Adhyaya 9

અધ્યાયની શરૂઆતમાં જૈમિની વ્યાસને ગંગાજીની પરમ મહિમા કહેવા વિનંતી કરે છે. ત્યારબાદ સ્તુતિરૂપ વર્ણન આવે છે—ગંગાતટ સુધી પગપાળા જવું, તેના તરંગોનો નાદ સાંભળવો, ગંગાજળનું આસ્વાદન કરવું અને ગંગામૃત્તિકાનો તિલક ધારણ કરવો—આથી ઇન્દ્રિયો અને અંગો ‘સફળ’ બને છે એમ જણાવાય છે. પછી તીર્થયાત્રાની શિસ્ત નિર્ધારિત થાય છે—તપ, સંયમ, સત્યવચન, કલહથી દૂર રહેવું, ભોગવિલાસનો ત્યાગ અને ગંગાનામનો અવિરત જપ. ગંગા પાસે જઈ પ્રણામ, સ્પર્શ, સ્નાન, મૃત્તિકા-સંગ્રહ, તિલકવિધિ, તર્પણ-શ્રાદ્ધ, ગંગા તથા વિષ્ણુપૂજન અને રાત્રિજાગરણનો ક્રમ પણ વર્ણવાયો છે. ઉત્તરાર્ધમાં કર્મફળનું દૃષ્ટાંત—રાજા સત્યધર્મ અને રાણી વિજયાએ શરણાગત હરણ પર હિંસા કરી, તેથી નરકભોગ કરીને પછી પશુયોનિમાં (દેડકા-દંપતિરૂપે) જન્મ પામ્યા. ગંગાતીર્થયાત્રાના માર્ગે કાલસર્પ સાથે મુલાકાત અને માર્ગમાં દેહત્યાગ થતાં ગંગાપ્રસાદે તેમનો ઉદ્ધાર, સ્વર્ગારોહણ અને અંતે મુક્તિ થાય છે; અહીં અહિંસાનું મહત્ત્વ અને ગંગાની તારક શક્તિ પ્રગટ થાય છે.