Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Mārkaṇḍeya’s Birth and Boon; Puṣkara’s Glory; Rāma’s Śrāddha; Refuge-Hymn to Śiva

आह चैनं पितापुत्रमृषींस्त्वमभिवादय । एवमुक्तः स वै पित्रा प्रहृष्टश्चाभिवादने

āha cainaṃ pitāputramṛṣīṃstvamabhivādaya | evamuktaḥ sa vai pitrā prahṛṣṭaścābhivādane

પછી પિતાએ પુત્રને કહ્યું, “જાઓ, ઋષિઓને અભિવાદન કરો.” પિતાની આજ્ઞાથી પુત્ર આનંદિત થઈ નમસ્કાર કરવા લાગ્યો.

आहsaid
आह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/आह् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
and
:
Connector (Avyaya/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
एनम्him
एनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पिताthe father
पिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पुत्रम्the son
पुत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ऋषीन्sages
ऋषीन्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अभिवादयsalute/greet
अभिवादय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि+वद् (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
एवम्thus
एवम्:
Adverbial (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
उक्तःhaving been told
उक्तः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) → उक्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘सः’ इत्यस्य विशेषणम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वैindeed
वै:
Modifier (Avyaya/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/खल्वर्थक-अव्यय (emphatic particle)
पित्राby the father
पित्रा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
प्रहृष्टःdelighted
प्रहृष्टः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र+हृष् (धातु) → प्रहृष्ट (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘सः’ इत्यस्य विशेषणम्
and
:
Connector (Avyaya/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अभिवादनेin salutation/greeting
अभिवादने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअभिवादन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

Narrator (contextual), with the father speaking to his son in direct speech

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Sandhi Resolution Notes: च + एनम् → चैनम्; पिता + पुत्रम् → पितापुत्रम्; पुत्रम् + ऋषीन् → पुत्रमृषीन्; त्वम् + अभिवादय → त्वमभिवादय; प्रहृष्टः + च → प्रहृष्टश्च

F
father
S
son
ṛṣis (sages)

FAQs

It presents reverence to ṛṣis as a key element of dharma—acknowledging sources of sacred knowledge and cultivating humility and discipline.

The verse highlights obedience to righteous guidance and the joy that comes from performing respectful, socially and spiritually proper conduct.

Not explicitly in this single shloka; it reads as a narrative moment featuring a father instructing his son, without naming the larger dialogue frame here.