હું મહાત્મા ભાસ્કર વિષે ફરી એક અન્ય વર્ણન કહું છું. ‘રક્ત’ નામના આખ્યાનમાં તેઓ સિંદૂર સમા અરુણ, રક્તવર્ણ દેહધારી રૂપે પ્રગટ થાય છે.

Verse 38

यानि नामानि मुख्यानि तच्छृणुष्व षडानन । तपनस्तापनश्चैव कर्त्ता हर्त्ता ग्रहेश्वरः

હે ષડાનન! મુખ્ય નામો સાંભળ—તપન, તાપન, તેમજ કર્તા (કર્તૃત્વ કરનાર), હર્તા (હરણ કરનાર) અને ગ્રહેશ્વર (ગ્રહોના સ્વામી)।

Verse 39

लोकसाक्षी त्रिलोकेषु व्योमाधिपो दिवाकरः । अग्निगर्भो महाविप्रः स्वर्गः सप्ताश्ववाहनः

તે ત્રિલોકમાં લોકસાક્ષી છે; વ્યોમનો અધિપતિ દિવાકર છે. તે અગ્નિગર્ભ, મહાવિપ્ર છે; તે સ્વર્ગસ્વરૂપ છે અને સપ્તાશ્વવાહન છે।

Verse 40

पद्महस्तस्तमोभेदी ऋग्वेदो यजुस्सामगः । कालप्रियं पुंडरीकं मूलस्थानं च भावितम्

પદ્મહસ્ત, તમોભેદી—ઋગ્વેદ, યજુર્વેદ અને સામવેદ સ્વરૂપ. કાળને પ્રિય; પુંડરીક (શ્વેત કમળ) અને મૂળસ્થાન પણ તેના અધિષ્ઠાનરૂપે ભાવિત થાય છે।

Verse 41

यः स्मरेच्च सदा भक्त्या तस्य रोगभयं कुतः । शृणु कार्तिक यत्नेन सर्वपापहरं शुभम्

જે સદા ભક્તિથી (પ્રભુનું) સ્મરણ કરે છે, તેને રોગનો ભય ક્યાંથી? હે કાર્તિક! પ્રયત્નપૂર્વક સાંભળ—આ શુભ ઉપદેશ સર્વપાપહર છે।

Verse 42

न संदेहो मनाक्कार्य आदित्यस्य महामते । ऊं इंद्राय नमः ऊं विष्णवे नमः

હે મહામતે! આદિત્ય વિષે કરવાનું કર્તવ્ય તેમાં રત્તીભર પણ સંદેહ નથી. (જપ કરો:) ‘ૐ ઇન્દ્રાય નમઃ; ૐ વિષ્ણવે નમઃ।’

Verse 43

एष जप्यश्च होमश्च संध्योपासनमेव च । सर्वशांतिकरश्चैव सर्वविघ्नविनाशनः

આ મંત્ર જપ માટે યોગ્ય છે, હોમ માટે યોગ્ય છે અને સંધ્યા-ઉપાસનામાં પણ પ્રયોગ્ય છે; તે સર્વ શાંતિ કરનાર અને સર્વ વિઘ્નોનો નાશ કરનાર છે.

Verse 44

नाशयेत्सर्वरोगांश्च लूताविस्फोटकादिकान् । कामलादिकरोगांश्च ये रोगाश्चैव दारुणाः

આ લૂતા (દાદ) અને વિસ્ફોટક (ફોડા-ફુંસી) વગેરે સહિત સર્વ રોગોનો નાશ કરે છે; કામલા (પિલિયા) વગેરે તથા જે કોઈ ભયંકર રોગો હોય તે પણ દૂર કરે છે.

Verse 45

एकाहिकं त्र्यहिकं च ज्वरं चातुर्थिकं तथा । कुष्ठं रोगं क्षयं रोगं कुक्षिरोगं ज्वरं तथा

આ એકાહિક, ત્ર્યહિક અને ચાતુર્થિક તાવને દૂર કરે છે; તેમજ કુષ્ઠ, ક્ષય, કુક્ષિરોગ અને અન્ય તાવનો પણ નાશ કરે છે.

Verse 46

अश्मरीमूत्रंकृच्छ्रांश्च नानारोगामयांस्तथा । ये वातप्रभवा रोगा ये रोगा गर्भसंभवाः

આ અશ્મરી (મૂત્રમાર્ગની પથરી) અને મૂત્રકૃચ્છ્ર (મૂત્રમાં કષ્ટ) તેમજ નાનાપ્રકારના રોગ-વ્યાધિઓનો નાશ કરે છે; વાતપ્રભવ રોગો અને ગર્ભસંભવ (જન્મજાત) રોગો પણ દૂર કરે છે.

Verse 47

मर्दयन्तो महारोगा मर्दिता वेदनात्मकाः । विलयं यांति ते सर्व आदित्योच्चारणेन तु

વેદનાસ્વરૂપ એવા મહારોગો જે મનુષ્યોને મર્દિત કરે છે, તે પણ મર્દિત થઈ જાય છે; આદિત્યના નામોચ્ચારથી તે બધા લય પામે છે.

Verse 48

रक्ष मां देवदेवेश ग्रहरोगभयेषु च । प्रशमं यांति ते सर्वे कीर्तिते तु दिवाकरे

હે દેવોના દેવેશ! ગ્રહો અને રોગોથી ઉપજતા ભયોમાં પણ મારી રક્ષા કર; દિવાકરનું કીર્તન થતાં તે સર્વે શમન પામે છે।

Verse 49

मूलमंत्रं प्रवक्ष्यामि सर्वकामार्थसाधकम् । भुक्तिमुक्तिप्रदं नित्यं भास्करस्य महात्मनः

હું મહાત્મા ભાસ્કરનો મૂળમંત્ર કહું છું; તે સર્વ કામ્ય અર્થ સિદ્ધ કરે છે અને નિત્ય ભોગ તથા મોક્ષ આપે છે।

Verse 50

मंत्रश्चायं ॐ ह्रां ह्रीं सः सूर्याय नमः । अनेन मंत्रेण सदा सर्वसिद्धिर्भवेद्ध्रुवं

આ મંત્ર—“ૐ હ્રાં હ્રીં સઃ સૂર્યાય નમઃ।” આ મંત્રથી સદા નિશ્ચિત રીતે સર્વ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે।

Verse 51

व्याधयो वै न बाधंते न चानिष्टं भयं भवेत् । सूर्यावर्तोदकं यस्तु गृहीत्वा तु क्रमेण तु

જે વિધિપૂર્વક ક્રમે સૂર્યાવર્ત-ઉદક ગ્રહણ કરે છે, તેને વ્યાધિઓ બાધતી નથી અને અનિષ્ટ ભય પણ થતું નથી।

Verse 52

तस्य प्राशनमात्रेण नरो रोगात्प्रमुच्यते । न दातव्यं न ख्यातव्यं जप्तव्यं च प्रयत्नतः

તેનું માત્ર પ્રાશન કરતાં જ મનુષ્ય રોગથી મુક્ત થાય છે; તેને બીજાને આપવું નહીં, પ્રસિદ્ધ કરવું નહીં, અને જપ પ્રયત્નપૂર્વક કરવો।

Verse 53

अभक्तेष्वनपत्येषु पाषण्डलौकिकेषु च । कटुतैलसमायुक्तं नस्ये पाने च दापयेत्

જે ભક્તિહીન, સંતાનહીન, તથા પાખંડી અને લૌકિકબુદ્ધિવાળા હોય—તેમને કટુ તેલયુક્ત ઔષધ નસ્યરૂપે અને પાનરૂપે આપવું જોઈએ।

Verse 54

सूर्यावर्तजलं पुत्र सर्वरोगाद्विमुच्यते । मूलमंत्रस्तु जप्तव्यः संध्यायां होमकर्मसु

હે પુત્ર! સૂર્યાવર્તથી સંસ્કારિત જળ સર્વ રોગોથી મુક્ત કરે છે. અને મૂળમંત્રનો જપ સંધ્યોપાસના તથા હોમકર્મોમાં અવશ્ય કરવો જોઈએ।

Verse 55

जप्यमाने तु नश्यंति रोगाः क्रूरग्रहास्तथा । किमन्यैर्बहुभिः शास्त्रैर्मंत्रैर्वा बहुविस्तरैः

આનો જપ કરવામાં આવે ત્યારે રોગો તથા ક્રૂર ગ્રહદોષો નાશ પામે છે. તો પછી અનેક અન્ય શાસ્ત્રો કે બહુ વિસ્તૃત મંત્રોની શું જરૂર?

Verse 56

सर्वशांतिरियं वत्स सर्वार्थप्रतिसाधिका । नास्तिकाय न दातव्या देवब्राह्मणनिंदके

વત્સ! આ સર્વ શાંતિનું કારણ છે અને સર્વ હેતુઓ સિદ્ધ કરનાર છે. નાસ્તિકને તથા દેવ-બ્રાહ્મણની નિંદા કરનારને આ આપવું નહીં।

Verse 57

गुरुभक्ताय दातव्या नान्येभ्योपि कदाचन । प्रातरुत्थाय यो नित्यं कीर्तयिष्यति मानवः

આ માત્ર ગુરુભક્તને જ આપવું; અન્ય કોઈને ક્યારેય નહીં. જે મનુષ્ય પ્રાતઃ ઊઠીને નિત્ય તેનું કીર્તન કરશે…

Verse 58

गोघ्नः कृतघ्नकश्चैव मुच्यते सर्वपातकैः । शरीरारोग्यकृच्चैव धनवृद्धियशस्करः

ગોહત્યા કરનાર અને કૃતઘ્ન મનુષ્ય પણ આથી સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે. આ શરીરને આરોગ્ય આપે છે, ધનવૃદ્ધિ કરે છે અને યશ પ્રદાન કરે છે.

Verse 59

जायते नात्र संदेहो यस्य तुष्येद्दिवाकरः । एककालं द्विकालं वा त्रिकालं नित्यमेव च

આમાં સંશય નથી—જેનાથી દિવાકર પ્રસન્ન થાય, તે એક વખત, બે વખત, ત્રણ વખત કે નિત્ય (ઉપાસના) કરે તો પણ તેના માટે પુણ્ય અને શુભ ફળ નિશ્ચિત રીતે ઉત્પન્ન થાય છે.

Verse 60

यः पठेद्रविसान्निध्ये सोऽभीष्टं फलमाप्नुयात् । पुत्रार्थी लभते पुत्रं कन्यार्थी कन्यकां लभेत्

સૂર્યના સાન્નિધ્યમાં જે આનું પાઠ કરે છે, તે ઇચ્છિત ફળ પામે છે. પુત્રાર્થી પુત્ર પામે છે અને કન્યાર્થી કન્યા પામે છે.

Verse 61

विद्यार्थी लभते विद्यां धनार्थी लभते धनं । शृणुयात्संयुतो भक्त्या शुद्धाचारसमन्वितः

વિદ્યાર્થી વિદ્યા પામે છે, ધનાર્થી ધન પામે છે. શુદ્ધ આચારથી યુક્ત અને સંયમી બની ભક્તિપૂર્વક આનું શ્રવણ કરવું જોઈએ.

Verse 62

सर्वपापविनिर्मुक्तस्सूर्यलोकं व्रजत्यपि । भास्करस्य व्रते यच्च व्रताचारमखेषु च

સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈ તે સૂર્યલોકને પણ પ્રાપ્ત કરે છે. ભાસ્કર-વ્રતના પાલનમાં જે ફળ છે, તે જ સર્વ વ્રતાચાર અને સર્વ યજ્ઞાદિ પવિત્ર કર્મોમાં પણ (પ્રાપ્ત) થાય છે.

Verse 63

पुण्यस्थानेषु तीर्थेषु पठेत्कोटिगुणं भवेत् । ग्रहे भोज्येषु पूजायां ब्रह्मभोज्ये द्विजाग्रतः

પુણ્યસ્થાનો અને તીર્થોમાં જે આનું પાઠ કરે છે, તેનું પુણ્ય કરોડગણું થાય છે. તેમ જ ઘરમાં ભોજનદાન સમયે, પૂજા સમયે, અને વિશેષ કરીને બ્રાહ્મણભોજનમાં શ્રેષ્ઠ દ્વિજોની સમક્ષ પાઠ કરવાથી મહાફળ મળે છે।

Verse 64

य इदं पठते विप्रस्तस्यानंतफलं भवेत् । तपस्विनां च विप्राणां देवानामग्रतः सुधीः

હે બ્રાહ્મણ! જે આનું પાઠ કરે છે તેને અનંત ફળ મળે છે. વિદ્વાન પુરુષ તપસ્વી બ્રાહ્મણોની સન્નિધિમાં અને દેવતાઓના સમક્ષ આનું પાઠ કરે।

Verse 65

यः पठेत्पाठयेद्वापि सुरलोके महीयते

જે આનું પાઠ કરે છે અથવા બીજાને પાઠ કરાવે છે, તે દેવલોકમાં સન્માન પામે છે।

Verse 78

इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे सूर्यशांतिर्नामाष्टसप्ततितमोऽध्यायः

આ રીતે શ્રીપદ્મપુરાણના પ્રથમ સૃષ્ટિખંડમાં ‘સૂર્યશાંતિ’ નામનો અઠ્ઠોતેરમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।