Adhyaya 24

Verse 1

ब्रह्मोवाच । भगवन्पुरुषस्येह स्त्रियाश्च वरदायकम् । शोकव्याधिभयं दुःखं न भवेद्येन तद्वद

બ્રહ્માએ કહ્યું— હે ભગવન, અહીં પુરુષ અને સ્ત્રી બંને માટે તે વરદાયક ઉપાય કહો, જેના દ્વારા શોક, વ્યાધિ, ભય અને દુઃખ ઉત્પન્ન ન થાય।

Verse 2

शंकर उवाच । श्रावणस्य द्वितीयायां कृष्णायां मधुसूदनः । क्षीरार्णवे सपत्नीकः सदा वसति केशवः

શંકરે કહ્યું— શ્રાવણ માસના કૃષ્ણપક્ષની દ્વિતીયા તિથિએ મધુસૂદન કેશવ પોતાની પત્ની સહિત ક્ષીરસમુદ્રમાં સદા નિવાસ કરે છે।

Verse 3

तस्यां संपूज्य गोविंदं सर्वान्कामानवाप्नुयात् । गोभूहिरण्यदानादि सप्तकल्पशतानुगम्

તે તિથિએ ગોવિંદની વિધિપૂર્વક પૂજા કરવાથી સર્વ કામનાઓ પ્રાપ્ત થાય છે; અને ગાય, ભૂમિ તથા સોનાં વગેરે દાનોનું પુણ્ય સાતસો કલ્પો સુધી અનુસરે છે।

Verse 4

आवाहनादिकां पूजां पूर्ववत्परिकल्पयेत् । अशून्यशयना नाम द्वितीयासौ प्रकीर्तिता

આવાહન વગેરે સાથેની પૂજા પૂર્વવત્ વિધિ પ્રમાણે ગોઠવીને કરવી. આ દ્વિતીયા ‘અશૂન્યશયના’ નામે પ્રખ્યાત છે।

Verse 5

तस्यां संपूजयेद्विष्णुमेभिर्मंत्रैर्विधानतः । श्रीवत्सधारिन्श्रीकांत श्रीपते श्रीधराव्यय

ત્યાં વિધાનપૂર્વક આ મંત્રોથી વિષ્ણુની સમ્યક્ પૂજા કરવી— “હે શ્રીવત્સધારી, હે શ્રીકાંત, હે શ્રીપતે, હે શ્રીધર, હે અવ્યય!”

Verse 6

गार्हस्थ्यं मा प्रणाशं मे यातु धर्मार्थकामदं । अग्नयो मा प्रणश्यंतु देवताः पुरुषोत्तम

ધર્મ, અર્થ અને કામ આપનારું મારું ગૃહસ્થાશ્રમ નાશ પામે નહિ. હે પુરુષોત્તમ, મારા અગ્નિઓ અને મારા દેવતાઓ નષ્ટ ન થાય.

Verse 7

पितरो मा प्रणश्यंतु मम दांपत्यभेदतः । लक्ष्म्या वियुज्यते देवो न कदाचिद्यथा हरिः

મારા દાંપત્યભેદથી મારા પિતૃઓ નષ્ટ ન થાય. જેમ હરિ કદી પણ લક્ષ્મીથી વિયુક્ત થતા નથી, તેમ પ્રભુ પણ (લક્ષ્મીથી) કદી વિયુક્ત ન થાય.

Verse 8

तथा कलत्रसंबंधो देव मा मे वियुज्यतां । लक्ष्म्या न शून्यं वरद यथा ते शयनं सदा

તેમજ, હે દેવ, મારું કલત્ર-સંબંધ કદી વિચ્છિન્ન ન થાય. હે વરદ, મારું ઘર લક્ષ્મીથી શૂન્ય ન થાય—જેમ તમારું શયન સદા (લક્ષ્મીસહિત) રહે છે.

Verse 9

शय्या ममाप्यशून्यास्तु तथैव मधुसूदन । गीतवादित्रनिर्घोषान्देवदेवस्य कारयेत्

હે મધુસૂદન, મારી શય્યા પણ શૂન્ય ન રહે. તેમજ દેવદેવ માટે ગાન અને વાદ્યોના નાદની વ્યવસ્થા કરાવવી.

Verse 10

घंटा भवेदशक्तस्य सर्ववाद्यमयो यतः । एवं संपूज्य गोविंदमश्नीयात्तैलवर्जितम्

જે અનેક વાદ્યો અર્પણ કરવા અસમર્થ હોય, તેના માટે ઘંટા જ પૂરતો છે; કારણ કે તેમાં સર્વ વાદ્યોનું ફળ સમાયેલું છે. આ રીતે ગોવિંદની વિધિપૂર્વક પૂજા કરીને તેલવર્જિત ભોજન ગ્રહણ કરવું.

Verse 11

नक्तमक्षारलवणं यावत्तु स्याच्चतुष्टयं । ततः प्रभाते संजाते लक्ष्मीपतिसमन्विताम्

રાત્રે ક્ષાર-લવણનું મિશ્રણ ચાર પરિમાણ સુધી ગ્રહણ કરવું. પછી પ્રભાત થતાં લક્ષ્મીપતિ (વિષ્ણુ)ના સાન્નિધ્ય/સહિત નિર્ધારિત ક્રિયા કરવી.

Verse 12

दीपान्नभाजनैर्युक्तां शय्यां दद्याद्विलक्षणाम् । पादुकोपानहच्छत्र चामरासन संयुताम्

દીવા અને અન્નપાત્રો સાથે યુક્ત એવી વિશિષ્ટ શય્યા દાન કરવી; તેમજ તેમાં પાદુકા, ઉપાનહ (જૂતાં), છત્ર, ચામર અને આસન પણ જોડેલા હોવા જોઈએ.

Verse 13

अभीष्टोपस्करैर्युक्तां शुक्लपुष्पांबरावृताम् । अव्यंगाय च विप्राय वैष्णवाय कुटुंबिने

ઇચ્છિત ઉપસ્કરો સાથે યુક્ત, શ્વેત પુષ્પો અને વસ્ત્રથી આવૃત (દાન) નિર્દોષ બ્રાહ્મણને—જે વૈષ્ણવ અને ગૃહસ્થ હોય—તેને આપવું જોઈએ.

Verse 14

दातव्या वेदविदुषे न वंध्यापतये क्वचित् । तत्रोपवेश्य दांपत्यमलंकृत्य विधानतः

આ દાન વેદવિદ્વાનને જ આપવું; ક્યારેય વંધ્યા સ્ત્રીના પતિને નહીં. ત્યાં દંપતીને બેસાડીને, વિધાન મુજબ અલંકૃત કરી યોગ્ય રીતે સન્માન અને પૂજન કરવું.

Verse 15

पत्न्यास्तु भाजनं दद्याद्भक्ष्यभोज्यसमन्वितम् । ब्राह्मणस्यापि सौवर्णीमुपस्करसमन्विताम्

પત્નીને ભક્ષ્ય‑ભોજ્યથી પરિપૂર્ણ પાત્ર દાન આપવું; અને બ્રાહ્મણને પણ આવશ્યક ઉપસ્કરો સહિત સુવર્ણ પાત્ર અર્પણ કરવું.

Verse 16

प्रतिमां देवदेवस्य सोदकुंभां निवेदयेत् । एवं यस्तु पुमान्कुर्यादशून्यशयनं हरेः

દેવોના દેવની પ્રતિમા જળ‑કુંભ સહિત અર્પણ કરવી; જે પુરુષ એમ કરે છે, તે હરિની શય્યાને અશૂન્ય (સેવિત) કરે છે.

Verse 17

वित्तशाठ्येन रहितो नारायणपरायणः । न तस्य पत्न्या विरहः कदाचिदपि जायते

ધન બાબતમાં કપટ રહિત અને નારાયણમાં પૂર્ણ પરાયણ—તેને પત્નીથી વિયોગ ક્યારેય થતો નથી.

Verse 18

नारी वा विधवा ब्रह्मन्यावच्चंद्रार्कतारकं । न विरूपौ न शोकार्तौ दंपती भवतः क्वचित्

હે બ્રાહ્મણ! તે નારી પત્ની હોય કે વિધવા—જ્યાં સુધી ચંદ્ર‑સૂર્ય‑તારા રહે—કદી દંપતી વિકૃત ન થાય, શોકથી પીડિત ન થાય.

Verse 19

न पुत्रपशुरत्नानि क्षयं यांति पितामह । सप्तकल्पसहस्राणि सप्तकल्पशतानि च

હે પિતામહ! પુત્ર, પશુ અને રત્ન—એનો ક્ષય થતો નથી; સાત હજાર કલ્પો અને સાતસો કલ્પો સુધી પણ.

Verse 20

कुर्वन्नशून्यशयनं विष्णुलोके महीयते । ब्रह्मोवाच । कथमारोग्यमैश्वर्यं मतिर्धर्मस्थितिस्सदा

જે શય્યાને અશૂન્ય રાખે છે (ગૃહસ્થધર્મ અને ધર્મ્ય દાંપત્યનું પાલન કરે છે) તે વિષ્ણુલોકમાં મહિમાવાન થાય છે। બ્રહ્મા બોલ્યા—આરોગ્ય અને ઐશ્વર્ય કેવી રીતે પ્રાપ્ત થાય? વિવેકબુદ્ધિ કેવી રીતે જાગે? અને ધર્મમાં સદા સ્થિરતા કેવી રીતે રહે?

Verse 21

अव्यंगाथ परे भक्तिर्विष्णौ चापि भवेत्कथम् । ईश्वर उवाच । साधु ब्रह्मंस्त्वया पृष्टमिदानीं कथयामि ते

તો પછી દોષવાળા મનુષ્યમાં વિષ્ણુ પ્રત્યે પરાભક્તિ કેવી રીતે ઉપજે? ઈશ્વર બોલ્યા—હે બ્રાહ્મણ, તું ઉત્તમ પ્રશ્ન કર્યો છે; હવે હું તને કહું છું।

Verse 22

विरोचनस्य संवादं भार्गवस्य च धीमतः । प्रह्लादस्य सुतं दृष्ट्वा द्विरष्टपरिवत्सरम्

પ્રહ્લાદના પુત્રને—સોળ વર્ષનો—જોઈને (તેને) વિરોચન અને ધીમાન ભાર્ગવ (શુક્ર) નો સંવાદ સાંભળ્યો/જાણ્યો।

Verse 23

तस्य रूपमिदं ब्रह्मन्सोहसद्भृगुनंदनः । साधुसाधु महाबाहो विरोचन शिवं तव

હે બ્રાહ્મણ, આ જ તેનું રૂપ છે—એમ કહી ભૃગુનંદન (શુક્ર) હસ્યા। પછી બોલ્યા—સાધુ, સાધુ! હે મહાબાહુ વિરોચન, તારો કલ્યાણ થાઓ।

Verse 24

तत्तथा हसितं तस्य पप्रच्छ सुरसूदनः । ब्रह्मन्किमर्थमेतत्ते हास्यं वै मामकं कृतम्

તેને આમ હસતા જોઈ સુરસૂદને પૂછ્યું—હે બ્રાહ્મણ, કયા કારણથી તું મારા પર આ હાસ્ય કર્યું?

Verse 25

साधुसाध्विति मामेवमुक्तवांस्त्वं वदस्व मे । तमेवं वादिनं युक्तमुवाच वदतां वरः

“સાધુ, સાધુ!” એમ કહી તું મને આ રીતે સંબોધ્યો; હવે મને કહો. આ રીતે યોગ્ય વચન બોલનાર તેને વક્તાઓમાં શ્રેષ્ઠે ઉત્તર આપ્યો.

Verse 26

विस्मयाद्व्रतमाहात्म्याद्धास्यमेतत्कृतं मया । पुरा दक्षविनाशाय कुपितस्य त्रिशूलिनः

આ વ્રતના માહાત્મ્યથી આશ્ચર્ય પામી મેં એક વખત હાસ્યરૂપે આ કર્યું હતું—તે સમયે, જ્યારે ત્રિશૂલધારી ક્રોધિત થઈ દક્ષના વિનાશ માટે પ્રવૃત્ત થયા હતા।

Verse 27

अपतद्भीमवक्त्रस्य स्वेदबिंदुर्ललाटजः । भित्वा स सप्तपातालानदहत्सप्तसागरान्

ભયાનક મુખવાળાના લલાટમાંથી ઉત્પન્ન થયેલો પરસેવાનો એક બિંદુ નીચે પડ્યો; તેણે સાત પાતાળ ભેદીને સાત સમુદ્રોને દગ્ધ કર્યા।

Verse 28

अनेकवक्त्रनयनोज्वलज्ज्वलन भीषणः । वीरभद्र इति ख्यातः करपादायुतैर्युतः

અनेक મુખો અને નેત્રો ધરાવતો, પ્રજ્વલિત અગ્નિ સમો ભયંકર; હજારો હાથ-પગોથી યુક્ત તે ‘વીરભદ્ર’ નામે ખ્યાત થયો.

Verse 29

कृत्वा स यज्ञमथनं पुनर्भूतस्य संप्लवः । त्रिजगद्दहनाद्भूयः शिवेन विनिवारितः

તેણે યજ્ઞનું મથન કર્યા પછી ફરી પ્રલયસમાન પ્લાવન ઊભું થયું; અને જ્યારે ત્રિજગત દહન થવા લાગ્યું, ત્યારે શિવે તેને ફરી રોકી દીધું.

Verse 30

कृतं त्वया वीरभद्र दक्षयज्ञविनाशनं । इदानीमलमेतेन लोकदाहेन कर्मणा

હે વીરભદ્ર! તું દક્ષના યજ્ઞનો વિનાશ કરી દીધો છે. હવે લોકોને દહન કરનાર આ કર્મ પૂરતું; બસ કર.

Verse 31

शांतिप्रदानात्सर्वेषां ग्रहणां प्रथमो भव । प्रहृष्टाभिजनाः पूजां करिष्यंति कृतात्मनः

સર્વને શાંતિ આપીને, ગ્રહોમાં તું અગ્રસ્થાન પામ. હર્ષિત હૃદયવાળા કુલીન લોકો પુણ્યચિત્તે તારી પૂજા કરશે.

Verse 32

अंगारक इति ख्यातिं गमिष्यसि धरात्मज । देवलोके द्वितीयं च तव रूपं भविष्यति

હે ધરાપુત્ર! તું ‘અંગારક’ નામે પ્રસિદ્ધ થશ; અને દેવલોકમાં તારો બીજો સ્વરૂપ પણ પ્રગટ થશે.

Verse 33

ये च त्वां पूजयिष्यंति चतुर्थ्यां तु दिने नराः । रूपमारोग्यमैश्वर्यं तेष्वनंतं भविष्यति

ચતુર્થીના દિવસે જે મનુષ્યો તારી પૂજા કરશે, તેમના માટે રૂપ, આરોગ્ય અને ઐશ્વર્ય અનંત થશે.

Verse 34

एवमुक्तस्ततः शांतिमगमत्कामरूपधृत् । स जातस्तत्क्षणाद्राजन्ग्रहत्वमगमत्पुनः

આ રીતે કહ્યે પછી તે કામરૂપધારી શાંત થયો. હે રાજન! તે જ ક્ષણે પુનર્જાત થઈ તે ફરી ગ્રહત્વને પ્રાપ્ત થયો.

Verse 35

स कदाचिद्भवांस्तस्य पूजार्घादिकमुत्तमं । दृष्टवान्क्रियमाणं च शूद्रेण त्वं व्यवस्थितः

એક વખત તું તે શૂદ્ર દ્વારા અર્ઘ્યાદિ સહિત થતી ઉત્તમ પૂજા જોઈ; નજીક ઊભો રહી તે ક્રિયાને નિહાળતો રહ્યો।

Verse 36

तेन त्वं रूपवान्जातो सुरः शत्रुकुलाशनिः । विविधा च रुचिर्जाता यस्मात्तव विदूरगा

તે કારણે તું રૂપવાન થયો—દેવસમાન, શત્રુકુલો માટે વજ્ર સમાન. અને તારી દૂર સુધી વ્યાપતી કાંતિથી તારા અંદર વિવિધ તેજ પ્રગટ્યું।

Verse 37

विरोचन इति प्राहुस्तस्मात् त्वां देवदानवाः । शूद्रेण क्रियमाणस्य व्रतस्य तव दर्शनात्

આથી દેવો અને દાનવો તને ‘વિરોચન’ કહે છે; કારણ કે શૂદ્ર દ્વારા કરવામાં આવતા વ્રતના પ્રસંગે તારો દર્શન થયો હતો।

Verse 38

ईदृशी रूपसंपत्तिरिति विस्मितवानहम् । साधुसाध्विति तेनोक्तमहो माहात्म्यमुत्तमं

“આવી અદભુત રૂપસંપત્તિ!” એમ કહી હું આશ્ચર્યચકિત થયો. ત્યારે તેણે “સાધુ, સાધુ!” કહી—“અહો, આ તો પરમ ઉત્તમ મહાત્મ્ય છે” એમ કહ્યું।

Verse 39

पश्यतोपि भवेद्रूपमैश्वर्यं किमु कुर्वतः । यस्माच्च भक्त्या धरणीसुतस्य विनिंद्यमानेन गवादिदानम्

માત્ર દર્શનથી પણ રૂપ અને ઐશ્વર્ય થાય—તો જે સેવા કરે તેનું શું કહેવું! અને ધરણીસુત પ્રત્યેની ભક્તિમાં, તિરસ્કારથી કરેલું ગાય-આદિ દાન પણ નિંદનીય બને છે।

Verse 40

आलोकितं तेन सुरारिगर्भे संभूतिरेषा तव दैत्य जाता । अथ तद्वचनं श्रुत्वा भार्गवस्य महात्मनः

દેવોના શત્રુના ગર્ભમાં તેણે તને જોયો; એ દર્શનથી જ તારો આ દૈત્યરૂપ જન્મ થયો. મહાત્મા ભાર્ગવના વચન સાંભળી…

Verse 41

प्रह्लादनंदनो वीरः पुनः पप्रच्छ भार्गवम् । विरोचन उवाच । भगवंस्तद्व्रतं सम्यक्श्रोतुमिच्छामि तत्वतः

પ્રહ્લાદનો વીરસુત ફરી ભાર્ગવને પૂછવા લાગ્યો. વિરોચને કહ્યું— હે ભગવન, તે વ્રતને યોગ્ય રીતે અને તત્ત્વથી સાંભળવા ઇચ્છું છું.

Verse 42

दीयमानं तु यद्दानं मया दृष्टं भवांतरे । माहात्म्यं च विधिं तस्य यथावद्वक्तुमर्हसि

અન્ય જન્મમાં મેં જે દાન આપવામાં આવતું જોયું— તેનું માહાત્મ્ય અને તેની વિધિ યથાવત્ તમે કહેવા યોગ્ય છો.

Verse 43

इति तद्वचनं श्रुत्वा विप्रः प्रोवाच सादरं । चतुर्थ्यंगारकदिने यदा भवति दानव

તે વચન સાંભળી વિપ્રે આદરથી કહ્યું— હે દાનવ, જ્યારે ચતુર્થી તિથિ અંગારક (મંગળ) દિવસે આવે…

Verse 44

मृदास्नानं तदा कुर्यात्पद्मरागविभूषितः । अग्निर्मूर्द्धादिवो मंत्रं जपेत्स्नात उदङ्मुखः

ત્યારે પદ્મરાગ (માણિક્ય)થી અલંકૃત થઈ મૃદાસ્નાન કરવું. સ્નાન પછી ઉત્તરમુખ થઈ ‘અગ્નિર્મૂર્ધા…’થી આરંભતા મંત્રનો જપ કરવો.

Verse 45

शूद्रस्तूष्णीं स्मरन्भौममास्तां भोगविवर्जितः । अथास्तमित आदित्ये गोमयेनानुलेपयेत्

શૂદ્ર મૌન રહી ભૌમ (મંગળ)નું સ્મરણ કરીને ભોગોથી વિરક્ત થઈ બેસે; અને સૂર્યાસ્ત થયા પછી ગોમયથી ભૂમિ કે દેહ પર લેપ કરે।

Verse 46

प्रांगणं पुष्पमालाभिरक्षताद्भिः समंततः । तदभ्यर्च्यालिखेत्पद्मं कुंकुमेनाष्टपत्रकम्

આંગણું ચારે તરફ પુષ્પમાળાઓ અને અક્ષત (અખંડ ચોખા)થી શોભાવી; તે સ્થાનનું વિધિવત્ પૂજન કરીને કુંકુમથી આઠ પાંખડીઓવાળું કમળ દોરવું।

Verse 47

कुंकुमस्याप्यभावेन रक्तचंदनमिष्यते । चत्वारः करकाः कार्याः भक्ष्यभोज्यसमन्विताः

કુંકુમ ન મળે તો રક્તચંદન પણ માન્ય છે; અને ભક્ષ્ય-ભોજ્ય સહિત ચાર કરક (જળપાત્ર/કલશ) તૈયાર કરવા।

Verse 48

तंडुलै रक्तशालेयैः पद्मरागैश्च संयुताः । चतुःकोणेषु तान्कृत्वा फलानि विविधानि च

લાલ શાલી ચોખાના દાણા પદ્મરાગ (રૂબી) સાથે મિશ્ર કરીને ચાર ખૂણામાં ગોઠવે; અને સાથે વિવિધ પ્રકારનાં ફળ પણ મૂકે।

Verse 49

गंधमाल्यादिकं सर्वं तथैव विनिवेशयेत् । सुवर्णशृंगां कपिलामथार्च्य रौप्यैः खुरैः कांस्यदोहां सवस्त्राम्

એ જ રીતે ગંધ, માલ્ય વગેરે સર્વ સામગ્રી પણ યથાસ્થાને ગોઠવે; પછી સુવર્ણશૃંગવાળી કપિલા ગાય—રૌપ્યખુરવાળી, કાંસ્ય દોહનપાત્રসহ અને વસ્ત્રથી શોભિત—તેનું વિધિવત્ પૂજન કરીને અર્પણ કરે।

Verse 50

धुरंधरं रक्तखुरं च सौम्यं धान्यानि सप्तांबरसंयुतानि । अंगुष्ठमात्रं पुरुषं तथैव सौवर्णमप्यायतबाहुदंडम्

લાલ ખુરવાળું, બળવાન અને સૌમ્ય સ્વભાવનું ભારવાહક પશુ; સાત વસ્ત્રો સહિત ધાન્ય; અંગૂઠા જેટલી પુરુષ-પ્રતિમા; તેમજ લાંબા વિસ્તૃત ભુજાવાળી સુવર્ણ મૂર્તિ—આ બધું (દાનાર્થે) છે.

Verse 51

चतुर्भुजं हेममयं च ताम्रपात्रे गुडस्योपरि सर्पियुक्तम् । सामस्वरज्ञाय जितेंद्रियाय वाग्रूपशीलान्वयसंयुताय

ચાર ભુજાવાળી સુવર્ણમૂર્તિ—તાંબાના પાત્રમાં, ગોળ ઉપર રાખીને, ઘી સાથે યુક્ત—સામગાનના સ્વર જાણનાર, જિતેન્દ્રિય, અને શુદ્ધ વાણી, સુંદર રૂપ, સદાચાર તથા સદ્ગોત્ર-કુલથી યુક્ત (બ્રાહ્મણ)ને અર્પણ કરવી.

Verse 52

दातव्यमेतत्सकलं द्विजाय कुटुम्बिने नैव तु दंभयुक्ते । भूमिपुत्र महाभाग स्वेदोद्भव पिनाकिनः

આ બધું ગૃહસ્થ દ્વિજ (બ્રાહ્મણ)ને દાન આપવું જોઈએ; દંભયુક્તને કદી નહિ. હે ભૂમિપુત્ર મહાભાગ! હે સ્વેદોદ્ભવ! હે પિનાકધારી (શિવ)સંબંધ મહાત્મન!

Verse 53

रूपार्थी त्वां प्रपन्नोहं गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते । मंत्रेणानेन दत्वार्घ्यं रक्तचंदनवारिणा

રૂપની ઇચ્છાથી હું તમારી શરણમાં આવ્યો છું; આ અર્ઘ્ય સ્વીકારો—તમને નમસ્કાર. આ મંત્રથી લાલ ચંદનસુગંધિત જળ વડે અર્ઘ્ય અર્પણ કરીને (પૂજન કરવું).

Verse 54

ततोर्चयेद्विप्रवरं रक्तमाल्यांबरादिभिः । दद्यात्तेनैव मंत्रेण भौमं गोमिथुनान्वितम्

પછી લાલ માળા, વસ્ત્રો વગેરે દ્વારા શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણનું પૂજન કરવું; અને એ જ મંત્રથી ગાયોના જોડા સહિત ભૌમા (ભૂમિદેવી)ને દાન/અર્પણ કરવું.

Verse 55

शय्यां च शक्तिमान्दद्यात्सर्वोपस्करसंयुताम् । यद्यदिष्टतमं लोके यच्चास्य दयितं गृहे

જે સમર્થ હોય તે સર્વ ઉપસ્કરોથી યુક્ત શય્યા દાન કરે; તેમજ લોકમાં જે અતિ ઇષ્ટ છે અને ઘરમાં જે તેને પ્રિય છે તે પણ અર્પણ કરે।

Verse 56

तत्तद्गुणवते देयं दत्तस्याक्षयमिच्छता । ततः प्रदक्षिणं कृत्वा विसृज्य द्विजसत्तमम्

દાનનું ફળ અક્ષય રહે એવી ઇચ્છાવાળો તે દાન યોગ્ય ગુણવાળાને જ આપે; પછી પ્રદક્ષિણા કરીને શ્રેષ્ઠ દ્વિજને આદરપૂર્વક વિદાય આપે।

Verse 57

नक्तं क्षीराशनं कुर्यादेवं चांगारकाष्टकम् । चतुरो वाथ वातस्य यत्पुण्यं तद्वदामि ते

રાત્રે માત્ર ક્ષીરાહાર કરવો—આ અઙ્ગારક-અષ્ટક વ્રતનું વિધાન છે. હવે વાતના ચાર વ્રતો જેટલું તેનું પુણ્ય હું તને કહું છું।

Verse 58

रूपसौभाग्यसंपन्नः पुमान्जन्मनि जन्मनि । विष्णौ वाथ शिवे भक्तः सप्तद्वीपाधिपो भवेत्

જન્મે જન્મે રૂપ અને સૌભાગ્યથી સંપન્ન થઈ, જે વિષ્ણુ કે શિવનો ભક્ત છે તે સપ્તદ્વીપનો અધિપતિ બને છે।

Verse 59

सप्तकल्पसहस्राणि रुद्रलोके महीयते । तस्मात्वमपि दैत्येंद्र व्रतमेतत्समाचर

સાત હજાર કલ્પો સુધી રુદ્રલોકમાં તેનું સન્માન થાય છે. તેથી, હે દૈત્યેન્દ્ર, તું પણ આ વ્રતનું આચરણ કર।

Verse 60

इत्येवमुक्तो भुगुनंदनेन चकार सर्वं व्रतमेव दैत्यः । त्वं चापि राजन्कुरु सर्वमेतद्यतोक्षयं वेदविदो वदंति

ભૃગુનંદનના ઉપદેશથી તે દૈત્યે સમગ્ર વ્રત આચર્યું. હે રાજન, તું પણ આ બધું કર, કારણ કે વેદવિદો તેના ફળને અક્ષય કહે છે.

Verse 61

शृणोति यश्चैनमनन्यचेतास्तस्यापि सर्वं भगवान्विधत्ते

જે કોઈ અનન્ય ચિત્તથી આને સાંભળે છે, તેના માટે પણ ભગવાન સર્વ કાર્ય પૂર્ણ કરે છે.